Chứng khoán Hàn Quốc tiếp tục lao dốc lịch sử do bi quan về AI

Dù không xuất hiện một cuộc khủng hoảng tài chính hay cú sốc địa chính trị quy mô lớn, đà lao dốc của thị trường lại nghiêm trọng hơn nhiều sàn chứng khoán lớn trên thế giới. Theo các chuyên gia, sự kết hợp giữa tâm lí bi quan về ngành chip AI, hoạt động giao dịch đòn bẩy và cơ cấu thị trường quá phụ thuộc vào cổ phiếu bán dẫn đang tạo ra một vòng xoáy bán tháo khó kiểm soát.

KOSPI giảm gần 6%, cổ phiếu chip dẫn đầu đà bán tháo dù công bố lợi nhuận kỉ lục

Phiên giao dịch ngày 29/7 khép lại với chỉ số KOSPI ở mức 5.663,24 điểm, giảm 5,98% so với phiên trước. Đây là ngày thứ hai liên tiếp thị trường chứng khoán Hàn Quốc chứng kiến mức giảm mạnh, kéo chỉ số xuống dưới ngưỡng tâm lí 6.000 điểm.

Ngay từ đầu phiên, KOSPI vẫn có lúc tăng lên 6.228 điểm, nhưng lực bán nhanh chóng áp đảo. Chỉ ít phút sau khi mở cửa, Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc đã phải kích hoạt cơ chế sidecar, biện pháp tạm thời hạn chế giao dịch khi thị trường biến động quá mạnh. Đến giữa trưa, tình hình tiếp tục xấu đi khi cơ chế circuit breaker (ngắt giao dịch toàn thị trường) được kích hoạt sau khi chỉ số lao dốc sâu.

Đây là lần đầu tiên cả KOSPI và sàn Kosdaq đều phải kích hoạt circuit breaker trong hai phiên liên tiếp, phản ánh mức độ hoảng loạn hiếm thấy của nhà đầu tư.

Khối ngoại và nhà đầu tư cá nhân là lực bán chính. Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 764 tỉ won (khoảng 528 triệu USD), trong khi nhà đầu tư cá nhân xả gần 2.930 tỉ won cổ phiếu. Dù khối tổ chức mua vào hơn 3.600 tỉ won, lượng tiền này vẫn không đủ để ngăn thị trường tiếp tục lao dốc.

Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu bán dẫn, động lực tăng trưởng lớn nhất của thị trường Hàn Quốc trong nhiều năm qua, lại trở thành tâm điểm của làn sóng bán tháo.

SK Hynix giảm tới 9,61%, bất chấp doanh nghiệp vừa công bố kết quả kinh doanh quý cao kỉ lục. Samsung Electronics cũng mất 5,23% giá trị vốn hóa.

Theo các chuyên gia, kết quả kinh doanh tích cực không đủ để xua tan nỗi lo về triển vọng tăng trưởng của ngành chip AI trong thời gian tới. Nhà đầu tư cũng thất vọng khi SK Hynix không đưa ra kế hoạch cụ thể về việc tăng lợi ích cho cổ đông thông qua mua lại cổ phiếu hoặc chia cổ tức trong buổi họp với giới phân tích.

Không chỉ KOSPI, sàn Kosdaq dành cho các doanh nghiệp công nghệ cũng giảm hơn 6%, cho thấy áp lực bán lan rộng trên toàn thị trường.

Đáng chú ý, kể từ mức đỉnh trong phiên được thiết lập hôm 19/6, KOSPI đã mất gần 40% giá trị. Riêng trong tháng 7, chỉ số giảm hơn 31,8%, vượt cả mức giảm theo tháng trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.

Chứng khoán Hàn Quốc không gặp khủng hoảng tài chính, mà là vòng xoáy bán tháo từ cơn sốt AI

Điều khiến giới phân tích bối rối là đợt lao dốc lần này không đi kèm một cú sốc kinh tế lớn như khủng hoảng tài chính, chiến tranh hay sự sụp đổ của thị trường bất động sản.

Han Ji-young, chuyên gia của Kiwoom Securities, nhận định những đợt giảm mạnh trong quá khứ thường xuất hiện khi nền kinh tế đối mặt với các rủi ro mang tính hệ thống. Trong khi đó, hiện nay chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy thế giới đang bước vào một cuộc khủng hoảng tương tự.

Theo nhiều nhà phân tích, nguyên nhân nằm ở chính cấu trúc đặc biệt của thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Trong vài năm gần đây, Hàn Quốc được xem là một trong những "phong vũ biểu" phản ánh kì vọng của nhà đầu tư đối với ngành AI toàn cầu. Tỉ trọng quá lớn của các doanh nghiệp bán dẫn như Samsung Electronics và SK Hynix khiến KOSPI gần như đồng biến với xu hướng của ngành chip.

Tuy nhiên, lần điều chỉnh này còn bị khuếch đại bởi các quỹ ETF sử dụng đòn bẩy và các sản phẩm đầu tư theo từng cổ phiếu. Khi giá cổ phiếu giảm, các quỹ buộc phải bán thêm để cân bằng danh mục, tạo nên hiệu ứng bán tháo dây chuyền khiến giá tiếp tục giảm sâu.

Trong khi đó, những yếu tố bên ngoài cũng góp phần làm tâm lí thị trường trở nên bi quan hơn. Căng thẳng tại Trung Đông nóng trở lại sau khi Iran tuyên bố bắt giữ các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại giá dầu tăng sẽ khiến lạm phát quay trở lại.

Giới đầu tư cũng đang chờ kết quả cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu Fed tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc phát đi tín hiệu cứng rắn, áp lực đối với các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ có thể còn kéo dài.

Không chỉ nhóm chip, cổ phiếu thiết bị điện phục vụ trung tâm dữ liệu AI cũng đồng loạt giảm khi kì vọng đầu tư vào hạ tầng AI hạ nhiệt. Nhóm quốc phòng tiếp tục chịu áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng nóng. Chỉ một số ít cổ phiếu tiêu dùng như Samyang Foods hay Orion đi ngược xu hướng chung.

Dù vậy, một số tổ chức tài chính vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng dài hạn. Nomura Securities cho rằng quá trình giảm sử dụng đòn bẩy và sự suy yếu của áp lực bán từ khối ngoại sẽ giúp thị trường dần ổn định trở lại. Theo ngân hàng đầu tư này, làn sóng định giá lại cổ phiếu Hàn Quốc trong giai đoạn tiếp theo sẽ được hỗ trợ bởi các chương trình mua lại cổ phiếu quỹ và hủy cổ phiếu của các doanh nghiệp vốn hóa lớn.

Điều đó đồng nghĩa đợt bán tháo hiện nay có thể phản ánh quá trình điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng hơn là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng kinh tế mới. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, khi tâm lí lo ngại về triển vọng AI, căng thẳng địa chính trị và chính sách tiền tệ toàn cầu vẫn bao trùm, thị trường chứng khoán Hàn Quốc nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục đối mặt với những phiên biến động mạnh.