Cứu sống nữ bệnh nhân chấn thương lách nguy kịch không cần dao mổ
Ngày 18/9, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cho biết vừa thực hiện thành công ca can thiệp nội mạch cấp cứu, chặn đứng "quả bom máu" trong ổ bụng và bảo tồn nguyên vẹn cơ quan miễn dịch cho một nữ bệnh nhân bị tai nạn giao thông.
Sau tai nạn, người phụ nữ 39 tuổi đối mặt với một biến chứng nguy hiểm thầm lặng trong ổ bụng. Nhờ sự quyết đoán, nhạy bén của ê kíp y bác sĩ cùng bước đột phá của y học hiện đại, nguồn chảy máu cấp đã được triệt tiêu kịp thời. Các bác sĩ đã giữ trọn vẹn tạng đặc cho bệnh nhân mà không cần thực hiện bất kì đường dao mổ mở nào.
Hiểm họa giấu mặt sau cú va chạm tưởng như nhẹ
Chị N.G.T. (39 tuổi, ngụ tại phường Nhiêu Lộc, TP.HCM) nhập viện trong tình trạng đau tức âm ỉ vùng bụng trái và nhói dọc sau lưng. Trước đó, chị T. xảy ra va chạm giao thông nhưng do bên ngoài chỉ chấn thương nhẹ, chị chủ quan cho rằng đó đơn thuần là những vết bầm dập phần mềm cơ năng.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ trực cấp cứu đã nhanh chóng nhận diện các dấu hiệu cảnh báo tổn thương tạng đặc và chỉ định siêu âm bụng tại giường. Kết quả siêu âm phát hiện lượng dịch tự do bất thường trong ổ bụng. Quy trình chẩn đoán chuyên sâu toàn viện lập tức được kích hoạt. Bệnh nhân được chuyển thẳng đến phòng chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) ổ bụng có cản quang để xác định chính xác nguồn gốc tổn thương.
TS.BS Nguyễn Đình Luân - Phó Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, hệ thống hình ảnh kĩ thuật số độ phân giải cao ghi nhận nhu mô lách của bệnh nhân đã bị dập vỡ phức tạp. Nghiêm trọng hơn, tại vị trí mạch máu nuôi lách đã hình thành một túi giả phình động mạch.
“Trong y khoa, tổn thương này được ví như một quả bom nổ chậm cực kì nguy hiểm. Dưới áp lực co bóp liên tục từ tim, thành mạch bị tổn thương vốn đã mỏng manh sẽ phình giãn quá mức và có thể vỡ tung bất cứ lúc nào. Điều này dẫn đến tình trạng xuất huyết ồ ạt, gây sốc mất máu cấp và đẩy bệnh nhân vào nguy cơ tử vong trong tích tắc”, bác sĩ Luân nói.
Cuộc hội chẩn cân não và lựa chọn bảo tồn tạng tối ưu
Trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", một cuộc hội chẩn khẩn cấp liên chuyên khoa giữa Khoa Cấp cứu, Đơn vị X-quang can thiệp (thuộc Khoa Chẩn đoán hình ảnh) và Khoa Ngoại Gan Mật Tụy đã được thiết lập. Bài toán đặt ra cho ê kíp điều trị là phải tìm ra phương án tối ưu nhất, vừa giữ được tính mạng cho người bệnh, vừa hạn chế tối đa các hệ lụy về lâu dài.
Theo TS.BS Nguyễn Đình Luân, phác đồ ngoại khoa truyền thống, đối với các ca chấn thương lách mức độ nặng kèm theo tổn thương mạch máu lớn, phẫu thuật mổ mở cắt bỏ toàn bộ lách là chỉ định gần như bắt buộc để cầm máu cứu mạng. Tuy nhiên, việc cắt bỏ cơ quan này đồng nghĩa với việc người bệnh sẽ mất đi một "tiền đồn" miễn dịch quan trọng, khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các tác nhân nhiễm trùng nghiêm trọng sau này. Đồng thời, một cuộc đại phẫu mở bụng luôn đi kèm nỗi đau đớn kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và thời gian phục hồi hậu phẫu rất chậm.
“Việc bảo tồn lá lách đối với những bệnh nhân trẻ tuổi có ý nghĩa vô cùng lớn đối với chất lượng cuộc sống sau này của họ. Sau khi đánh giá toàn diện các thông số hình ảnh học và huyết động, ê kíp quyết định không thực hiện mổ mở mà lựa chọn phương pháp can thiệp nội mạch qua da. Đây là một kỹ thuật đỉnh cao của điện quang can thiệp, giúp xử lí chính xác vị trí tổn thương mạch máu từ bên trong lòng mạch mà không gây tổn hại đến vùng mô lành xung quanh”, TS.BS Nguyễn Đình Luân chia sẻ.
Phút nghẹt thở bít tắc thành công 'quả bom máu' trong ổ bụng
Bệnh nhân nhanh chóng được chuyển đến phòng can thiệp mạch máu số hóa xóa nền (DSA). Tại đây, các bác sĩ đã luồn một ống thông có kích thước siêu nhỏ từ động mạch đùi đi ngược lên động mạch lách, tiếp cận chính xác vị trí nhánh mạch máu bị tổn thương tạo túi giả phình. Từ đó, vật liệu tắc mạch chuyên dụng được bơm vào để bít kín hoàn toàn vị trí chảy máu. Toàn bộ quá trình diễn ra nhanh chóng, vừa loại bỏ nguy cơ xuất huyết, vừa giúp bảo tồn tối đa phần nhu mô lách lành còn lại, tránh cho người bệnh một cuộc đại phẫu cắt lách.
Sau can thiệp, tình trạng huyết động của bệnh nhân hoàn toàn ổn định. Bệnh nhân chỉ còn cảm giác đau tức bụng nhẹ trong 1 - 2 ngày đầu và sau đó phục hồi hoàn toàn, nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường.
“Lúc mới bị tai nạn, tôi chỉ nghĩ mình bị đau do va chạm nên không nghĩ tình trạng lại nghiêm trọng như vậy. Khi được các bác sĩ giải thích về tổn thương và nguy cơ chảy máu, tôi khá lo lắng”, chị T. chia sẻ.
Bác sĩ Trần Đình Hoàng, Đơn vị X-quang can thiệp - Khoa Chẩn đoán hình ảnh chia sẻ: “Giả phình động mạch lách là một biến chứng nguy hiểm và thầm lặng sau chấn thương vùng bụng. Nếu túi giả phình vỡ, máu sẽ ồ ạt tràn vào ổ bụng, tỷ lệ tử vong rất cao. Trước đây, với những trường hợp tương tự, phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật mở ổ bụng và cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần lách để cầm máu.
Tuy nhiên, lách là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể. Việc ứng dụng kĩ thuật X-quang can thiệp - bít tắc mạch máu qua đường ống thông nhỏ từ lỗ đâm kim chỉ vài mm ở vùng đùi - mang lại bước tiến vượt bậc. Phương pháp này có ưu điểm vượt trội là xâm lấn tối thiểu, cầm máu tức thì, giảm thiểu tối đa đau đớn, rút ngắn thời gian nằm viện và đặc biệt là giữ lại được cơ quan nội tạng quan trọng cho người bệnh”.
Từ trường hợp trên, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân sau khi gặp các tai nạn va đập mạnh, đặc biệt là ngoại lực tác động trực tiếp vào vùng bụng và ngực, tuyệt đối không được tự ý điều trị tại nhà. Kể cả khi cơ thể chưa xuất hiện các cơn đau dữ dội, người bệnh vẫn cần đến ngay các cơ sở y tế đa khoa có đầy đủ trang thiết bị tầm soát để được siêu âm, chụp chiếu kiểm tra kịp thời, tránh những hệ lụy đáng tiếc ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng.
