Có cảnh đẹp, homestay chưa chắc có khách: Du lịch nông thôn ‘lên đời’ nhờ công nghệ

Chuyển đổi số du lịch nông thôn mới dừng ở quảng bá

Theo ông Hoàng Hoa Quân, đại diện Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), du lịch nông thôn đã có tiền đề từ Quyết định số 922/QĐ-TTg ngày 2/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Nhiều mô hình bước đầu tạo được sức hút. Tuy nhiên, sản phẩm còn phân tán, quy mô nhỏ, năng lực marketing số của hộ dân và hợp tác xã còn hạn chế.

Điều đáng lưu ý, theo ông Quân, là chuyển đổi số chủ yếu mới dừng ở quảng bá. Công nghệ chưa phát huy vai trò trong quản trị khách hàng, doanh thu và dữ liệu. Hiệu quả phát triển vì thế cũng chưa được đo đầy đủ. Nhiều nơi vẫn tính bằng số mô hình, công trình hay lượt khách, thay vì doanh thu, mức chi tiêu, thời gian lưu trú và thu nhập của người dân.

“Chuyển đổi số cần được xác định là công cụ nâng cao năng lực kinh doanh, không chỉ là công cụ quảng bá”, ông Quân nói.

Ông đề xuất từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu về điểm đến, sản phẩm, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia. Công nghệ cần được dùng trong đặt dịch vụ, bán hàng, quản trị khách hàng và đánh giá hiệu quả. Kết quả theo dõi sẽ là căn cứ để tiếp tục hỗ trợ mô hình hiệu quả, đồng thời dừng hoặc chuyển đổi những mô hình chưa đạt yêu cầu.

Định hướng này phù hợp với Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị, yêu cầu phát triển du lịch chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng và giá trị gia tăng.

Sản phẩm phải dễ tìm, dễ hiểu, dễ đặt

Từ góc độ xúc tiến thương mại, ông Đoàn Trường Giang, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, cho rằng điểm nghẽn không nằm ở thiếu tài nguyên. Nhiều nơi có vườn cây đẹp, làng nghề lâu đời, sản phẩm OCOP đặc sắc. Nhưng nếu khách chỉ đến xem, chụp ảnh rồi ra về thì giá trị khai thác còn hạn chế.

Theo ông Giang, khả năng tiếp cận thị trường và ứng dụng công nghệ số còn yếu là một trong những điểm nghẽn lớn. Sản phẩm không chỉ cần tốt mà còn phải dễ tìm thấy, dễ hiểu, dễ lựa chọn, dễ đặt dịch vụ và dễ chia sẻ.

Ông đề xuất kết nối trải nghiệm với thị trường cả sau chuyến đi. Hình ảnh, câu chuyện sản phẩm, mã QR và thương mại điện tử giúp du khách tiếp tục mua sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề khi đã về nhà. Du lịch mở thị trường cho sản phẩm địa phương, còn sản phẩm lại quảng bá ngược cho điểm đến.

Ông cũng cho rằng doanh nghiệp lữ hành nên tham gia từ khâu khảo sát, thiết kế cùng địa phương. Cách làm cần thay đổi từ “làm xong sản phẩm rồi tìm thị trường” sang “cùng thị trường xây dựng sản phẩm”.

AI giúp hộ dân vùng cao ‘nhìn thấy’ căn phòng đạt chuẩn trước khi thi công

Ở khâu thực hiện, ông Phan Duy Quang, Giám đốc Công ty CBT Travel, chia sẻ kinh nghiệm đồng hành với các cộng đồng dân tộc thiểu số làm du lịch. Theo ông, có tài nguyên không đồng nghĩa với có sản phẩm, và có homestay cũng chưa chắc có khách.

Khó khăn thường gặp là chuyên gia không thể lúc nào cũng có mặt tại chỗ. Trong khi đó, nhiều hộ dân khó hình dung những khái niệm như “chuỗi giá trị” hay “định vị sản phẩm”. Có trường hợp người dân làm xong mới phát hiện sai kích thước, sai công năng, buộc phải sửa lại. Việc này tốn thời gian, tiền bạc và làm giảm động lực của họ.

Để giải bài toán này, CBT Travel dùng trí tuệ nhân tạo (AI). Đội ngũ tư vấn chụp không gian hiện trạng của gia đình rồi nhờ AI mô phỏng phương án cải tạo. Ngay trên hình ảnh có ghi chú kích thước đệm, vị trí đèn, ổ cắm, rèm ngăn, móc treo quần áo. Người dân nhìn thấy ngay đích đến mà không cần đọc bản vẽ phức tạp. Với phương án mới chỉ ở dạng bản vẽ thô, AI cũng giúp tạo ảnh mô phỏng hoàn thiện để các bên thống nhất trước khi thi công.

Đơn vị này còn kết hợp AI với hệ thống thông tin địa lý (GIS) để phân tích tuyến. Từ một tuyến khảo sát dài hơn 57 km, AI gợi ý chia thành các cụm chức năng. Nhờ đó, nhà tư vấn và cộng đồng biết đoạn nào hợp trekking, đoạn nào nên đi xe, điểm nào chỉ nên dừng ngắn và điểm nào có thể phát triển thành lưu trú.

Dù vậy, ông Quang nhấn mạnh ranh giới của công nghệ này. “AI không thay thế cộng đồng. AI không tạo ra văn hóa, không tạo ra sự hiếu khách và không thể quyết định thay người dân”, ông nói. Theo ông, vai trò đúng của AI là trợ lý, giúp cộng đồng nhìn rõ hơn, học nhanh hơn và vận hành chuyên nghiệp hơn, để bản sắc địa phương được thể hiện rõ nét hơn trước thị trường.

Sinh viên Đồng Tháp đưa AI vào nuôi trồng nấm linh chi

Robot hái nông sản "made in Ai Cập": Có tới 4 cánh tay, hái 160 kg/giờ, chạy 24/24

Dùng AI thiết kế homestay, xây tour trải nghiệm từ tài nguyên bản địa

Đưa AI về làng quê, mở lối phát triển hơn 600 mô hình du lịch nông thôn thông minh