Elon Musk nói về dự án siêu nhà máy chip AI 'có 1-0-2' và những ý tưởng điên rồ

“Chúng ta đang bắt đầu một nền văn minh liên hành tinh”, Elon Musk nói khi phát biểu từ nhà máy điện Seaholm đã ngừng hoạt động ở thành phố Austin, bang Texas, Mỹ.

Terafab là dự án sản xuất chip quy mô lớn của Tesla và SpaceX, hai công ty do Elon Musk điều hành. xAI cũng tham gia dự án này sau khi được SpaceX mua lại.

Tháng trước, SpaceX đã mua lại xAI bằng một thỏa thuận trao đổi cổ phiếu, định giá hãng hàng không vũ trụ ở mức 1.000 tỉ USD và công ty khởi nghiệp AI của Elon Musk ở mức 250 tỉ USD. Thương vụ diễn ra trước khi SpaceX thực hiện một đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn) vào năm nay, trong đó Elon Musk cho biết các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo là một trong những lý do chính cho việc sáp nhập.

Ý tưởng xây dựng một nhà máy sản xuất chip riêng là nhiệm vụ “vô cùng khó khăn”, như các nhà phân tích ngành bán dẫn của tập đoàn dịch vụ tài chính Morgan Stanley (Mỹ) viết trong một ghi chú gần đây. Chi phí cực lớn, cùng với bí quyết kỹ thuật và thiết bị chuyên biệt, là lý do ngành chip thường chia các công ty thành hai nhóm:

- Thiết kế chip nhưng không sản xuất (fabless) như Nvidia hay Qualcomm.

- Nhà máy sản xuất chip theo hợp đồng (foundry) như TSMC, Samsung hay SMIC.

Elon Musk cho biết Terafab không chỉ cần thiết để mở rộng robotaxi (taxi tự lái) và robot hình người Optimus của Tesla, mà còn phục vụ việc triển khai năng lực tính toán ngoài không gian.

Theo ông, nhà máy này sẽ phát triển các chip “thiết kế cho không gian” nhằm vận hành các vệ tinh AI chạy bằng năng lượng mặt trời.

Dưới đây là những điểm chính từ thông báo mới nhất từ Elon Musk:

Nhà máy chip “tất cả trong một”

Elon Musk cho biết Terafab sẽ là cơ sở toàn diện, tích hợp đầy đủ thiết bị để kiểm tra, sửa đổi và sản xuất chip. Tỷ phú giàu nhất thế giới đề xuất đưa một số giai đoạn kiểm định, vốn thường được thực hiện bên ngoài nhà máy, vào cùng một nơi.

“Theo hiểu biết của tôi, chưa có nơi nào trên thế giới có thể thực hiện tất cả, từ tạo mạch logic, bộ nhớ, đóng gói, kiểm thử, làm bản mẫu, cải tiến rồi lặp lại quy trình đó liên tục”, Elon Musk nói.

Hai loại chip

Theo Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX, Terafab sẽ sản xuất hai loại chip.

Loại thứ nhất chủ yếu phục vụ Optimus và các phương tiện của Tesla, vốn đang được phát triển để tự hành hoàn toàn. Elon Musk nhấn mạnh chip này đặc biệt dành cho Optimus vì ông dự đoán số lượng robot được sản xuất sẽ nhiều gấp 10 đến 100 lần so với ô tô trong tương lai.

Loại thứ hai, gọi là D3, sẽ được thiết kế riêng cho môi trường không gian. Elon Musk cho rằng phần lớn trung tâm dữ liệu trong tương lai sẽ đặt ở quỹ đạo thấp, nên cần các vệ tinh AI chạy bằng năng lượng mặt trời.

Ông nói chi phí triển khai AI trong không gian có thể thấp hơn trên mặt đất, một phần vì không gian luôn có ánh nắng, giúp cung cấp nguồn điện ổn định hơn.

"Vì vậy, ngay khi chi phí đưa thiết bị lên quỹ đạo giảm xuống mức thấp, việc đặt hệ thống AI trong không gian sẽ trở nên vô cùng hợp lý, gần như là điều hiển nhiên", tỷ phú 54 tuổi người Mỹ nhấn mạnh.

Hôm 14.3, Elon Musk cho biết dự án Terafab sẽ được khởi động trong vòng 7 ngày. Khái niệm Terafab được ông mô tả như một bước tiến lớn hơn nhiều so với các Gigafactory hiện nay của Tesla. Nếu Gigafactory là nhà máy sản xuất pin và xe điện quy mô cực lớn, Terafab sẽ chế tạo chip AI với quy mô còn lớn hơn.

Năm ngoái, Elon Musk nói rằng Tesla có thể sẽ phải xây dựng “một nhà máy chế tạo chip khổng lồ” để sản xuất các chip phục vụ AI.

Tesla đang thiết kế chip AI thế hệ thứ năm nhằm hỗ trợ tham vọng xe tự lái, và Elon Musk đã trình bày các kế hoạch sản xuất tiềm năng tại cuộc họp cổ đông thường niên của công ty năm ngoái.

Khi đó, tỷ phú giàu nhất thế giới cho biết hãng xe điện này có thể hợp tác với Intel và nói rằng: “Bạn biết đấy, có lẽ chúng tôi sẽ làm điều gì đó với Intel”.

Elon Musk trước đây đã hé lộ về chip AI5, đồng thời nhắc lại rằng Tesla đang hợp tác với TSMC (Đài Loan) và Samsung Electronics (Hàn Quốc). AI5 sẽ cung cấp sức mạnh tính toán cho hệ thống lái tự động của Tesla, gồm cả phần mềm Full Self-Driving.

Full Self-Driving là hệ thống hỗ trợ lái ô tô nhưng yêu cầu tài xế vẫn phải ngồi sau vô lăng và luôn quan sát đường. Hệ thống này có thể tự lái từ điểm này đến điểm khác theo chỉ dẫn bản đồ, tự chuyển làn và phản ứng với tình huống giao thông, nhưng tài xế vẫn phải liên tục chú ý và sẵn sàng can thiệp khi cần.

“Chúng tôi đã tính đến kịch bản lạc quan nhất về sản lượng chip từ các nhà cung cấp, nhưng vẫn chưa đủ. Vì vậy, tôi nghĩ chúng tôi có thể phải xây dựng một Tesla Terafab. Nó giống như Gigafactory, nhưng còn lớn hơn rất nhiều. Tôi không thấy cách nào khác để đạt được khối lượng chip mà chúng tôi cần. Do đó, chúng tôi có lẽ phải xây dựng một nhà máy chế tạo chip khổng lồ. Điều đó phải được thực hiện”, Elon Musk nói tại cuộc họp cổ đông thường niên của Tesla năm 2025.

Theo Elon Musk, nhu cầu chip AI của Tesla đang tăng nhanh đến mức các nhà sản xuất bán dẫn hiện nay khó có thể đáp ứng đủ. Ngay cả khi tính theo kịch bản sản lượng lạc quan nhất từ các đối tác như TSMC và Samsung Electronics, lượng chip mà Tesla có thể nhận được vẫn không đủ cho kế hoạch phát triển xe tự lái, robot hình người và hạ tầng AI của công ty trong những năm tới.

Tesla đang phát triển một lộ trình chip AI riêng để phục vụ các sản phẩm của mình.

AI4 đang được sử dụng trên nhiều ô tô điện Tesla hiện nay cho hệ thống hỗ trợ lái và các tính năng tự động hóa.

AI5 là bước nâng cấp lớn, dự kiến cung cấp năng lực xử lý mạnh hơn nhiều cho Full Self-Driving, giúp ô tô điện xử lý dữ liệu hình ảnh và ra quyết định lái xe theo thời gian thực.

Trong khi đó, AI6 được thiết kế cho các ứng dụng AI phức tạp hơn như Optimus, robotaxi và các trung tâm dữ liệu phục vụ huấn luyện mô hình AI.

Các chip này do Tesla tự thiết kế, nhưng việc sản xuất vẫn phải dựa vào nhà máy của TSMC và Samsung Electronics. Điều này khiến Tesla phụ thuộc vào năng lực sản xuất của đối tác, trong khi nhu cầu chip có thể tăng lên hàng chục triệu đơn vị mỗi năm khi xe tự lái và robot hình người được triển khai ở quy mô lớn.

Chính vì vậy, Elon Musk lên ý tưởng xây dựng Terafab, với công suất ban đầu được ước tính có thể đạt khoảng 100.000 wafer silicon mỗi tháng.

Wafer silicon là tấm vật liệu bán dẫn rất mỏng được dùng làm nền để chế tạo chip. Trong quá trình sản xuất, các mạch điện tử siêu nhỏ sẽ được khắc và tạo lớp trực tiếp lên bề mặt wafer silicon này. Sau đó, wafer silicon được cắt thành nhiều chip riêng lẻ để lắp vào các sản phẩm như chip nhớ, chip xử lý hay chip AI. Một wafer silicon có thể tạo ra hàng trăm hoặc hàng nghìn chip, tùy kích thước và độ phức tạp của từng loại.

Vệ tinh AI cỡ nhỏ

Một phần trong tầm nhìn của Elon Musk là về mạng lưới điện toán AI phân tán nằm trong không gian.

Ông đã tiết lộ một thiết kế ý tưởng về vệ tinh AI cỡ nhỏ, mỗi chiếc có thể được cung cấp khoảng 100 kW điện nhờ năng lượng mặt trời. Trong tương lai, Elon Musk dự đoán các vệ tinh này có thể đạt công suất ở mức megawatt.

Elon Musk cho rằng mô hình này hợp lý vì không ai muốn các trung tâm điện toán AI đặt “ngay trong sân nhà mình”.

Cơ sở công nghiệp trên Mặt trăng và những ý tưởng điên rồ khác

Elon Musk đề xuất rằng trong tương lai, các công ty của ông có thể xây dựng một cơ sở công nghiệp trên Mặt trăng. Điều này sẽ mở ra khả năng tạo ra năng lực điện toán AI ở mức petawatt (gấp 1.000 lần một terawatt), theo ông.

Tỷ phú công nghệ cũng hình dung về những chuyến đi miễn phí tới sao Thổ trong một nền kinh tế hậu khan hiếm, tức là tương lai mà tài nguyên dồi dào đến mức mọi thứ đều miễn phí.

Dù vậy, Elon Musk thừa nhận rằng ý tưởng về một tương lai “dư thừa” của ông nghe khá viển vông và so sánh nó với phần mở đầu bộ phim hài khoa học viễn tưởng Idiocracy năm 2006 của đạo diễn Mike Judge. Đó là cảnh phim mang tính châm biếm và hơi phi lý.