DeepSeek chuẩn bị xây siêu trung tâm dữ liệu AI hàng đầu Trung Quốc
Startup AI DeepSeek của Trung Quốc được cho là đang lên kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô 1 gigawatt (GW) tại Nội Mông.
Nếu thành hiện thực, đây sẽ là một trong những hạ tầng AI lớn nhất Trung Quốc, đánh dấu bước chuyển của DeepSeek từ một công ty nổi tiếng với các mô hình AI chi phí thấp sang doanh nghiệp sở hữu hạ tầng tính toán quy mô lớn nhằm cạnh tranh trực tiếp với các "ông lớn" của Mỹ như OpenAI và Anthropic.
DeepSeek đặt cược vào siêu trung tâm dữ liệu 1 GW tại Nội Mông
Sau khi gây chấn động thị trường AI toàn cầu với các mô hình ngôn ngữ có chi phí phát triển thấp nhưng hiệu năng cao, DeepSeek đang chuẩn bị bước sang một giai đoạn phát triển mới: Đầu tư mạnh vào hạ tầng tính toán.
Theo nhiều nguồn tin, startup có trụ sở tại Hàng Châu đang lên kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu AI có tổng công suất tính toán lên tới 1 GW tại thành phố Ô Lan Sát Bố (Ulanqab), thuộc khu tự trị Nội Mông, cách Bắc Kinh khoảng 350 km về phía tây bắc.
Dự án được triển khai theo mô hình kết hợp giữa xây dựng trung tâm dữ liệu riêng và thuê thêm năng lực tính toán từ các doanh nghiệp khác đang hoạt động tại địa phương. Hiện đã có hơn một chục dự án trung tâm dữ liệu được chính quyền Ô Lan Sát Bố phê duyệt, biến khu vực này thành một trong những cụm hạ tầng AI phát triển nhanh nhất Trung Quốc.
Theo kế hoạch, DeepSeek muốn đưa ít nhất một phần công suất của trung tâm dữ liệu vào vận hành từ cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028. Hiện chưa rõ công ty sẽ sử dụng loại chip AI nào. Trên phạm vi toàn cầu, GPU của Nvidia vẫn là tiêu chuẩn cho các trung tâm dữ liệu AI hiện đại. Tuy nhiên, trong bối cảnh Mỹ siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc, Huawei đang nổi lên như nhà cung cấp trong nước quan trọng nhất cho các dự án AI quy mô lớn.
DeepSeek chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này. Thực tế, tham vọng mở rộng năng lực tính toán của công ty đã được hé lộ từ trước. Trong một thông báo tuyển dụng kỹ sư trung tâm dữ liệu gần đây, DeepSeek cho biết ứng viên sẽ trực tiếp tham gia xây dựng "khuôn viên AI quy mô gigawatt", với địa điểm làm việc có thể là Hàng Châu, Bắc Kinh hoặc Nội Mông.
Việc lựa chọn Ô Lan Sát Bố cũng không phải ngẫu nhiên. Thành phố này có nhiệt độ trung bình hằng năm chỉ khoảng 4 độ C, giúp giảm đáng kể chi phí làm mát cho các cụm máy chủ AI vốn tiêu thụ lượng điện rất lớn. Đó là lí do nhiều doanh nghiệp công nghệ, trong đó có China Mobile, đã đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu tại khu vực này. Nếu dự án hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là trung tâm dữ liệu AI lớn nhất mà một công ty Trung Quốc trực tiếp xây dựng và vận hành.
Tham vọng AI của Trung Quốc bước sang giai đoạn mới
Trong vài năm qua, các công ty Mỹ như OpenAI, Anthropic, Google hay Meta đã chi hàng chục tỉ USD để xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn nhằm phục vụ quá trình huấn luyện và vận hành các mô hình ngôn ngữ thế hệ mới. Các dự án trung tâm dữ liệu công suất 3 GW hay thậm chí 5 GW đang được triển khai tại Mỹ.
Dù quy mô 1 GW của DeepSeek vẫn nhỏ hơn đáng kể, đây vẫn là bước tiến rất lớn đối với ngành AI Trung Quốc. Một công ty AI khác của Trung Quốc là Z.AI (trước đây là Zhipu AI) cũng đang phát triển dự án trung tâm dữ liệu 1 GW và dự kiến chỉ sử dụng chip sản xuất trong nước. Xu hướng này phản ánh nỗ lực của Trung Quốc trong việc xây dựng chuỗi hạ tầng AI độc lập giữa lúc các biện pháp kiểm soát công nghệ từ Mỹ ngày càng chặt chẽ.
DeepSeek hiện được xem là một trong những lá cờ đầu của AI Trung Quốc. Dưới sự dẫn dắt của nhà sáng lập Lương Văn Phong (Liang Wenfeng), công ty từng khiến giới công nghệ bất ngờ khi công bố mô hình AI đạt hiệu năng cạnh tranh với các đối thủ hàng đầu nhưng sử dụng lượng tài nguyên tính toán thấp hơn đáng kể.
Không chỉ vậy, DeepSeek còn theo đuổi chiến lược mã nguồn mở và cung cấp dịch vụ AI với chi phí rất thấp. Theo giới phân tích, nhiều dịch vụ AI của Trung Quốc hiện chỉ có giá bằng khoảng một phần mười, thậm chí thấp hơn, so với các sản phẩm tương tự của OpenAI hoặc Anthropic. Áp lực cạnh tranh tiếp tục gia tăng khi Moonshot AI mới đây ra mắt mô hình Kimi K3 với kết quả đánh giá tiệm cận các mô hình AI hàng đầu của Mỹ.
Bên cạnh Moonshot và Z.AI, Alibaba hay MiniMax cũng đang đầu tư mạnh vào AI tạo sinh, tạo nên một hệ sinh thái cạnh tranh sôi động tại Trung Quốc. Sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp này khiến Washington ngày càng lo ngại Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Chính quyền Mỹ từng cáo buộc DeepSeek tìm cách lách các quy định kiểm soát xuất khẩu để sử dụng GPU Blackwell của Nvidia, dòng chip gần như bị cấm bán sang Trung Quốc, tại một trung tâm dữ liệu ở Nội Mông. Trong khi đó, OpenAI và Anthropic cũng cáo buộc DeepSeek sử dụng kĩ thuật "distillation", tức tận dụng đầu ra của các mô hình AI tiên tiến để huấn luyện hệ thống có năng lực tương tự.
Bất chấp những tranh cãi, DeepSeek vẫn tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động. Theo Bloomberg, công ty đang chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), có thể nộp hồ sơ ngay trong năm nay sau khi hoàn tất vòng gọi vốn kỉ lục 7 tỉ USD với mức định giá khoảng 50 tỉ USD.
Giới đầu tư nhận định kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu 1 GW cho thấy các doanh nghiệp AI Trung Quốc không còn chỉ cạnh tranh bằng thuật toán hay mô hình ngôn ngữ, mà đã bắt đầu đầu tư vào nền tảng hạ tầng, lĩnh vực vốn là lợi thế lớn nhất của Thung lũng Silicon trong nhiều năm qua. Nếu DeepSeek thành công, đây sẽ là dấu mốc quan trọng giúp Trung Quốc tiến thêm một bước trong mục tiêu xây dựng hệ sinh thái AI hoàn chỉnh, từ chip, mô hình cho tới hạ tầng tính toán quy mô lớn.