Giải mã tàu chiến không người lái Mỹ có thể phóng tên lửa siêu vượt âm
Hai công ty quốc phòng Mỹ là Saronic và Castelion vừa công bố kế hoạch đưa vũ khí siêu vượt âm lên một tàu chiến tự hành.
Cuộc thử nghiệm trên biển dự kiến diễn ra năm 2027, và đây được xem là lần đầu tiên thế giới gắn một phương tiện siêu vượt âm lên tàu mặt nước không người lái. Nếu thành công, mô hình này có thể thay đổi cách hải quân Mỹ triển khai hỏa lực tấn công.
Ngày 12/6, Saronic và Castelion thông báo sẽ kết hợ một tàu chiến tự hành với một hệ thống vũ khí tấn công siêu vượt âm. Cụ thể, hệ thống siêu vượt âm Blackbeard của Castelion sẽ được phóng đi từ tàu mặt nước không người lái cỡ trung Marauder do Saronic chế tạo. Hai bên gọi đây là nỗ lực đầu tiên thuộc loại này trên thế giới.
Ý tưởng nghe có vẻ đơn giản, nhưng hệ quả của nó thì không. Lâu nay, tên lửa siêu vượt âm, loại vũ khí bay nhanh gấp nhiều lần vận tốc âm thanh và cơ động khó đoán, gần như chỉ được phóng từ các nền tảng lớn, đắt tiền và cần kíp thủy thủ vận hành. Việc đặt loại vũ khí này lên một con tàu không người lái mở ra khả năng tấn công từ những điểm mà đối phương khó lường trước.
Tàu tự hành kết hợp hỏa lực siêu vượt âm
Theo thỏa thuận giữa hai công ty, tàu Marauder sẽ đóng vai trò bệ phóng cho phương tiện siêu vượt âm Blackbeard. Cả hai cho rằng đây là bước tiến quan trọng hướng tới việc xây dựng các hệ thống tấn công không cần con người trên khoang.
Ông Dino Mavrookas, đồng sáng lập kiêm tổng giám đốc Saronic, nhận định rằng việc phóng một tên lửa siêu vượt âm của Castelion từ tàu Marauder sẽ làm thay đổi đáng kể bài toán mà bất kỳ đối thủ nào phải tính đến khi cân nhắc Mỹ có thể tấn công ở đâu và bằng cách nào. Ông cho rằng khả năng răn đe suy cho cùng phụ thuộc vào ba yếu tố: năng lực, quy mô và độ tin cậy. Theo ông, sự kết hợp giữa tàu tự hành và vũ khí siêu vượt âm giúp tăng cả ba yếu tố này, đồng thời rẻ hơn, dễ mở rộng quy mô và nhanh đưa vào biên chế hơn.
Mục tiêu của dự án là trang bị cho các tàu tự hành những vũ khí tiên tiến có thể hoạt động trên những vùng biển rộng lớn. Những con tàu này sẽ tạo ra thêm nhiều điểm phóng vũ khí, đồng thời giúp đưa con người ra khỏi vùng nguy hiểm.
Điều này có nghĩa là thay vì tập trung hỏa lực vào một vài tàu chiến lớn, vốn là mục tiêu giá trị cao của đối phương, hải quân Mỹ có thể phân tán năng lực tấn công ra nhiều con tàu nhỏ, không người lái và chi phí thấp hơn. Khi đó, việc vô hiệu hóa một tàu sẽ không còn làm suy giảm đáng kể sức mạnh tổng thể.
Castelion tăng tốc sản xuất tên lửa Blackbeard
Song song với dự án, Castelion đang đẩy mạnh sản xuất hệ thống Blackbeard với kế hoạch chế tạo vài nghìn quả tên lửa mỗi năm. Tháng 10 năm ngoái, công ty cho biết Blackbeard đã giành được một số hợp đồng để tích hợp với cả nền tảng của Lục quân lẫn Hải quân Mỹ.
Bằng việc tăng sản lượng, Castelion hy vọng đưa Blackbeard vào biên chế nhiều quân chủng hơn. Công ty cho rằng sự kết hợp giữa Blackbeard và Marauder sẽ giúp các chiến dịch linh hoạt và dễ triển khai hơn.
Ông Bryon Hargis, tổng giám đốc Castelion, khẳng định bộ đôi Blackbeard và Marauder sẽ mang lại cho người lính nhiều cơ hội khai hỏa hơn, từ nhiều vị trí hơn và với ít ràng buộc hơn. Tuyên bố này phản ánh một xu hướng rõ rệt trong giới quốc phòng Mỹ: tìm cách mở rộng năng lực tấn công chính xác mà không làm chi phí phình to. Khả năng sản xuất hàng loạt với giá thành thấp là yếu tố then chốt, bởi một hệ thống vũ khí dù tối tân đến đâu cũng khó tạo ra khác biệt nếu chỉ có vài đơn vị.
Marauder tiến gần giai đoạn thử nghiệm vận hành
Thông báo được đưa ra giữa giai đoạn bận rộn của Saronic. Công ty đang mở rộng một nhà máy đóng tàu ở bang Louisiana, dự kiến hoàn tất vào cuối năm nay. Khi đi vào hoạt động, cơ sở này có thể sản xuất tới 20 tàu Marauder mỗi năm.
Cuối tháng 5, Saronic tiết lộ tàu Marauder dài khoảng 55 mét đã bước vào giai đoạn thử nghiệm trên mặt nước. Con tàu được thiết kế để chở trọng tải lên tới 150 tấn, đủ sức đảm nhiệm nhiều loại nhiệm vụ quân sự khác nhau từ trinh sát, tiếp tế cho đến mang vũ khí tấn công.
Hải quân Mỹ cũng đang đánh giá nền tảng này. Tháng trước, lực lượng này xác nhận Saronic nằm trong số bảy công ty được lựa chọn cho sáng kiến thị trường tàu mặt nước không người lái cỡ trung (MUSV). Các đơn vị tham gia sẽ tiến hành thử nghiệm trên biển trong mùa hè này. Những công ty hoàn tất giai đoạn đánh giá trước tháng 10 sẽ nhận 15 triệu USD và đủ điều kiện tham gia các hợp đồng sản xuất trong tương lai.
Vai trò ngày càng lớn của tàu hải quân không người lái
Ngoài Marauder, Saronic còn phát triển nhiều tàu mặt nước tự hành khác, trong đó có mẫu Corsair. Theo công ty, Corsair có thể chở trọng tải tới khoảng 450 kg trên quãng đường vượt 1.000 hải lý (hơn 1.850 km).
Đáng chú ý, dòng tàu này đã được thử lửa trong thực tế. Lực lượng Đặc nhiệm 59 của Hải quân Mỹ, đơn vị chuyên về tác chiến hàng hải không người lái đặt tại Bahrain, bắt đầu đưa Corsair vào sử dụng từ tháng 3. Mới đây, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết các đơn vị hải quân, bao gồm Lực lượng Đặc nhiệm 59, đã tham gia giải cứu hai thành viên phi hành đoàn từ một trực thăng AH-64 Apache của Lục quân Mỹ rơi gần bờ biển Oman.
Sự việc cho thấy tàu không người lái không chỉ là khái niệm trên giấy mà đã bắt đầu góp mặt trong các nhiệm vụ thật. Khi năng lực tấn công siêu vượt âm được bổ sung, vai trò của chúng nhiều khả năng sẽ còn mở rộng hơn nữa.
