Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk: 'Một mã số có thể kể được câu chuyện của cả khu vườn'
Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy cho rằng Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn không nên chỉ dừng ở việc tra cứu, truy xuất nguồn gốc. Khi được kết nối với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thương mại điện tử và các nền tảng khác, dữ liệu vùng trồng có thể tạo thêm giá trị cho sản phẩm, vùng đất và người sản xuất.
Tạp chí Một Thế Giới đã có dịp trao đổi với ông Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk về đưa những nền tảng số này đi vào thực tế.
Thưa ông, Đắk Lắk đặt kỳ vọng như thế nào vào Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn?
- Chúng tôi xác định đây không chỉ là một ứng dụng công nghệ đơn thuần. Bản đồ số phải trở thành công cụ giúp công tác quản lý nhà nước chặt chẽ hơn, số hóa dữ liệu nhanh hơn, đồng thời có thể đưa ra cảnh báo sớm về vùng trồng, thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Đắk Lắk có những sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, ca cao, mắc ca, cá ngừ, tôm hùm và hàng trăm sản phẩm OCOP mang đặc trưng của địa phương. Bên cạnh đó là các giá trị văn hóa, du lịch cộng đồng gắn với không gian văn hóa cồng chiêng, bài chòi ở các thôn, buôn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, chúng tôi muốn ứng dụng khoa học, công nghệ để quảng bá thương hiệu sản phẩm, kết nối cung cầu, phát triển du lịch và nâng cao giá trị nông sản nói chung, sản phẩm OCOP nói riêng.
Bản đồ số cũng phải tạo được kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với doanh nghiệp, nhà phân phối, người tiêu dùng và khách du lịch. Thông tin về sản phẩm, nguồn gốc, chất lượng vùng sản xuất, cơ sở chế biến phải được minh bạch.
Tôi đã yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường không dừng lại ở việc xây dựng bản đồ mà phải thường xuyên cập nhật dữ liệu, mở rộng liên kết với các ứng dụng khác, đồng thời tiếp tục cập nhật phần mềm theo hướng đơn giản, dễ sử dụng và phát huy hiệu quả cao hơn.
Ông muốn Bản đồ số được kết nối với những nền tảng nào để dữ liệu không chỉ nằm trên hệ thống?
- Nếu ứng dụng này chỉ để truy xuất, để phục vụ riêng ngành của chúng ta thôi thì nếu không thương mại hóa được, giá trị sẽ giảm đi.
Tôi cho rằng phải nghiên cứu liên kết với các ứng dụng khác, nhất là những ứng dụng về bất động sản nông nghiệp, bản đồ địa chính, quy hoạch của tỉnh.
Ví dụ, hiện nay có những người quan tâm, muốn đầu tư vào nông nghiệp. Nếu họ truy xuất vào một khu vườn, một vùng đất mà thấy đầy đủ mã số vùng trồng, có thông tin truy xuất, hồ sơ hoàn thiện thì chắc chắn giá trị của vùng đất đó sẽ khác những nơi khác.
Khi liên kết được các nội dung này, người quan tâm đầu tư nông nghiệp ở trên cả nước có thể truy xuất vị trí đất, vùng trồng, mã số vùng trồng, hồ sơ của vùng đất. Khi đó, dữ liệu có thể tạo ra giá trị gia tăng.
Vì vậy, Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu thêm việc liên kết ứng dụng này với các phần mềm về bất động sản, quy hoạch và thông tin đất đai của tỉnh, như các phần mềm truy xuất quy hoạch.
Đồng thời, các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP cũng phải liên kết ứng dụng này với các sàn thương mại điện tử trên toàn quốc để định danh sản phẩm OCOP và đẩy mạnh việc bán sản phẩm trên các sàn.
Bên cạnh nông sản và OCOP, Bản đồ số còn được kỳ vọng phục vụ du lịch như thế nào, thưa ông?
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải phối hợp với các địa phương xây dựng cơ sở dữ liệu số về các điểm du lịch, làng nghề, thôn, buôn du lịch cộng đồng.
Trên đó cần giới thiệu được những giá trị văn hóa, lễ hội, ẩm thực, nghề truyền thống đặc sắc của địa phương, qua đó nâng cao trải nghiệm của du khách trên bản đồ số.
Tôi cho rằng khi ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp, thương mại và du lịch thì phải hướng đến sự hiện đại, hiệu quả và bền vững. Bản đồ số phải giúp quảng bá hình ảnh, thương hiệu nông sản, sản phẩm OCOP cũng như điểm đến du lịch của tỉnh trên môi trường số.
Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị công nghệ cũng phải tiếp tục hoàn thiện nền tảng, bảo đảm hệ thống ổn định, tích hợp các nền tảng truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, thanh toán số và các hệ thống dữ liệu dùng chung.
Với ngành hàng sầu riêng, vì sao tỉnh phải triển khai ngay Chiến dịch “30 ngày đêm” số hóa dữ liệu mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói?
- Sầu riêng đã trở thành một ngành hàng nông sản có tốc độ phát triển nhanh, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh cũng như của cả nước, góp phần định vị vị trí “thủ phủ sầu riêng” của cả nước.
Sầu riêng không chỉ mang lại thu nhập cao cho người dân mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị sử dụng đất và xây dựng thương hiệu nông sản của tỉnh Đắk Lắk.
Nhưng cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
.jpg)
Nếu chúng ta không quản lý chặt chẽ thông tin, cập nhật và số hóa dữ liệu đủ để kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thì nguy cơ bị cảnh báo, tạm dừng hoặc thu hồi mã số vùng trồng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của địa phương, doanh nghiệp và trực tiếp là người trồng cây.
Vì vậy, Chiến dịch 30 ngày đêm là nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp bách, nhất là trong thời điểm vụ mùa sầu riêng của tỉnh đang bước vào mùa thu hoạch chính.
Để chiến dịch và Bản đồ số không rơi vào tình trạng “làm xong rồi để đó” thì cần phải làm những gì, thưa ông?
- Trước hết, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn, xây dựng kế hoạch chi tiết, theo dõi tiến độ hằng ngày và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Dữ liệu phải được chuẩn hóa theo quy định và Sở phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về tính chuẩn hóa dữ liệu và hiệu quả của chiến dịch.
UBND các xã, phường có sầu riêng phải trực tiếp rà soát toàn bộ diện tích sầu riêng, các vùng đã được cấp mã số, cơ sở đóng gói và những vùng đang đề nghị cấp mới. Phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn để cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác và tuyệt đối không để chậm tiến độ.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở đóng gói và chủ vùng trồng, tôi đề nghị chủ động phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước, cung cấp đầy đủ hồ sơ, thông tin, duy trì điều kiện hoạt động của mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng sử dụng mã số không đúng quy định hoặc gian lận trong truy xuất nguồn gốc.
Các đơn vị công nghệ thông tin phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, hỗ trợ cập nhật dữ liệu, kết nối đồng bộ với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời tăng cường bảo mật, bảo đảm dữ liệu được quản lý tập trung, thống nhất và khai thác hiệu quả.
Tôi cũng đề nghị người đứng đầu các sở, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường có sầu riêng trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng triển khai trên địa bàn mình phụ trách. Phải huy động mọi nguồn lực để thực hiện đúng thời gian, tiến độ của chiến dịch, không để chậm trễ cho người dân và bà con.
