Các công ty AI Trung Quốc đổ xô đặt trước năng lực tính toán dùng chip Nvidia ở nước ngoài

Họ lo ngại bê bối liên quan đến Jensen Huang - Giám đốc điều hành Nvidia - có thể khiến Washington thắt chặt các hạn chế với việc sử dụng từ xa những chip tiên tiến này, theo nguồn tin của Reuters.

Động thái trên cho thấy các hãng công nghệ Trung Quốc đang lo ngại Mỹ có thể bịt lỗ hổng trong các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip.

Bê bối của Jensen Huang khiến các công ty AI Trung Quốc đổ xô thuê năng lực tính toán dùng chip Nvidia ở nước ngoài

Nhằm duy trì vị thế thống trị trong lĩnh vực công nghệ quan trọng này, Mỹ hạn chế xuất khẩu những dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia sang Trung Quốc. Tuy nhiên, các công ty Trung Quốc vẫn có thể tiếp cận những chip AI đó từ xa bằng cách thuê năng lực tính toán tại các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài.

Một nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn của Trung Quốc đã thảo luận nội bộ về khả năng đặt trước năng lực tính toán sử dụng chip Nvidia ở nước ngoài.

Trong khi đó, một số công ty khác đã liên hệ với các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu để đề nghị đặt trước năng lực tính toán, ba nguồn tin của Reuters cho biết. Họ từ chối tiết lộ danh tính cũng như tên nhà cung cấp dịch vụ đám mây nói trên vì tính nhạy cảm của vấn đề.

Theo hai trong số những nguồn tin này, các công ty AI quy mô nhỏ hơn của Trung Quốc cũng đang cân nhắc những bước đi tương tự, gồm cả việc tiếp cận các nhà cung cấp lớn chuyên cho thuê năng lực tính toán ở Đông Nam Á.

Các công ty Trung Quốc lo ngại tranh cãi xoay quanh Jensen Huang có thể tạo thêm động lực chính trị để thúc đẩy Đạo luật An ninh truy cập từ xa (RASA) của Mỹ. Dự luật này sẽ trao cho Bộ Thương mại Mỹ quyền quản lý việc truy cập từ xa vào các công nghệ bị hạn chế thông qua điện toán đám mây.

Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật vào tháng 1 với 369 phiếu thuận và 22 phiếu chống. Dự luật đang chờ Thượng viện xem xét.

Các chip tiên tiến của Nvidia được sử dụng để huấn luyện và vận hành những mô hình AI quy mô lớn, làm nền tảng cho chatbot cùng nhiều sản phẩm AI tạo sinh khác. Nếu Mỹ hạn chế việc tiếp cận chip thông qua các dịch vụ đám mây ở nước ngoài, các nhà phát triển Trung Quốc sẽ khó có được năng lực tính toán cao cấp nếu không trực tiếp nhập khẩu chip.

Hôm 8/11, Jensen Huang thừa nhận đã không chung thủy với vợ.

Tờ New York Times đưa tin Jensen Huang từng có quan hệ tình cảm với Alice Huang, cựu lãnh đạo tại Megaspeed - công ty điện toán đám mây có trụ sở ở Singapore và đối tác cung cấp dịch vụ điện toán đám mây của Nvidia tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Cũng theo New York Times, giới chức Mỹ đã kết luận Alice Huang làm việc cho cơ quan tình báo Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 9/11 bác bỏ cáo buộc Alice Huang là điệp viên, gọi đây là suy đoán vô căn cứ và hành động bôi nhọ nước này.

Hội đồng quản trị Nvidia đã thuê luật sư bên ngoài để tiến hành điều tra nội bộ. FBI cũng đang xem xét khả năng Jensen Huang trở thành mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài.

Theo hai nguồn tin của Reuters, Alice Huang từng có quan hệ kinh doanh và đầu tư với một số hãng công nghệ hàng đầu Trung Quốc, gồm cả Tencent và Alibaba. Hai công ty này chưa lập tức phản hồi đề nghị bình luận.

Hồ sơ doanh nghiệp tại Singapore cho thấy Apex Enterprise Solutions, công ty con của Alibaba, đã cấp vốn cho Speedmatrix. Đây là doanh nghiệp Malaysia có liên hệ với Megaspeed.

Megaspeed đang bị giám sát do nghi vấn giúp khách hàng Trung Quốc tiếp cận những chip Nvidia tiên tiến thuộc diện bị Mỹ kiểm soát xuất khẩu. Công ty phủ nhận việc chuyển hướng chip Nvidia trái phép sang Trung Quốc.

Mối quan hệ ngoài luồng giữa Jensen Huang và Alice Huang đã tạo điều kiện đưa ít nhất 7,5 tỉ USD chip của Nvidia đến các công ty Trung Quốc kể từ năm 2023, trang The Information đưa tin hôm 10/11, dẫn lời hai người hiểu rõ về người phụ nữ này.

Theo The Information, Alice Huang cùng chồng là Kang Wei và chị gái đã xây dựng một mạng lưới doanh nghiệp hoạt động tại Trung Quốc và Singapore để thu mua chip Nvidia.

Trung tâm của mạng lưới này là Shanghai Century Litong, công ty được thành lập tại Trung Quốc vào tháng 6/2023. Đến tháng 10/2023, Shanghai Century Litong được Nvidia công nhận là đối tác điện toán đám mây ưu tiên. Nhờ đó, Shanghai Century Litong được ưu tiên tiếp cận nguồn chip của Nvidia.

The Information cho biết khi các đơn hàng chip Nvidia thuộc diện Mỹ hạn chế xuất khẩu bị đình trệ, Alice Huang đã tận dụng các mối quan hệ với Nvidia và nhà phân phối của hãng để tìm nguồn cung. Hoạt động này giúp đưa khoảng 240.000 chip H100, H200 và một số chip A100 vào Trung Quốc.

Chiều 11/11, tờ The New York Times đưa tin Jensen Huang bị cáo buộc có quan hệ tình ái với cấp dưới là Kimberly Powell - Phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực y tế.

Theo tờ WSJ, hội đồng quản trị Nvidia chuẩn bị phế truất Jensen Huang sau khi ông bị cho là có hai mối quan hệ ngoài hôn nhân.

Làn sóng gom chip Nvidia trên thị trường xám

Triển vọng Mỹ siết chặt thực thi các biện pháp kiểm soát cũng thúc đẩy nhu cầu với những chip AI Nvidia bị hạn chế xuất khẩu trên thị trường xám ở Trung Quốc. Theo hai nguồn tin, các thương nhân và bên trung gian đã bắt đầu tích trữ những chip này.

Họ cho biết người mua lo ngại tranh cãi hiện nay có thể khiến Mỹ mở rộng chiến dịch trấn áp hoạt động buôn lậu chip tiên tiến và máy chủ AI vào Trung Quốc.

Hồ sơ mua sắm cho thấy một đại học Trung Quốc có mối liên hệ sâu rộng với quân đội Trung Quốc đã mua những chip AI H200 mạnh mẽ của Nvidia vào tháng 10, dù trường này nằm trong danh sách đen kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Vụ việc cho thấy những lỗ hổng trong nỗ lực của Washington nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ tiên tiến.

Hồi tháng 3, các công tố viên Mỹ truy tố đồng sáng lập Super Micro Computer là Yih-Shyan “Wally” Liaw cùng hai người khác vì âm mưu chuyển hướng trái phép các máy chủ chứa chip AI Nvidia sang Trung Quốc thông qua một công ty đặt tại Đông Nam Á.

Theo các công tố viên, công ty này đã mua lượng máy chủ trị giá khoảng 2,5 tỉ USD từ Super Micro Computer trong giai đoạn 2024 - 2025, với một phần đáng kể bị chuyển hướng sang Trung Quốc.

Các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây ở Đông Nam Á sẽ bị Mỹ giám sát chặt chẽ hơn

Alex Capri, giảng viên cao cấp tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nhận định dịch vụ điện toán đám mây từ lâu đã là một kẽ hở trong hệ thống kiểm soát xuất khẩu chip của Mỹ.

Theo ông, các dịch vụ này cho phép doanh nghiệp trên khắp thế giới thuê năng lực tính toán mà không cần trực tiếp mua những chip tiên tiến. Vì vậy, Mỹ có thể tập trung giám sát chặt chẽ hơn các công ty cung cấp dịch vụ điện toán đám mây được thiết kế và tối ưu hóa riêng cho các tác vụ AI (neocloud), chẳng hạn huấn luyện và vận hành những mô hình AI quy mô lớn.

"Tôi nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến một đợt siết chặt lớn nhằm vào các công ty điện toán đám mây này", Alex Capri nói trong chương trình Asia First của hãng tin CNA hôm 11/11.

Ông cho rằng mối quan hệ mật thiết giữa các tập đoàn công nghệ lớn và cơ quan quốc phòng Mỹ cũng có thể buộc chính phủ cùng doanh nghiệp phải xem xét lại cách phối hợp để thực thi các biện pháp hạn chế với công nghệ nhạy cảm.

"Chúng ta đang bước vào giai đoạn đầu của một thời kì hoàn toàn mới trong việc thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu", Alex Capri nói.

Alex Capri cũng dự báo Washington sẽ gia tăng sức ép với những quốc gia Đông Nam Á như Singapore và Malaysia, vốn là trung tâm thương mại và trung chuyển hàng hóa. Cả hai nước này đều từng bị chú ý vì hoạt động lưu chuyển chip AI tiên tiến.

Tại Singapore, 4 cá nhân và 4 công ty đang đối mặt với các cáo buộc liên quan đến hành vi gian lận trong một vụ án riêng. Vụ việc liên quan đến những máy chủ được cho là chứa chip Nvidia, được vận chuyển đến Malaysia. Nhà chức trách nghi ngờ Malaysia có thể không phải là điểm đến cuối cùng của số hàng này.

Malaysia tuyên bố không thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đơn phương do quốc gia khác áp đặt. Tuy nhiên, chính quyền Malaysia sẽ xử lý những công ty và cá nhân vi phạm pháp luật nước này hoặc có hành vi gian lận.

Tháng 10, Hải quan Malaysia thu giữ 30 máy chủ chứa chip AI tiên tiến, trị giá khoảng 12,1 triệu USD, tại Sân bay quốc tế Kuala Lumpur trong khuôn khổ cuộc điều tra nghi án buôn lậu.

Theo Jay Goldberg - nhà phân tích cấp cao về ngành bán dẫn tại công ty nghiên cứu đầu tư Seaport Research Partners (Mỹ), việc Mỹ siết chặt các hạn chế có thể tạo cơ hội cho những đối thủ của Nvidia.

Ông chỉ ra nhà sản xuất chip Mỹ như AMD và Broadcom, cùng doanh nghiệp Trung Quốc như Huawei, là các bên có khả năng hưởng lợi.

Jay Goldberg nhận định nếu Mỹ tiếp tục hạn chế Nvidia bán chip AI tiên tiến sang Trung Quốc hoặc Đông Nam Á, các nhà sản xuất chip nội địa Trung Quốc cũng có thể được hưởng lợi nhờ nhu cầu tìm kiếm sản phẩm thay thế gia tăng.

Ông cho rằng AMD và Broadcom có thể ít chịu ảnh hưởng hơn từ những biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt từ Mỹ, bởi hoạt động kinh doanh chip AI của hai công ty này hiện có mức độ phụ thuộc tương đối thấp vào thị trường Trung Quốc.

Alex Capri dự báo Trung Quốc sẽ đẩy mạnh nỗ lực phát triển năng lực sản xuất chip trong nước.

Tháng 1, Mỹ đã nới lỏng chính sách cấp phép xuất khẩu với một số dòng chip tiên tiến sang Trung Quốc, cho phép xem xét từng trường hợp cụ thể thay vì áp dụng một lệnh cấm tuyệt đối. Tuy nhiên, Alex Capri lưu ý rằng Trung Quốc hạn chế nhập khẩu chip Nvidia, phản ánh nỗ lực của nước này trong việc phát triển các giải pháp thay thế trong nước và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ của Mỹ.

Ông nhận định bê bối xoay quanh Jensen Huang có thể càng củng cố quyết tâm tự chủ ngành chip của Trung Quốc.

"Theo tôi, sự việc này chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lửa", Alex Capri bình luận.