Bán dẫn mở hướng tăng trưởng mới cho kinh tế TP.HCM
Từ bán dẫn đến kinh tế số, TP.HCM đang tìm kiếm động lực tăng trưởng dài hạn, hướng tới công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đã ban hành Kế hoạch hoạt động năm 2026 của ngành; với kỳ vọng tạo ra động lực tăng trưởng mới, dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TP.HCM bắt tay vào thực thi, tạo kết quả đo lường cụ thể
Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 (Chiến lược 1018) đặt ra 38 đề án. Hiện đã có 13 đề án và nhiệm vụ đã hoàn thành. Trong đó, các nội dung trọng tâm bao gồm việc thành lập quỹ hỗ trợ đầu tư, triển khai đề án phát triển nguồn nhân lực; xây dựng cơ chế ưu đãi đặc biệt để xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn.
Mục tiêu không chỉ dừng ở phát triển công nghệ, mà còn hướng tới tạo ra những chuyển biến thực chất trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với ngành bán dẫn. Qua đó, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời thúc đẩy khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Hiện tại, Việt Nam đã tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với lực lượng khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án quy mô lớn về đóng gói và kiểm thử. Tổng vốn FDI trong lĩnh vực này đạt trên 14,2 tỉ USD với 241 dự án.
Doanh thu vượt 23 tỷ USD
Mục tiêu doanh thu ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam trong năm 2026 đạt trên 23 tỉ USD, với giá trị gia tăng trong nước vượt 10%. Ngành công nghiệp điện tử kỳ vọng đạt doanh thu trên 200 tỉ USD, trong đó tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trên 10%.
Về thu hút đầu tư, định hướng là lựa chọn có chọn lọc các dòng vốn FDI, hướng tới hình thành ít nhất 75 doanh nghiệp thiết kế chip, đưa vào vận hành một nhà máy đóng gói và kiểm thử sản phẩm bán dẫn; thu hút thêm ít nhất một doanh nghiệp FDI mới trong lĩnh vực này, đồng thời phát triển tối thiểu hai sản phẩm bán dẫn chuyên dụng trong các lĩnh vực trọng điểm cũng được đặt ra như một bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ.
Nguồn nhân lực tiếp tục là trụ cột, với quy mô dự kiến đạt trên 15.000 kỹ sư và cử nhân trong ngành bán dẫn, gồm 7.000 kỹ sư thiết kế và 7.000-8.000 kỹ sư ở các khâu còn lại, chưa kể khoảng 10.000 kỹ thuật viên. Phần lớn sự gia tăng đến từ việc đào tạo chuyển đổi ở những chuyên ngành gần.
Với vai trò đầu tàu đổi mới sáng tạo của Thành phố , Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, thời gian qua Thành phố đã triển khai chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và đạt được nhiều kết quả thực tiễn, dựa trên ba trụ cột, đó là chính sách, công nghệ và nhân lực.
Về thu hút đầu tư, Tập đoàn Marvell (Hoa Kỳ) đã khai trương hai văn phòng mới, đưa TP.HCM trở thành trung tâm R&D lớn thứ ba toàn cầu của doanh nghiệp này. Tập đoàn BESI (Hà Lan) cũng được phê duyệt tăng vốn thêm 42 triệu USD. Ở khối doanh nghiệp trong nước, Tập đoàn CT Group đã khởi công giai đoạn 2 Nhà máy đóng gói và kiểm định chip với mục tiêu 100 triệu chip mỗi năm, trong khi VNChip khai trương phòng nghiên cứu đạt chuẩn Cadence.
Hiện Thành phố đã hoàn thiện quy hoạch 12 Khu công nghệ số tập trung với quy mô 1.000 ha đến năm 2030 và xúc tiến mở rộng Khu Công nghệ cao để hoàn thiện hệ sinh thái khép kín. Dự án “Hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia” quy mô 2.000 tỉ đồng cũng đang được triển khai phối hợp cùng Đại học Quốc gia TP.HCM.
Hoàn thiện thể chế, đồng bộ chính sách
Một trong những nhiệm vụ nền tảng là hoàn thiện hệ thống pháp lý và chính sách. TP cũng đã ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành các luật, đảm bảo hiệu lực đồng bộ, không để xảy ra tình trạng chậm trễ hoặc tồn đọng. Dự kiến sẽ lựa chọn từ ba dòng chip chiến lược trở lên để triển khai chương trình phát triển sản phẩm, trong đó thực hiện đặt hàng tối thiểu hai dòng chip chuyên dụng phục vụ lĩnh vực quốc phòng và an ninh.
Phát triển nhân lực, thu hút nhân tài
Hướng tới mục tiêu 9.000 nhân sự vào năm 2030, riêng năm 2026 TP.HCM đặt chỉ tiêu tuyển mới từ 2.000 đến 3.000 sinh viên. Cơ chế đãi ngộ theo Nghị định số 231 sẽ được áp dụng để thu hút các chuyên gia quốc tế và vận hành Nền tảng Hồ sơ năng lực số nhằm kết nối cung cầu lao động hiệu quả. Để hỗ trợ nguồn vốn, TP.HCM đã đưa vào vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm để ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp bán dẫn và ủy thác vốn qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước nhằm cấp bù lãi suất cho các dự án xây dựng hạ tầng chuyên dụng.
Hiện nay, các chương trình đào tạo sau đại học trong lĩnh vực bán dẫn sẽ được mở rộng, cùng với việc hoàn thiện chương trình đào tạo vi mạch. Tạo một nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ cao phát triển bền vững.
Ngày 5/5, Tập đoàn Intel đã bàn giao 31 thiết bị lắp ráp và kiểm định chip cho Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) và Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là các thiết bị sản xuất chip được chuyển đổi công năng sang mục đích đào tạo và nghiên cứu bán dẫn. Intel khẳng định là doanh nghiệp đầu tiên thực hiện việc chuyển đổi này tại Việt Nam, trong khuôn khổ thỏa thuận hợp tác ký với Khu Công nghệ cao TP.HCM.