Gần 190.000 lao động ngành công nghệ bị mất việc, làn sóng sa thải do AI sẽ tiếp diễn?
Làn sóng cắt giảm nhân sự tiếp tục diễn ra trong ngành công nghệ năm 2026, với hơn 185.000 việc làm bị ảnh hưởng tính đến cuối tháng 9. AI xuất hiện trong nguyên nhân hoặc kế hoạch tái cơ cấu của nhiều doanh nghiệp, nhưng không phải mọi đợt sa thải đều bắt nguồn từ công nghệ này.
Theo dữ liệu được TrueUp dẫn lại trong báo cáo của Yahoo Tech, hơn 185.000 lao động trong ngành công nghệ đã mất việc, bị sa thải trong năm 2026, trong khi cả năm 2025 ghi nhận hơn 245.000 trường hợp. Tính đến cuối tháng 9, hàng loạt tên tuổi lớn như Oracle, Microsoft, Meta, Amazon, Apple, Uber, TikTok và Visa đã công bố hoặc được báo cáo về các đợt cắt giảm nhân sự.
Điểm đáng chú ý của làn sóng năm nay là AI ngày càng xuất hiện rõ trong các kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp, từ việc đầu tư mạnh vào hạ tầng AI, chuyển sản phẩm sang mô hình AI-native đến thay đổi cách tổ chức và vận hành.
Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy không nên đồng nhất mọi đợt sa thải trong ngành công nghệ với việc AI thay thế con người. Nhiều doanh nghiệp viện dẫn các nguyên nhân khác như tái cơ cấu, cắt giảm chi phí, thay đổi chiến lược sản phẩm, hiệu quả kinh doanh hoặc chuyển địa điểm.
Oracle, Microsoft và Meta nằm trong nhóm cắt giảm đáng chú ý
Oracle là trường hợp nổi bật nhất. Trong báo cáo tài chính nộp ngày 23.6, công ty cho biết đã cắt giảm khoảng 21.000 nhân sự trong một năm, tương đương khoảng 13% lực lượng lao động.
Oracle thừa nhận việc triển khai và áp dụng công nghệ AI trong hoạt động của doanh nghiệp đã dẫn đến và có thể tiếp tục dẫn đến việc giảm quy mô nhân sự. Công ty đồng thời đang chi mạnh cho chip AI và các trung tâm dữ liệu, khiến việc tái cơ cấu nhân sự được chú ý đặc biệt.
Tháng 3, Oracle bắt đầu một đợt cắt giảm lớn nhưng không công bố chính xác số người bị ảnh hưởng. Đến tháng 9, công ty tiếp tục có thêm một vòng sa thải. Theo các báo cáo được Yahoo Tech dẫn lại, một trong những mục tiêu là bù đắp chi phí đầu tư cho hạ tầng AI.
Tại Microsoft, tháng 7 công ty công bố cắt giảm 4.800 việc làm, tương đương khoảng 2,1% lực lượng lao động. Bộ phận Xbox chịu ảnh hưởng lớn nhất với khoảng 3.200 vị trí bị cắt trong năm tài chính 2027; 1.600 người trong số đó đã mất việc từ ngày 6.7.
Trước đó, Microsoft cũng triển khai chương trình nghỉ việc tự nguyện dành cho một bộ phận nhân viên tại Mỹ. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh hãng tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào AI, dù bài viết nguồn không quy toàn bộ số việc làm bị cắt tại Microsoft cho AI.
Meta cũng tiến hành nhiều đợt cắt giảm trong năm. Tháng 3, khoảng 700 nhân viên thuộc Reality Labs, mạng xã hội và bộ phận tuyển dụng bị ảnh hưởng. Trước đó, Reuters từng đưa tin về khả năng Meta cắt giảm tới 20% nhân sự trong bối cảnh chi phí đầu tư AI tăng mạnh.
Đến tháng 5, Meta bắt đầu triển khai kế hoạch cắt giảm khoảng 8.000 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động, đồng thời đóng 6.000 vị trí tuyển dụng đang bỏ trống. Công ty cho biết động thái này nhằm tạo thêm nguồn lực cho đầu tư AI.
AI thúc đẩy tái cấu trúc, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất
Một số trường hợp cho thấy mối liên hệ giữa AI và cắt giảm nhân sự rõ ràng hơn.
Monday.com tháng 7 thông báo cắt khoảng 20% nhân sự, tương đương khoảng 630 người, trong quá trình chuyển trọng tâm sang AI và biến nền tảng AI thành một phần cốt lõi của sản phẩm.
Intuit dự kiến cắt khoảng 3.000 nhân viên, tương đương 17% lực lượng lao động. CEO Sasan Goodarzi cho biết việc tinh giản nhân sự gắn với kế hoạch tập trung hơn vào việc tích hợp AI vào các dịch vụ của công ty.
Cloudflare cắt hơn 1.100 nhân sự trong một đợt tái cấu trúc mà công ty mô tả là nhằm định hình lại cách vận hành trong kỷ nguyên AI tác tử.
Wix cũng thông báo cắt khoảng 20% nhân sự, tương đương khoảng 1.000 vị trí. CEO Avishai Abrahami cho biết những thay đổi của AI đối với ngành công nghệ là một trong các yếu tố thúc đẩy công ty hướng tới một tổ chức “nhanh hơn, tinh gọn hơn và phẳng hơn”. Ông đồng thời đề cập đến tác động của tỷ giá đồng shekel Israel/USD.
Tại Atlassian, khoảng 1.600 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động, bị cắt giảm trong tháng 3. CEO Mike Cannon-Brookes cho biết mục tiêu là tạo nguồn lực để tiếp tục đầu tư vào AI và mảng bán hàng doanh nghiệp, đồng thời tổ chức lại cách thức làm việc.
Coinbase cắt 700 nhân viên, tương đương khoảng 14% lực lượng lao động. CEO Brian Armstrong dẫn cả tình hình thị trường và những thay đổi do AI mang lại trong cách công ty vận hành.
Trong khi đó, Amazon cắt giảm nhân sự tại bộ phận trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) vào tháng 7, nhưng không công bố số lượng cụ thể. Công ty cho biết đang tập trung nguồn lực vào những sáng kiến có ý nghĩa lớn hơn đối với khách hàng.
Tại Visa, khoảng 2.600 nhân viên, tương đương 7% lực lượng lao động, dự kiến bị cắt giảm, chủ yếu ở các nhóm công nghệ và sản phẩm. CEO Ryan McInerney cho biết AI đang giúp đẩy nhanh quá trình thay đổi cách thức làm việc. Tuy nhiên, theo Bloomberg, AI không phải yếu tố duy nhất và Visa cũng có kế hoạch tái đầu tư vào các lĩnh vực như thanh toán tiêu dùng và dịch vụ giá trị gia tăng.
Một số doanh nghiệp thậm chí nhấn mạnh rằng AI không phải lý do trực tiếp dẫn tới cắt giảm.
Patreon cắt 20% nhân sự, tương đương 93 người, nhưng CEO Jack Conte nói rõ trong thư gửi nhân viên và nhà sáng tạo rằng quyết định này không xuất phát từ quan điểm AI có thể thay thế con người. Dù vậy, ông thừa nhận AI đã làm thay đổi căn bản ngành công nghệ, trong đó có cách doanh nghiệp làm việc.
Tại Etsy, khoảng 220 nhân viên, tương đương 12% lực lượng lao động, bị cắt giảm, chủ yếu ở bộ phận sản phẩm và kỹ thuật. Người phát ngôn công ty khẳng định với CNBC rằng đợt cắt giảm không xuất phát từ việc ứng dụng AI.
Epic Games cũng là một trường hợp đáng chú ý. Hơn 1.000 nhân viên bị cắt giảm trong tháng 3 do mức độ tương tác với Fortnite suy giảm. CEO Tim Sweeney nói rõ quyết định này không liên quan đến AI.
Làn sóng sa thải vẫn tiếp diễn
Bước sang tháng 9, các đợt cắt giảm tiếp tục xuất hiện.
Xbox thông báo loại bỏ 268 vị trí tại Halo Studios, các studio bên thứ nhất và những bộ phận khác thuộc Xbox Game Studios. Đây là phần tiếp theo trong kế hoạch “reset” được công bố trước đó. Microsoft đã cắt 1.600 nhân sự Xbox trong tháng 7 và cho biết thêm 1.600 vị trí sẽ bị ảnh hưởng.
Uber cũng công bố kế hoạch cắt 3.300 việc làm, tương đương khoảng 10% lực lượng lao động, trong một đợt tái cấu trúc lớn. CEO Dara Khosrowshahi cho biết công ty sẽ giảm các tầng quản lý, đơn giản hóa cấu trúc nhóm và tập trung nguồn lực vào những cơ hội lớn hơn. Thông báo không coi AI là nguyên nhân trực tiếp, dù Uber nhấn mạnh định hướng xây dựng tương lai với xe tự hành.
Apple trong tháng 9 được Bloomberg đưa tin đã cắt giảm một số nhân sự tại Fitness+, chủ yếu liên quan đến mảng nội dung âm thanh. Trước đó, tháng 8, Apple cũng được cho là đã cắt ít nhất 60 vị trí tại Vision Group, bộ phận phụ trách Vision Pro, trong khi những thay đổi tại nhóm Intelligent Systems Experience ảnh hưởng tổng cộng hơn 200 người. Các thay đổi này được cho là liên quan đến định hướng mới của Siri và sản phẩm thực tế hỗn hợp.
TikTok được New York Times đưa tin sẽ cắt 250 nhân sự và đóng văn phòng tại Nashville vào tháng 10. Công ty cho biết mục tiêu là tinh giản hoạt động và điều chỉnh các nhóm để phục vụ tăng trưởng dài hạn, nhưng không nêu nguyên nhân cụ thể liên quan đến AI.
Trong tháng 8, Zillow thông báo cắt hơn 500 nhân viên để thay đổi tổ chức, trong khi Etsy cắt khoảng 220 người. Những quyết định này được các công ty mô tả chủ yếu dưới góc độ tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả.
Nhìn tổng thể, bức tranh việc làm ngành công nghệ năm 2026 cho thấy một quá trình tái phân bổ nguồn lực đang diễn ra trên quy mô lớn. AI là một trong những động lực quan trọng của quá trình này, nhưng không phải lời giải thích duy nhất cho mọi đợt cắt giảm.
Ở nhiều doanh nghiệp, nhân sự bị cắt giảm đồng thời với việc tăng đầu tư vào AI, tự động hóa và hạ tầng tính toán. Ở những trường hợp khác, việc sa thải xuất phát từ tình hình kinh doanh, thay đổi sản phẩm, tái cấu trúc hoặc yêu cầu giảm chi phí.
Điểm chung đáng chú ý là các công ty công nghệ đang thay đổi cách phân bổ nhân lực: giảm một số vị trí và tầng quản lý, đồng thời dành thêm nguồn lực cho AI, dữ liệu, hạ tầng và những lĩnh vực được xem là có tiềm năng tăng trưởng. Điều này đang làm thay đổi cơ cấu việc làm trong ngành, dù mức độ tác động cụ thể của AI vẫn khác nhau giữa từng doanh nghiệp.
