Cụ bà 87 tuổi đột quỵ nguy kịch vì người nhà nhầm với bệnh Alzheimer trở nặng
Lầm tưởng cụ bà 87 tuổi đi lang thang do bệnh Alzheimer tiến triển nặng, người nhà không biết rằng một cơn đột quỵ nhồi máu não cấp đang âm thầm diễn ra bên trong, suýt cướp đi sinh mạng.
Thông tin được BSCKII Nguyễn Hồ Khánh Duy - Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa chia sẻ vào chiều 4/11. Chính sự nhầm lẫn vô cùng nguy hiểm này đã tạo ra một bức màn che lấp các biến cố y khoa cấp tính, khiến không ít người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" để cấp cứu đột quỵ một cách đáng tiếc.
Hành trình giành lại sự sống từ tay tử thần
Bà D. (87 tuổi) có tiền sử mắc bệnh Alzheimer giai đoạn nặng suốt 4 năm qua, mọi sinh hoạt thường nhật đều phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của người thân. Thời gian gần đây, bà bắt đầu xuất hiện những biểu hiện bất thường rõ rệt như tâm lí rối loạn, kích động, liên tục đi lang thang không kiểm soát và bỏ ăn uống. Nghĩ rằng đây chỉ là diễn tiến xấu đi tất yếu của căn bệnh sa sút trí tuệ tuổi già, gia đình quyết định tiếp tục giữ bà ở nhà để theo dõi thay vì đưa đi thăm khám ngay.
Biến cố xảy ra vào buổi tối, khi bà D. lại tiếp tục lang thang ra khỏi nhà trong trạng thái mất kiểm soát. Bà được người đi đường phát hiện và đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Nhận thấy những dấu hiệu thần kinh bất thường nghiêm trọng, các bác sĩ tuyến trước nghi ngờ bệnh nhân bị nhồi máu não cấp và khẩn trương chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa.
BSCKII Nguyễn Hồ Khánh Duy cho biết, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não ghi nhận bà D. xuất hiện các ổ nhồi máu não cấp tính tại vùng nhân bèo, đầu nhân đuôi và thân nhân đuôi bên trái, đồng thời động mạch não giữa bên trái bị hẹp rất nặng.
“Cơn đột quỵ cấp tính thực sự đang diễn ra ngầm bên trong não bộ của cụ bà 87 tuổi mà người nhà không hề hay biết”, bác sĩ Duy nói.
Ngay sau khi xác định chính xác tổn thương, đội ngũ y bác sĩ đã nhanh chóng hội chẩn và đưa ra phác đồ điều trị tích cực. Người bệnh được sử dụng thuốc điều trị nhồi máu não cấp kết hợp song song với phác đồ kiểm soát sa sút trí tuệ. Bên cạnh đó, các can thiệp hỗ trợ thể trạng như đặt sonde nuôi ăn và đặt catheter tiểu cũng được thực hiện khẩn trương nhằm đảm bảo dinh dưỡng và ổn định thể trạng tối đa cho cụ bà.
“Chỉ sau 5 đến 7 ngày điều trị tích cực, tình trạng kích thích thần kinh của bà D. giảm hẳn, ý thức cải thiện rõ rệt. Từ một bệnh nhân nhập viện trong trạng thái lú lẫn, lang thang và bỏ ăn, bà D. đã có thể tự ăn uống, tự đi vệ sinh và đủ điều kiện xuất viện an toàn trong sự vỡ òa hạnh phúc của gia đình”, bác sĩ Duy chia sẻ.
"Bức tường" ngăn cản cơ hội cấp cứu của người bệnh Alzheimer
Theo BSCKII Nguyễn Hồ Khánh Duy, trường hợp của bà D. là lời cảnh báo sâu sắc cho các gia đình đang chăm sóc người thân mắc bệnh sa sút trí tuệ. Sự kết hợp đồng thời giữa Alzheimer và nhồi máu não cấp tính đã tạo ra một "bức tường" che mắt việc chẩn đoán lâm sàng.
Alzheimer vốn là bệnh lí thoái hóa thần kinh mạn tính, tiến triển âm thầm làm suy giảm trí nhớ, nhận thức và ngôn ngữ, khiến bệnh nhân mất hoàn toàn khả năng tự chăm sóc ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, nhồi máu não cấp lại xảy ra khi dòng máu nuôi não đột ngột bị tắc nghẽn, làm tế bào não thiếu oxy và hoại tử nhanh chóng.
Khi hai căn bệnh này chồng lấp lên nhau, bản thân bệnh Alzheimer đã làm triệt tiêu khả năng tự giao tiếp hay than phiền về các bất thường cơ thể của người bệnh. Mọi dấu hiệu đột ngột của cơn đột quỵ như lú lẫn nặng hơn, mất kiểm soát hành vi hay mệt mỏi đều rất dễ bị người nhà mặc định là diễn tiến của bệnh cũ, từ đó vô tình bỏ qua thời điểm vàng để cấp cứu.
“Người bệnh sa sút trí tuệ thường không thể tự nhận biết hoặc mô tả được những bất ổn trong cơ thể như tê yếu tay chân hay đau đầu. Điều này khiến các triệu chứng đột quỵ bị 'hòa lẫn' vào các biểu hiện rối loạn hành vi sẵn có của bệnh Alzheimer. Nếu người chăm sóc không thực sự nhạy bén, họ sẽ vô tình bỏ qua những thay đổi mang tính cấp tính, đánh mất cơ hội can thiệp trong khoảng thời gian vàng, dẫn đến những di chứng vĩnh viễn hoặc thậm chí là tử vong cho bệnh nhân”, bác sĩ Duy cho biết.
Để bảo vệ sức khỏe cho người thân, BSCKII Nguyễn Hồ Khánh Duy nhấn mạnh rằng trong điều trị đột quỵ, "thời gian là não". Việc nhận diện sớm dấu hiệu, đưa người bệnh đến đúng các trung tâm y tế có năng lực chẩn đoán hình ảnh và can thiệp mạch máu não kịp thời chính là chìa khóa quyết định sự sống còn và khả năng phục hồi của người bệnh. Do người bệnh Alzheimer không thể tự diễn đạt cảm giác bất ổn, người nhà phải đóng vai trò là "kính phóng đại" để theo dõi sát sao mọi chuyển biến.
Bác sĩ Duy khuyến cáo các gia đình cần đặc biệt cảnh giác trước mọi thay đổi bất thường của người bệnh. Thay vì tự ý theo dõi tại nhà khi thấy người thân lú lẫn nặng hơn hẳn so với mức độ thường ngày, lơ mơ, khó nuốt, méo miệng hay đột ngột yếu tay chân, gia đình cần lập tức đưa họ đến cơ sở y tế chuyên khoa.
Bên cạnh đó, việc chủ động tầm soát nguy cơ đột quỵ định kì là giải pháp then chốt giúp phát hiện sớm các tổn thương mạch máu não tiềm ẩn như hẹp động mạch hay xơ vữa trước khi biến cố bùng phát. Đồng thời, người nhà cần tuân thủ lịch khám định kì để kiểm soát chặt chẽ các bệnh lí nền liên quan như huyết áp, đường huyết, mỡ máu, kết hợp với một chế độ vận động và dinh dưỡng hợp lí dành riêng cho người cao tuổi.
