Hà Nội chuyển đổi số: Công nghệ 'chạm' vào từng sạp hàng, đi chợ không cần tiền mặt
Từ hàng rau đến hàng thịt, cá... phủ kín mã QR, chuyển đổi số đang tạo bước ngoặt lớn, đưa thanh toán không dùng tiền mặt trở thành thói quen thường nhật của người dân Hà Nội.
Chuyển đổi số từ chiếc bảng mã QR dán trước sạp hàng
Dù là mớ rau 5.000 đồng hay cân thịt vài chục nghìn, tiếng báo "tinh tinh" từ chiếc điện thoại thông minh nay đã trở thành âm thanh quen thuộc tại nhiều chợ dân sinh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.
Không còn cảnh loay hoay tìm tiền lẻ hay dán mắt đếm tiền thối, mô hình "chợ số" đang lặng lẽ làm thay đổi thói quen tiêu dùng, đưa chuyển đổi số đi vào từng ngóc ngách của đời sống xã hội.
Dạo một vòng quanh chợ Hàng Bè (mô hình chợ số trọng điểm của phường Hoàn Kiếm) hay chợ Mới Nghĩa Tân (phường Cầu Giấy), chợ Linh Lang,... vào giờ cao điểm sáng, không khó để nhận ra sự thay đổi lớn trên các sạp hàng. Bên cạnh những khay cá tươi, mẹt rau xanh hay gánh hoa quả là những tấm bảng in mã QR được dán ép plastic cẩn thận, đặt ở vị trí dễ quan sát nhất.
Chuyển đổi số vốn là khái niệm mang tính vĩ mô, nhưng khi "chạm" đến các khu chợ truyền thống, nó hiện hữu bằng những hành động vô cùng đơn giản: người bán giơ mã, người mua quét qua ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử. Chỉ trong vài giây, giao dịch hoàn tất mà không cần bất kì đồng tiền giấy nào chuyền tay.
Tại phường Định Công (Hà Nội), bước chuyển mình này đã hiện hữu sinh động trong từng sạp hàng, dãy phố. Việc triển khai thành công mô hình "Tuyến phố 4.0 - Thanh toán không dùng tiền mặt" và "Chợ số" tại tuyến phố Đại Từ và chợ Đại Từ là minh chứng rõ nét nhất.
Đến chợ Đại Từ hiện nay, sự hiện diện của công nghệ số được thể hiện rõ ràng, đồng bộ và chuyên nghiệp. Hầu hết các gian hàng, từ quầy kinh doanh thực phẩm tươi sống, rau củ quả, hải sản cho đến các sạp hàng tạp hóa, may mặc... đều được trang bị biển nhận diện màu xanh chuẩn hóa.
.jpg)
Trên mỗi bảng biển, mã QR thanh toán của các ngân hàng thương mại lớn và các ví điện tử uy tín như Viettel Money, VNPT Money, MoMo, ZaloPay... được tích hợp ở vị trí thuận lợi nhất, giúp người mua dễ dàng thao tác chỉ với một cú chạm trên điện thoại thông minh.
Bà Nguyễn Thị Mai (58 tuổi), tiểu thương kinh doanh mặt hàng thực phẩm tươi sống tại chợ Nghĩa Tân, vừa nhanh tay đóng gói 20 quả trứng gà cho khách vừa vui vẻ chia sẻ: "Lúc đầu nghe chính quyền vận động dùng mã QR, tôi ngại lắm. Mình tuổi cao, mắt kém, dùng điện thoại thông minh còn chưa thạo thì làm sao biết tài khoản có tiền hay chưa.
Nhưng từ ngày được lực lượng đoàn thanh niên xuống tận nơi hỗ trợ mở tài khoản, dán mã QR miễn phí, tôi thấy tiện đủ đường. Nhất là vào giờ cao điểm, khách đông, tay chân tôi dính dầu mỡ hoặc vội bán hàng, việc khách tự quét mã giúp tôi đỡ phải trả lại tiền lẻ, không sợ nhầm lẫn hay nhận phải tiền giả. Giờ bán mớ rau 5.000 đồng khách quét mã tôi cũng vui vẻ đón nhận".
Không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người bán, phương thức thanh toán này cũng nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ phía người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ và nhân viên văn phòng.
Chị Lê Thùy Linh (32 tuổi, phường Cầu Giấy, Hà Nội), một người tiêu dùng thường xuyên đi chợ dân sinh sau giờ làm việc, cho biết: "Tôi gần như không còn thói quen rút tiền mặt tại cây ATM nữa. Trước đây đi chợ mà quên mang tiền lẻ rất phiền phức, nhiều khi mua đồ nhỏ lẻ mà đưa tờ 500.000 đồng thì người bán rất khó thối lại.
Hiện nay, từ cô bán hành, bác bán trứng đến chị bán cá đều có mã QR. Đi chợ chỉ cần mang theo chiếc điện thoại là mua được đủ thứ từ nhỏ đến lớn. Việc này cũng giúp tôi dễ dàng theo dõi, quản lí chi tiêu gia đình hàng tháng ngay trên ứng dụng ngân hàng".
Không chỉ người tiêu dùng trẻ tuổi hưởng ứng, các tiểu thương, lực lượng vốn e ngại sự phức tạp của công nghệ số, cũng đã nhanh chóng làm chủ công nghệ và bắt kịp nhịp sống hiện đại.
"Lúc đầu nghe chính quyền vận động làm 'Chợ số', tôi lo lắm vì mình tuổi đã cao, thao tác trên điện thoại chậm chạp lại sợ chuyển nhầm tiền. Nhưng được các cháu trong Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn tận tình, giờ tôi dùng quen rồi.
Dùng mã QR thích nhất là không lo tiền giả, bán hàng bận rộn đến mấy cũng không lo đếm thiếu tiền hay nhầm tiền thừa cho khách. Cuối ngày chỉ cần mở ứng dụng ra là biết ngay hôm nay bán được bao nhiêu", bà Lê Thị Hòa (Tiểu thương bán thịt lợn tại chợ Linh Lang) cho hay.
Khởi đầu cho một cộng đồng số thông minh
Mô hình chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ dân sinh mang lại những giá trị thực tế rõ rệt, giải quyết triệt để những bất cập tồn tại lâu đời trong giao dịch tiền mặt truyền thống.
Đối với người tiêu dùng, thao tác quét mã chuyển khoản chỉ mất vài giây, loại bỏ hoàn toàn tình trạng chờ đợi trả lại tiền thừa, rủi ro rơi mất tiền mặt hay tiếp xúc với tiền giấy tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh.
Đối với tiểu thương, dòng tiền bán hàng được chuyển thẳng vào tài khoản giúp việc kiểm soát doanh thu trở nên minh bạch, chính xác tuyệt đối. Tiểu thương không còn lo ngại việc nhầm lẫn thu chi cuối ngày, thất thoát tiền bạc hay rủi ro nhận phải tiền giả.
Nhân Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10, nhìn lại hành trình đưa công nghệ vào các khu chợ dân sinh tại Hà Nội để thấy rằng: Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi đem lại giá trị thiết thực, dễ sử dụng và phục vụ trực tiếp lợi ích của người dân.
Hình ảnh những bà, những chị tay xách giỏ đi chợ, tay cầm điện thoại thông minh "chạm" nhẹ để thanh toán chính là minh chứng sinh động nhất cho một Thủ đô văn minh, hiện đại.
Những mã QR bình dị nơi sạp hàng không chỉ đơn thuần là phương thức thanh toán mới, mà đang trở thành "nhịp cầu" thu hẹp khoảng cách số, đưa công nghệ hiện đại hòa vào dòng chảy bình yên của cuộc sống thường nhật.
Phó Chủ tịch UBND phường Định Công - Nguyễn Thị Thu Hương, cho biết giờ đây, người dân phường Định Công có thể tự hào nói rằng: "Người dân Định Công đi chợ không cần mang tiền mặt", "Tiểu thương Định Công bán hàng bằng công nghệ số", "Phường Định Công đang dần trở thành phường chuyển đổi số của thành phố Hà Nội".
Trong giai đoạn tiếp theo, UBND phường Định Công xác định các nhiệm vụ trọng tâm như: Nhân rộng mô hình thanh toán không dùng tiền mặt sang các tuyến phố kinh doanh huyết mạch khác như Định Công, Trịnh Đình Cửu,... Tăng cường kết nối thanh toán không dùng tiền mặt...
Chuyển đổi số chỉ thực sự có giá trị khi công nghệ chạm đến từng nếp sống và mang lại sự tiện ích cho mỗi người dân.
