Các 'nhà máy token AI’ trở thành động lực của viễn thông Trung Quốc
Ba đại gia viễn thông Trung Quốc đang đặt cược mạnh vào AI, từ đầu tư hạ tầng tính toán đến xây dựng các nền tảng cung cấp gọi là nhà máy token.
Khi nhu cầu sử dụng mô hình AI tăng vọt, China Mobile, China Telecom và China Unicom đang tìm cách biến năng lực tính toán và lượng token được xử lí thành nguồn doanh thu mới.

Token trở thành “đơn vị doanh thu” mới của các đại gia viễn thông Trung Quốc
China Mobile, China Telecom và China Unicom đều đang xem trí tuệ nhân tạo và năng lực tính toán là những động lực tăng trưởng quan trọng trong chiến lược kinh doanh. Trong các báo cáo tài chính nửa đầu năm 2026 công bố trong tháng 8, cả ba doanh nghiệp đều đề cập đến lượng token được sử dụng như một chỉ số quan trọng bên cạnh năng lực tính toán và dữ liệu.
Token là đơn vị cơ bản được các mô hình AI sử dụng để xử lí dữ liệu. Khi người dùng đặt câu hỏi hoặc yêu cầu AI tạo nội dung, văn bản được chia thành các đơn vị token để mô hình phân tích và tạo ra câu trả lời. Sự bùng nổ của các ứng dụng AI khiến nhu cầu xử lí token tăng nhanh, mở ra một thị trường dịch vụ mới cho các nhà cung cấp hạ tầng.
China Telecom là một trong những doanh nghiệp cho thấy rõ xu hướng này. Trong nửa đầu năm, doanh thu từ năng lực tính toán thông minh của tập đoàn tăng 95%, qua đó giúp doanh thu mảng “kinh doanh thông minh” tăng 7,1%, lên 31,1 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 4,6 tỉ USD.
China Telecom cho biết đã cung cấp các gói token cho người dùng di động trên toàn quốc, đồng thời nâng cấp nền tảng Xingchen TokenHub. Nền tảng này hiện lưu trữ 142 mô hình ngôn ngữ lớn và hơn 420 ứng dụng AI chuyên biệt cho các ngành.
Doanh nghiệp cũng nâng cấp Xirang, phần mềm điều phối tài nguyên tính toán và mạng lưới, mở rộng khả năng hỗ trợ lên hơn 20 kiến trúc chip. Trong khi đó, doanh thu từ dịch vụ đám mây China Telecom Cloud tăng 7,8%, đạt 61,8 tỉ nhân dân tệ.
China Unicom cũng ghi nhận mức tăng đáng kể trong lĩnh vực này. Doanh thu từ năng lực tính toán trong nửa đầu năm đạt 41,9 tỉ nhân dân tệ, tăng 13%, bao gồm các hoạt động trung tâm dữ liệu, cho thuê năng lực tính toán, phần mềm doanh nghiệp và dịch vụ đám mây AI.
Trong báo cáo, China Unicom nhấn mạnh việc ra mắt “siêu thị token”, một phần trong hệ sinh thái được thiết kế để tạo, truyền, lưu trữ và sử dụng token AI. Nền tảng UniAI của doanh nghiệp đã kết nối hơn 200 mô hình ngôn ngữ lớn và tập hợp hơn 500 terabyte dữ liệu chất lượng cao.
Quy mô đầu tư cũng cho thấy mức độ đặt cược của China Unicom vào AI. Chi tiêu vốn dành cho hạ tầng tính toán trong nửa đầu năm 2026 tăng hơn 80% so với cùng kì năm trước, chiếm hơn một phần ba tổng chi tiêu vốn của doanh nghiệp.
Cuộc đua xây “nhà máy token”
China Mobile, doanh nghiệp mở màn mùa công bố kết quả kinh doanh của các tập đoàn viễn thông Trung Quốc từ ngày 13/8, ghi nhận 52,9 tỉ nhân dân tệ doanh thu từ dịch vụ tính toán trong sáu tháng đầu năm, tăng 14%.
Doanh thu dịch vụ AI của China Mobile tăng khiêm tốn hơn, khoảng 0,9%, lên 49,3 tỉ nhân dân tệ. Tuy nhiên, khi cộng cả dịch vụ tính toán và AI, hai mảng này đã chiếm 22,6% doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của tập đoàn.
Đáng chú ý, doanh thu từ năng lực tính toán hiệu suất cao, phục vụ đào tạo và vận hành các mô hình AI, tăng hơn 130%, đạt 5,3 tỉ nhân dân tệ.
China Mobile cũng đưa ra chiến lược “nhà máy token”, kết hợp mô hình AI, năng lực tính toán và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Tập đoàn đang triển khai các chương trình thử nghiệm sản phẩm token tại nhiều khu vực, đồng thời phát triển nền tảng MoMA để khách hàng doanh nghiệp có thể tiếp cận nhiều mô hình AI khác nhau.
Dù các số liệu cho thấy token đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh AI, cả ba nhà mạng chưa công bố doanh thu token độc lập, số lượng khách hàng đang hoạt động, mức tiêu thụ token hàng tháng hay biên lợi nhuận của mảng này.
Tuy nhiên, các tập đoàn viễn thông quốc doanh không phải những doanh nghiệp duy nhất tìm cách kiếm tiền từ nền kinh tế token đang hình thành.
Tập đoàn cung cấp giải pháp AI Phancy Group, trước đây có tên 4Paradigm, cho biết doanh thu từ dịch vụ API - cho phép các ứng dụng doanh nghiệp bên ngoài kết nối trực tiếp với các mô hình AI mà công ty lưu trữ - đã tăng hơn 860% so với cùng kì, lên 460 triệu nhân dân tệ. Trong cùng thời gian, mức tiêu thụ token tăng khoảng 620%.
Quy mô thị trường cũng đang tăng với tốc độ đáng chú ý. Theo Cục Quản lí Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc, số lượt gọi token AI trung bình mỗi ngày tại nước này đã vượt 140 nghìn tỉ vào tháng 3, tăng mạnh so với chỉ 100 tỉ lượt hai năm trước.
Nếu phân bổ theo dân số khoảng 1,4 tỉ người, con số này tương đương khoảng 100.000 token mỗi người mỗi ngày.
Sự gia tăng chóng mặt cho thấy AI đang tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với năng lực tính toán, dữ liệu và các dịch vụ xử lí token. Với lợi thế sở hữu mạng lưới viễn thông, trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán quy mô lớn, ba “ông lớn” China Mobile, China Telecom và China Unicom đang tìm cách đứng ở vị trí trung tâm của nền kinh tế mới này.
Nếu xu hướng tiếp tục, cuộc cạnh tranh của các nhà mạng Trung Quốc có thể không còn chỉ xoay quanh số thuê bao hay lưu lượng dữ liệu. Thay vào đó, khả năng xây dựng và vận hành những “nhà máy token” đủ lớn để phục vụ hàng loạt mô hình AI có thể trở thành một thước đo quan trọng cho tăng trưởng trong kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo.

