Giá cổ phiếu hấp dẫn nhưng sức mua thấp kỷ lục, dòng tiền ‘chạy trốn’ đi đâu?

Giá cổ phiếu “rẻ” nhưng bên mua vẫn “không thèm”

Một phiên giao dịch mà thanh khoản trên sàn HoSE chỉ hơn 13.824 tỉ đồng là điều chưa hề xảy ra tính từ đầu năm 2026 đến trước phiên giao dịch ngày 5/6. Mức thanh khoản này, thường xuất hiện ở giai đoạn 1-2 năm về trước, khi thị trường chưa bùng nổ về giá trị giao dịch như từ năm 2025 trở lại đây.

Theo dữ liệu lịch sử, thanh khoản phiên ngày 5/6 ở mức thấp nhất tính từ sau phiên giao dịch ngày 10/4/2025 đến nay, tức hơn 13 tháng. Ở thời điểm 2 tuần trở về trước, thị trường mỗi lần rung lắc và giảm điểm mạnh, các lệnh bắt đáy lại chảy ào ạt vào thị trường kích thanh khoản tăng mạnh. Tuy nhiên, trong 2 tuần trở lại đây, điều này dần trở nên ít ỏi, đặc biệt trong các phiên thị trường tăng điểm, lực mua càng tỏ ra cân nhắc vì sự thận trọng và e ngại thị trường lại quay đầu.

Tâm lý chung trên thị trường là không mua đuổi và kìm nén sự hào hứng quá mức. Chính vì thế, trong 7 phiên giảm điểm liên tiếp mà thị trường vừa trải qua, bên bán cũng không thiết bán tháo, còn bên mua thì cũng “lạnh nhạt” không thiết mua vào.

Theo Quỹ đầu tư VinaCapital, hơn 70% cổ phiếu trên thị trường chứng khoán đang giao dịch dưới mức P/E 10 lần. Dù đây là mức P/E lý tưởng, thường chỉ xuất hiện trong những giai đoạn thị trường giảm sâu, thanh khoản cũng không vì thế tăng lên. Chỉ số VN-Index nhìn chung từ đầu năm 2026 đến nay vẫn trong xu hướng tăng điểm, song hơn 70% cổ phiếu thì lại mất giá, với mức trung bình từ 10%.

Dòng tiền chạy trốn đi đâu?

Trong những phiên gần đây, thanh khoản thị trường đều dưới mức bình quân 20 phiên, thường chỉ đạt từ mức trên 0,6 đến hơn 0,8 so với mức bình quân. Dòng tiền không tham gia giao dịch có thể do các khả năng, như rút khỏi thị trường, đứng ngoài quan sát, chuyển sang gửi ngân hàng hoặc các loại hình đầu tư khác.

Đầu tiên, dòng tiền nếu xảy ra tình trạng rút khỏi thị trường thì rõ nét nhất là ở khối ngoại. Khối này đã rút ròng vốn khỏi thị trường chứng khoán khoảng 62.000 tỉ đồng trong 5 tháng đầu năm 2026. Riêng tuần giao dịch vừa kết thúc (1-6/6), khối này bán ròng hơn 7.200 tỉ đồng. Tuy nhiên, tình trạng lình xình của thị trường gần đây cho thấy không bị ảnh hưởng mấy từ sự bán ròng của khối ngoại, nếu không muốn nói là đã dần “miễn nhiễm”.

Một dữ liệu nữa cho thấy, trong quý I/2026, dư nợ margin (giao dịch ký quỹ) đã tăng lên một đỉnh mới, đạt khoảng 415.000 tỉ đồng, tăng khoảng 9.000 tỉ đồng so với thời điểm cuối năm 2025. Dư nợ margin tăng có thể đang nằm trong các danh mục cổ phiếu đầu tư, trong đó không ít chủ tài khoản chứng khoán đang lỗ lã. Dư nợ margin lập đỉnh mới nhưng kỳ thực, mức tăng 9.000 tỉ đồng không phải quá lớn trên tổng số khoảng 13 triệu tài khoản chứng khoán tính tới thời điểm hiện tại. Lãi suất cho vay cao, tình hình thị trường đang lình xình, nhà đầu tư có xu hướng giảm tỷ trọng margin và hoàn trả nợ. Điều này càng khiến dòng tiền trên thị trường ngày càng “teo tóp” và thanh khoản các phiên giao dịch cạn kiệt.

Một khả năng khác, không ít người đầu tư từ vốn tự có đang đứng ngoài quan sát và tạm chuyển dòng tiền sang gửi ngân hàng để hưởng lãi suất cao. Bởi, việc “ngâm tiền” trong cổ phiếu chẳng những không cho thấy sự khả quan có thể gặt hái được lợi nhuận, mà còn dễ gặp rủi ro tại thời điểm hiện nay.

Khả năng lớn rủi ro đến từ bên trong

Hiện tại, xung đột tại Trung Đông đã qua giai đoạn căng thẳng nhất. Vì thế trong nhiều tuần qua, cho thị trường chứng khoán thế giới không xảy ra các biến số quá lớn. Thậm chí, thị trường chứng khoán Mỹ gần đây liên tục lập các kỷ lục tăng điểm mới.

Sự ngược dòng của thị trường chứng khoán Việt Nam với thị trường thế giới càng phản ánh các yếu tố nội tại trên thị trường Việt Nam, trở thành yếu tố tác động chính đến chỉ số VN-Index.

“

Chung quy, vay margin tăng nhưng không có nghĩa thanh khoản cao theo tương ứng, vì dòng tiền vay mới phát sinh giao dịch không quá lớn, hoặc có xu hướng giảm vay, bán bớt cổ phiếu để giảm tỷ trọng dư nợ.

Thứ nhất là tình hình lạm phát có xu hướng gia tăng trong vài tháng qua. Bên cạnh đó, sau 10 năm xuất siêu, Việt Nam đã chính thức nhập siêu hàng tỉ USD trong những tháng qua. Yếu tố thứ ba, lãi suất ngân hàng vẫn neo ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, cũng tác động rất lớn đến các khoản vay margin để đầu tư cổ phiếu, đặc biệt trong bối cảnh cơ hội lợi nhuận trên thị trường đã thấp đi đáng kể.

Sự tăng giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán thời gian qua chỉ tập trung chủ yếu vào nhóm cổ phiếu họ Vingroup, nhóm cổ phiếu dầu khí, một phần ở nhóm phân bón và “Big 3” ngân hàng thương mại cổ phần quốc doanh. Trong khi đó, hàng chục doanh nghiệp có vốn hóa lớn trên sàn chứng khoán, hiện có cơ cấu vốn quá cô đặc trong đó Nhà nước chiếm tỷ động từ 80-90%, khiến cho tỷ lệ cổ phiếu giao dịch tự do (free-float) không cao, và tâm lý nhà đầu tư cũng không quá thoải mái đầu tư vào các cổ phiếu này khi thanh khoản không cao.