Báo Bỉ đề cao 3 loại drone trinh sát và cảm tử của Viettel tại SAHA 2026

Theo tạp chí quân sự hàng đầu của Bỉ Army Recognition, sự kiện đánh dấu nỗ lực rõ rệt của Việt Nam trong việc chuyển từ vai trò nước nhập khẩu sang nhà sản xuất vũ khí tự hành có tham vọng xuất khẩu, trong bối cảnh chiến trường Ukraine và Trung Đông đang định hình lại toàn bộ ngành công nghiệp UAV toàn cầu.

Lần đầu mang bộ sản phẩm tới một triển lãm quốc phòng có quy mô như SAHA 2026, Viettel cho thấy hướng đi khá rõ rằng không cạnh tranh ở phân khúc cao cấp tỉ USD như RQ-4 Global Hawk (Northrop Grumman, Mỹ), mà tập trung vào lớp UAV chiến thuật giá rẻ, dễ triển khai và sản xuất hàng loạt, đúng lĩnh vực đã chứng minh hiệu quả ở Ukraine. Cách tiếp cận này tương tự Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine, những nước đang biến ngành UAV nội địa thành trụ cột hiện đại hóa quân đội.

Ba sản phẩm được Viettel giới thiệu lần này tạo thành một “hệ sinh thái mini” khép kín gồm hai dòng trinh sát đảm trách phát hiện - theo dõi mục tiêu, còn đạn tuần kích (UAV cảm tử) đảm nhận khâu tấn công chính xác. Đây là mô hình “mạng lưới trinh sát - tiêu diệt” mà các quân đội hiện đại đang theo đuổi, thay vì sử dụng UAV trinh sát và vũ khí tấn công riêng rẽ như giai đoạn trước.

VTUAV-M: Drone trinh sát tầm trung cất hạ cánh thẳng đứng

VTUAV-M là dòng drone cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL) tầm trung, được Viettel thiết kế cho triển khai bí mật ở địa hình hạn chế và khu vực tiền phương. Theo thông số kỹ thuật do nhà sản xuất công bố, máy bay có sải cánh 3,1 m, dài 1,7 m và trọng lượng cất cánh tối đa 26 kg. Hệ thống động lực kết hợp một động cơ xăng cho hành trình bay ngang và bốn motor điện nâng cho phép cất hạ cánh thẳng đứng, tức không cần đường băng, có thể xuất phát từ bãi đất nhỏ hoặc thậm chí thùng xe quân sự.

Thời gian bay tối đa lên tới 4,5 giờ, tốc độ 120km/h, mang theo cụm cảm biến quang - điện tử cho phép trinh sát cả ngày lẫn đêm, truyền hình ảnh HD theo thời gian thực và đo khoảng cách bằng laser. Đáng chú ý hơn, VTUAV-M tích hợp tính năng tự động tìm kiếm - phát hiện - khóa mục tiêu, kết hợp với các chế độ bay theo điểm tọa độ, bay vòng giám sát khu vực và bám theo mục tiêu di động.

Tính năng được Viettel nhấn mạnh là chế độ tự động trở về căn cứ khi bị gây nhiễu GPS hoặc mất tín hiệu điều khiển. Đây không phải tính năng phụ. Sau ba năm chứng kiến tác chiến điện tử ở Ukraine đánh sập hàng loạt UAV vốn được coi là tinh vi, các nhà sản xuất phương Tây như AeroVironment, Shield AI, Anduril hay Rheinmetall đều xếp khả năng kháng nhiễu vào danh sách yêu cầu cơ bản. Việc Viettel đưa tính năng này vào ngay từ thế hệ đầu cho thấy nhà sản xuất Việt Nam không bỏ qua bài học chiến trường gần đây.

VTUAV-S: Drone trinh sát chiến thuật cho Hải quân và Biên phòng

Cùng họ với VTUAV-M nhưng được tối ưu cho nhiệm vụ tuần tra biên giới, giám sát biển và ven biển, VTUAV-S có sải cánh lớn hơn một chút, 3,2 m, thân dài 2,2 m, vẫn giữ trọng lượng cất cánh 26 kg và tốc độ tối đa 120km/h. Thời gian bay liên tục đạt 3 giờ, ngắn hơn VTUAV-M do nhiệm vụ khác.

Viettel xác định rõ đối tượng sử dụng VTUAV-S là Hải quân, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển. Điều này phản ánh trọng tâm ngày càng lớn của Việt Nam trong việc nâng cao năng lực nhận thức không gian biển. VTUAV-S cũng tích hợp cảm biến quang - điện tử ngày/đêm, đo khoảng cách laser và tính năng tự động khóa mục tiêu.

So với các UAV trinh sát chiến thuật do NATO sản xuất phục vụ tuần tra biên giới hoặc hỗ trợ hải quân, VTUAV-S thiên về tính kinh tế, triển khai nhanh và đơn giản trong vận hành. Nó không nhằm cạnh tranh ở phân khúc UAV viễn chinh tầm xa, mà phục vụ nhu cầu trực tiếp của lực lượng cấp chiến thuật.

VTUAV: Drone cảm tử - tín hiệu chiến lược mạnh nhất

Trong ba sản phẩm được giới thiệu, đạn tuần kích VTUAV mới là tín hiệu đáng chú ý nhất, bởi nó đánh dấu việc Việt Nam chính thức bước vào một trong những phân khúc tăng trưởng nóng nhất của thị trường quốc phòng toàn cầu. Đây là loại vũ khí lai giữa UAV và tên lửa hành trình, bay lượn trên khu vực mục tiêu, chờ thời cơ rồi lao xuống tự sát.

VTUAV có sải cánh 1,5 m, dài 1,1 m, trọng lượng 8 kg và thời gian bay 40 phút. Hệ thống có thể phóng từ ống canister hoặc bệ phóng khí nén, cho phép đơn vị đặc nhiệm hoặc bộ binh nhẹ mang theo và triển khai tại chỗ. Động cơ điện giúp giảm độ ồn và dấu hiệu nhiệt, yếu tố sống còn khi đối đầu lực lượng có thiết bị trinh sát điện tử hiện đại.

Viettel cho biết VTUAV được trang bị AI hỗ trợ tự động tìm kiếm, khóa mục tiêu và tấn công chính xác, nhưng có yêu cầu xác nhận của người điều khiển trước khi khai hỏa, tức không phải vũ khí tự ra quyết định hoàn toàn tự động. Ngoài ra, hệ thống có thể thực hiện nhiệm vụ được lập trình sẵn, có chế độ tự hủy và tự tấn công mục tiêu đã chỉ định.

Mục tiêu chính của đạn tuần kích VTUAV là các vị trí bộ binh và xe cơ giới hạng nhẹ. Nói cách khác, đây là vũ khí dành cho chiến đấu cấp đại đội, tiểu đoàn, thay thế pháo và súng cối ở những tình huống cần độ chính xác cao mà không có hỗ trợ hỏa lực sẵn có. Vai trò này tương đương với Switchblade của AeroVironment (Mỹ), Altius của Anduril, hay các sản phẩm UVision (Israel), những cái tên đang chiếm lĩnh thị trường loitering munition toàn cầu.

Tham vọng tự chủ và xuất khẩu

Việc Viettel lựa chọn triển lãm tại Thổ Nhĩ Kỳ để ra mắt các dòng UAV trinh sát và đạn tuần kích cho thấy mục tiêu tiếp cận thị trường quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam. Chiến lược này có sự tương đồng với mô hình phát triển của Bayraktar (Thổ Nhĩ Kỳ), đơn vị đã xây dựng thành công hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng trị giá hàng tỉ USD trong hơn một thập kỷ qua thông qua việc đẩy mạnh xuất khẩu.

Thực tế từ xung đột tại Ukraine cho thấy hiệu quả của UAV trên chiến trường không chỉ nằm ở tính năng kỹ thuật mà còn ở khả năng duy trì nguồn cung để bù đắp tiêu hao. Điều này khiến nhiều tập đoàn quốc phòng phương Tây phải đánh giá lại chiến lược ưu tiên các hệ thống cao cấp với số lượng hạn chế. Trong bối cảnh đó, hướng đi của Viettel đang tập trung vào phân khúc tối ưu hóa chi phí và năng lực sản xuất hàng loạt, phù hợp với xu thế chuyển dịch sang các thiết bị có khả năng thay thế nhanh chóng hiện nay.

Để thiết lập vị thế trong phân khúc UAV chiến thuật toàn cầu, một thị trường đang có sự cạnh tranh ngày càng cao, phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của Viettel. Các yếu tố then chốt bao gồm năng lực mở rộng quy mô sản xuất theo đơn đặt hàng lớn, thiết lập hệ thống huấn luyện, bảo trì đồng bộ và lộ trình chuyển giao công nghệ cho đối tác. Đây được xem là những điều kiện tiên quyết để sản phẩm có thể thâm nhập sâu vào thị trường xuất khẩu.

Sự hiện diện của các hệ thống UAV tại SAHA 2026 đánh dấu bước tiến mới của công nghiệp quốc phòng Việt Nam trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái chiến đấu. Thành tựu này không chỉ củng cố mục tiêu tự chủ chiến lược mà còn phản ánh năng lực làm chủ công nghệ cao của quốc gia. Với nền tảng là đơn vị dẫn dắt trong lĩnh vực điện tử viễn thông quân sự, việc Viettel mở rộng sang phân khúc trinh sát và tấn công tự hành cho thấy lộ trình bài bản nhằm thâm nhập thị trường UAV chiến thuật toàn cầu. Qua đó, Việt Nam đang dần khẳng định sự chuyển dịch từ một quốc gia nhập khẩu thuần túy sang vai trò nhà sản xuất tiềm năng, đáp ứng yêu cầu quốc phòng nội địa và hướng tới các mục tiêu xuất khẩu.

FedEx bắt tay Viettel Post: Những thách thức để logistics Việt Nam 'cất cánh'

ELCOM khẳng định không cạnh tranh trực tiếp với VNPT, Viettel, FPT, được không?

SAHA 2026: Viettel chào sân ấn tượng với hệ sinh thái quốc phòng công nghệ cao