Đồng Nai phải làm gì để kinh tế số đóng góp 30% GRDP vào năm 2030?
DIGIFEST Đồng Nai 2026 diễn ra từ ngày 30/10 đến 1/11, tập trung vào bài toán kết nối sân bay, cảng biển, khu công nghiệp và logistics bằng hệ sinh thái số.
Bên lề DIGIFEST Đồng Nai 2026, phóng viên Một Thế Giới có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Quang, Phó giám đốc phụ trách Sở Khoa học & Công nghệ TP. Đồng Nai về thực trạng, mục tiêu và giải pháp phát triển kinh tế số giai đoạn 2026–2030.
Kinh tế số tăng nhanh nhưng đóng góp còn thấp
- Với lợi thế công nghiệp, hệ thống khu công nghiệp và sân bay Long Thành, Đồng Nai có những điều kiện gì để phát triển kinh tế số? Kết quả giai đoạn 2021–2025 ra sao thưa ông?
Ông Nguyễn Minh Quang: TP. Đồng Nai có nền tảng công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn, hệ thống khu công nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp FDI đông đảo.
Cùng với đó, Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến khai thác thương mại vào cuối năm 2026 sẽ mở thêm dư địa phát triển logistics, thương mại, dịch vụ và các ngành kinh tế số.
Theo tôi, cơ hội này được hỗ trợ bởi những định hướng và chính sách mới. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cũng tạo hành lang pháp lí cho quá trình chuyển đổi.
Thực tế, kinh tế số Đồng Nai đã tăng trưởng nhanh hơn GRDP trong giai đoạn 2021–2025. Năm 2025, GRDP thành phố đạt 677.932 tỉ đồng; giá trị tăng thêm của kinh tế số đạt 53.420 tỉ đồng, chiếm 7,88% GRDP. Tốc độ tăng trưởng kinh tế số đạt 12,12%, cao hơn mức 9,62% của GRDP.
Tuy nhiên, nhìn sâu vào cơ cấu sẽ thấy một khoảng cách đáng lưu ý. Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP tăng từ 6,61% năm 2021 lên 7,88% năm 2025, nhưng kinh tế số lõi lại giảm từ 3,71% xuống 3,57%. Ngược lại, phần số hóa các ngành tăng từ 2,90% lên 4,31%.
Diễn biến này cho thấy tăng trưởng kinh tế số hiện chủ yếu đến từ ứng dụng công nghệ vào sản xuất, thương mại và dịch vụ. Trong khi đó, khu vực trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ số vẫn chưa có bước bứt phá tương xứng.
- Những điểm nghẽn nào đang cản trở kinh tế số Đồng Nai, nhất là trong việc chuyển hóa lợi thế công nghiệp thành giá trị gia tăng số?
Ông Nguyễn Minh Quang: Theo tôi, quy mô kinh tế số lõi còn nhỏ. Thành phố có 133 doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử, máy tính và quang học theo VSIC 26.
Trong đó, 117 doanh nghiệp có doanh thu, đạt 76,6 nghìn tỉ đồng và tạo khoảng 32.000 việc làm. Trong khi đó, số doanh nghiệp phần mềm, nền tảng số và dịch vụ công nghệ thông tin còn ít.
Điểm nghẽn lớn hơn nằm ở khả năng số hóa các ngành kinh tế chủ lực. Trong 103 ngành kinh tế cấp 2, có 84 ngành, tương đương 81,8%, có tỷ trọng kinh tế số dưới 10%. Tỷ trọng này ở nông nghiệp và dịch vụ liên quan là 2,60%; sản xuất, chế biến thực phẩm 4,67%; sản xuất da và sản phẩm liên quan 1,19%; ngành dệt 5,29%.
Một vấn đề khác là dòng giá trị từ hoạt động số chưa được giữ lại đầy đủ tại địa phương. Người dân sử dụng các dịch vụ trực tuyến, giao dịch vẫn phát sinh nhưng doanh thu có thể chuyển sang nhà cung cấp ở TP.HCM và những địa phương khác.
Điều này khiến giá trị tạo ra từ hoạt động kinh tế số chưa được phản ánh đầy đủ vào nền kinh tế Đồng Nai.
Bên cạnh đó, công tác đo lường còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa tách riêng hoạt động số; dữ liệu về hộ kinh doanh trực tuyến và giao dịch trên nền tảng còn thiếu. Thành phố chưa có Tài khoản vệ tinh số và Bảng cung - sử dụng số cấp thành phố; một số hệ số số hóa vẫn phải ước lượng.
Theo tôi, vấn đề cốt lõi không chỉ là mở rộng quy mô ứng dụng công nghệ, mà phải nâng cao khả năng chuyển hóa lợi thế sản xuất công nghiệp thành giá trị số. Đây cũng là dư địa phát triển lớn của Đồng Nai trong giai đoạn tới.
Số hóa công nghiệp là giải pháp trọng tâm
- Từ mức 7,88% GRDP năm 2025 lên tối thiểu 30% vào năm 2030, Đồng Nai cần thay đổi định hướng và cách làm như thế nào để đạt mục tiêu?
Ông Nguyễn Minh Quang: Đây là thách thức rất lớn. Để tăng từ 7,88% lên tối thiểu 30% trong 5 năm, kinh tế số phải tăng thêm khoảng 22 điểm phần trăm, bình quân hơn 4,4 điểm phần trăm mỗi năm. Mức này gấp hơn 13 lần mức tăng bình quân khoảng 0,32 điểm phần trăm mỗi năm của giai đoạn 2021–2025.
Khoảng cách giữa kết quả hiện tại và mục tiêu đặt ra đòi hỏi Đồng Nai phải thay đổi cách tiếp cận, chuyển từ tăng trưởng từng bước sang tạo đột phá.
Theo tôi, định hướng phát triển cần dựa trên hai hướng song hành: mở rộng kinh tế số lõi và đẩy mạnh số hóa các ngành kinh tế. Công nghệ số phải đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị của từng ngành, thay vì chỉ tập trung phát triển lĩnh vực công nghệ thông tin.
Trong đó, công nghiệp phải là trọng tâm. Số hóa sản xuất, xây dựng nhà máy thông minh sẽ giúp doanh nghiệp nâng năng suất, giảm chi phí và tăng giá trị gia tăng.
Song song đó, thành phố cần thu hút đầu tư vào điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và nghiên cứu - phát triển để mở rộng khu vực kinh tế số lõi.
Một yêu cầu không kém phần quan trọng là giữ lại giá trị gia tăng tại địa phương. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần được khuyến khích trực tiếp cung cấp dịch vụ thương mại điện tử, logistics số và dịch vụ nền tảng, thay vì để doanh thu từ các hoạt động này chủ yếu chuyển sang những địa phương khác.
Đồng thời, phát triển kinh tế số cần gắn với không gian tăng trưởng mới, nhất là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đô thị sân bay, các trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm dữ liệu. Đây là những nền tảng để Đồng Nai hình thành thêm động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới.
- Đồng Nai sẽ triển khai những giải pháp nào để thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi sang nhà máy thông minh, phát triển thương mại số, logistics số và các lĩnh vực kinh tế số mới, khai thác lợi thế sân bay Long Thành?
Ông Nguyễn Minh Quang: Chúng tôi xác định số hóa công nghiệp là trọng tâm, trước hết ở các ngành chế biến, chế tạo có lợi thế như dệt may, da giày, thực phẩm, thiết bị điện và cao su – nhựa.
Doanh nghiệp cần từng bước chuyển sang nhà máy thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, robot và các giải pháp quản trị sản xuất số.
Để quá trình này lan tỏa, thành phố cần hỗ trợ doanh nghiệp trong nước liên kết với doanh nghiệp FDI, qua đó tiếp cận công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Cùng với số hóa sản xuất, Đồng Nai định hướng thu hút đầu tư vào điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và nghiên cứu - phát triển. Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp phần mềm, nền tảng số và sản phẩm “Make in Vietnam”.
Với thương mại và logistics, lợi thế của sân bay Long Thành cần được khai thác thông qua hệ sinh thái số kết nối cảng hàng không, cảng biển và khu công nghiệp.
Doanh nghiệp được khuyến khích phát triển sàn thương mại điện tử, thanh toán số, logistics số và tiếp thị số. Mục tiêu là mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả hoạt động và giữ lại giá trị gia tăng tại địa phương.
Muốn triển khai các mô hình này, hạ tầng số và dữ liệu dùng chung phải đi trước một bước. Thành phố cần mở rộng phủ sóng 5G tại các khu công nghiệp, đầu tư điện toán đám mây, Internet vạn vật, trung tâm dữ liệu và thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan nhà nước với doanh nghiệp.
Ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, trọng tâm là hỗ trợ ứng dụng nền tảng số, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời đào tạo nhân lực về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và an toàn thông tin.
Ngoài các ngành truyền thống, Đồng Nai còn có thể mở rộng sang kinh tế tầng thấp với thiết bị bay không người lái (UAV), logistics và nông nghiệp; phát triển tài chính số, công nghiệp văn hóa và du lịch số.
Đây là những lĩnh vực có thể bổ sung động lực tăng trưởng khi được kết nối với hạ tầng, dữ liệu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
- Đồng Nai cần hoàn thiện dữ liệu, thống kê và phương pháp đo lường như thế nào để đánh giá thực chất kinh tế số? Thành phố sẽ cụ thể hóa mục tiêu năm 2030 bằng những chỉ tiêu và lộ trình nào?
Ông Nguyễn Minh Quang: Muốn phát triển kinh tế số thực chất, trước hết phải đo lường đúng. Không thể chỉ lấy doanh thu ngành công nghệ thông tin để đại diện cho toàn bộ kinh tế số, bởi lĩnh vực này hiện diện trong hầu hết ngành, lĩnh vực.
Theo Thông tư số 13/2021/TT-BKHĐT, hệ thống chỉ tiêu thống kê kinh tế số gồm 50 chỉ tiêu. Chỉ tiêu tổng hợp quan trọng là tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP, gồm giá trị tăng thêm của kinh tế số lõi và phần số hóa trong các ngành khác.
Từ yêu cầu đó, thành phố cần hoàn thiện cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, nhất là Thuế, Công Thương, Khoa học & Công nghệ, Ngân hàng với cơ quan thống kê.
Đồng thời, bổ sung dữ liệu về doanh thu số, chi phí công nghệ số, giao dịch trên nền tảng; từng bước xây dựng Tài khoản vệ tinh số và Bảng cung – sử dụng số cấp thành phố.
Chúng tôi định hướng theo dõi hằng năm 18 chỉ tiêu thống kê ưu tiên, tập trung vào ba nhóm: quy mô và mức đóng góp của kinh tế số; mức độ ứng dụng số; hạ tầng và người dùng.
Về lộ trình, các mốc lượng hóa theo từng năm sẽ được xác định trong Đề án Phát triển kinh tế số thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026–2030, trên cơ sở kết quả thảo luận và đề xuất tại DIGIFEST Đồng Nai 2026.
Theo tôi, mỗi mục tiêu phải gắn với chỉ tiêu, nhiệm vụ và trách nhiệm thực hiện cụ thể; đồng thời được đánh giá thường xuyên để kịp thời điều chỉnh.
Từ lợi thế công nghiệp, vị trí địa kinh tế và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Đồng Nai có cơ sở để mở rộng không gian phát triển. Tuy nhiên, mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2030 chỉ có thể đạt được khi thành phố chuyển hóa được những lợi thế đó thành năng suất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh thực chất, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
.jpg)