Bên trong chiến dịch tiếp nhiên liệu thần tốc cho chiến đấu cơ NATO sát cửa ngõ Nga

Nếu nhìn ra ngoài cửa sổ, các máy bay chiến đấu của NATO đang bay cách đó chỉ vài mét, được tiếp nhiên liệu từ Voyager ở độ cao gần 9.100 m và tốc độ bay khoảng 482 km/giờ gần vùng đất quân sự Kaliningrad của Nga. Đây là công việc nhanh chóng và nguy hiểm, ngay cả một sai sót nhỏ nhất cũng có thể gây tử vong.

Voyager về cơ bản là "trạm tiếp nhiên liệu bay", mang theo lượng nhiên liệu đủ để giúp các chiến đấu cơ hoạt động thêm hàng nghìn km. Đây là máy bay tiếp nhiên liệu trên không duy nhất của Không quân Hoàng gia Anh (RAF), đóng vai trò then chốt cho phép Anh mở rộng phạm vi hoạt động không quân của NATO.

Tuần này, phóng viên trang Insider đã tham gia chuyến bay trên Voyager trong nhiệm vụ của NATO nhằm hỗ trợ Eastern Sentry, hoạt động phòng thủ gồm các cuộc tuần tra trên không được triển khai vào giữa tháng 9, sau khi khoảng 20 drone (máy bay không người lái) Nga xâm phạm không phận Ba Lan.

Kể từ đó, các máy bay chiến đấu NATO, được hỗ trợ bởi Voyager, đã thường xuyên thực hiện các chuyến tuần tra, nhiệm vụ và tập trận dọc theo sườn phía Đông của liên minh, như một lời cảnh báo với Nga.

"Chúng tôi có thể hoạt động ở bất cứ đâu"

Dưới mây dài và bóng tối sáng sớm 28.11, chiếc Voyager với mật danh KAYAK21 đã khởi hành từ căn cứ tại RAF Brize Norton ở phía tây London (thủ đô Anh) cho một hành trình gần 9 giờ, đưa tàu chở dầu qua Biển Baltic và Đông Âu, tiến sát lãnh thổ Nga trước khi quay trở lại Anh.

Trong suốt hành trình, Voyager đã nhiều lần tiếp nhiên liệu cho các máy bay chiến đấu đa năng Eurofighter Typhoon (Anh) và JAS 39 Gripen (Thụy Điển), mỗi lần kéo dài khoảng 10 phút. Các máy bay chiến đấu F/A-18 Hornet (Phần Lan) đã tham gia bay cùng tại một thời điểm trước khi tách ra.

Voyager được thiết kế dựa trên Airbus A300-200 hai động cơ, chính thức đi vào hoạt động trong RAF vào năm 2013, thay thế VC10 trở thành máy bay tiếp nhiên liệu chính của Anh. Voyager thường được vận hành bởi hai phi công và một nhân viên vận hành hệ thống nhiệm vụ, hỗ trợ quá trình tiếp nhiên liệu trên không.

Phiên bản Voyager KC3 có hai thiết bị dưới cánh để tiếp nhiên liệu cho máy bay chiến đấu, được trang bị ống dẫn có thể thu vào, và một ống dẫn thứ ba ở giữa thân dành cho máy bay lớn hơn.

Các máy bay tiếp nhiên liệu như Voyager hoặc KC-135 Stratotanker thuộc Quân đội Mỹ được thiết kế để mở rộng tầm hoạt động của chiến đấu cơ và các loại khác, giúp thực hiện các hoạt động trên không ở khoảng cách xa hơn và kéo dài hơn.

Một trong những phi công của Voyager, không được nêu tên vì lý do an ninh, cho biết máy bay sẽ bị hạn chế tầm hoạt động hoặc buộc phải dành thời gian tiếp nhiên liệu tại các căn cứ nếu không có Voyager.

"Với khả năng tiếp nhiên liệu trên không, chúng tôi có thể hoạt động ở bất cứ đâu trên thế giới", phi công nói.

Trong cuộc trình diễn khả năng này, một chiến đấu cơ Eurofighter Typhoon đã cất cánh từ Scotland hôm 28.11 và kết nối với Voyager trên Biển Bắc. Eurofighter Typhoon đã bay cùng Voyager qua Đông Âu và bay được hơn 3.218 km trước khi trở về căn cứ.

Khả năng tiếp nhiên liệu trên không này của Voyager giúp chiến đấu cơ NATO theo dõi các mối đe dọa từ Nga, đúng như nhiệm vụ trong chiến dịch Eastern Sentry, phi công còn lại cho biết.

Voyager có thể mang tối đa 109 tấn nhiên liệu và gần 300 hành khách, dù hôm đó chỉ có 12 người trên máy bay. Điều này tạo cảm giác như một chuyến bay thương mại đang bán được quá ít vé trong ngày ít khách nhất thế giới.

Các chiến đấu cơ tiếp cận ống tiếp nhiên liệu một cách rất cẩn thận, từ từ tiến lại gần cho đến khi chốt khóa kết nối giữa giỏ nhiên liệu ở cuối ống của Voyager với cần nạp nhiên liệu ở mũi tiêm kích.

Việc hai máy bay hoạt động gần nhau vốn dĩ nguy hiểm, nhưng một phi công Voyager cho biết đã giải quyết vấn đề này bằng cách huấn luyện kỹ lưỡng và thực hiện quy trình tiếp nhiên liệu thật chậm rãi.

Chiếc Voyager đã chuyển khoảng 20 tấn nhiên liệu cho chiếc Eurofighter Typhoon và JAS 39 Gripen trong suốt chuyến bay, tiến đến sát rìa không phận Nga và Belarus khi nó lướt qua Suwałki, hành lang hẹp giữa hai quốc gia này, nối liền các thành viên NATO là Litva và Ba Lan.

Tại khu vực đó, phi hành đoàn Voyager đã gặp phải một số nhiễu GPS, hiện tượng thường gặp gần lãnh thổ Nga và là một trong những vấn đề lớn nhất mà các máy bay tiếp nhiên liệu phải đối mặt, theo lời người vận hành hệ thống nhiệm vụ.

Voyager có hệ thống phòng thủ được thiết kế để chống lại một số loại tên lửa đất đối không, nhưng lại thiếu khả năng bảo vệ chống lại các cuộc tấn công điện tử. Tuy nhiên, các phi công đã có thể nhanh chóng giảm thiểu tác động bằng cách chuyển sang các hệ thống khác, họ nói.

Người vận hành hệ thống nhiệm vụ cho biết nhiễu GPS phổ biến ở khu vực Biển Baltic trong nhiều năm, nhưng tình hình đã trở nên tồi tệ hơn trong bối cảnh Nga đang tấn công Ukraine.

Nhịp độ hoạt động hiện rất cao, với nhiều chuyến bay Voyager xuất phát hàng ngày từ căn cứ Không quân Hoàng gia Brize Norton. Các máy bay tiếp nhiên liệu không phải lúc nào cũng thực hiện nhiệm vụ không đối không, mà đôi khi vận chuyển quân nhân hoặc hàng hóa.

Nhiệm vụ hôm 28.11 tập trung vào việc huấn luyện với các quốc gia khác, tiếp nhiên liệu cho các máy bay phản lực khi tham gia trận không chiến mô phỏng. Tất cả đều nhằm tăng cường sự hiện diện của NATO để răn đe khả năng Nga hành động tại Đông Âu.