Hậu chiến dịch Iran: Các tàu sân bay Mỹ đang làm gì, ở đâu?
Dù căng thẳng quanh Iran đã hạ nhiệt, hoạt động của các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ vẫn chưa trở về trạng thái thông thường.
Hai tàu sân bay hạt nhân tiếp tục hiện diện trong khu vực Trung Đông, trong khi các nhóm tàu khác đang tham gia diễn tập lớn ở Thái Bình Dương, Hawaii và ngoài khơi nước Mỹ. Bức tranh này cho thấy Hải quân Mỹ đang phải vừa duy trì sức ép ở điểm nóng, vừa bảo đảm huấn luyện, luân chuyển lực lượng và chuẩn bị cho các nhiệm vụ dài hạn.
Theo bản cập nhật ngày 29/6 của TWZ, các vị trí tàu sân bay Mỹ được xác định dựa trên thông tin nguồn mở và chỉ mang tính ước lượng. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể vẫn rất đáng chú ý. Mỹ hiện không chỉ triển khai tàu sân bay để phản ứng với một cuộc khủng hoảng cụ thể, mà còn dùng chúng như công cụ điều phối sức mạnh toàn cầu, từ Trung Đông đến Tây Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
Hải quân Mỹ hiện vận hành 2 lớp tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, với tổng cộng 11 siêu tàu sân bay đang hoạt động. Trong đó, lớp Nimitz là lực lượng chủ lực lâu năm, gồm 10 tàu được đưa vào biên chế từ năm 1975. Lớp Gerald R. Ford là thế hệ kế nhiệm hiện đại hơn, được xem là dòng siêu tàu sân bay đắt giá nhất thế giới. Hiện Mỹ đã đưa USS Gerald R. Ford vào hoạt động và tiếp tục đóng mới các tàu tiếp theo thuộc lớp này.
Hai tàu sân bay vẫn ở Trung Đông
Điểm nóng nhất vẫn là khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) và Hạm đội 5. Tại đây, USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush vẫn được ghi nhận hoạt động, trong đó cả hai đều tiến hành bay huấn luyện hoặc hoạt động không quân trong tuần qua.
Sự hiện diện cùng lúc của hai tàu sân bay tại Trung Đông là tín hiệu không nhỏ. Trong bối cảnh phong tỏa đã được dỡ bỏ, đàm phán vẫn tiếp diễn và các bên vẫn có những đòn đáp trả qua lại, Washington chưa vội rút lực lượng chủ lực khỏi khu vực. Với Mỹ, tàu sân bay không chỉ là bệ phóng máy bay chiến đấu. Chúng còn là trung tâm chỉ huy nổi, công cụ răn đe và phương tiện bảo đảm rằng Mỹ có thể phản ứng nhanh nếu tình hình bất ngờ xấu đi.
USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush vì thế đang giữ vai trò như hai “điểm tựa” trên biển. Chúng cho phép Mỹ duy trì hiện diện gần các tuyến hàng hải nhạy cảm, theo dõi diễn biến khu vực và hỗ trợ các hoạt động không quân nếu cần. Việc chưa rời Trung Đông cũng cho thấy Washington vẫn đánh giá tình hình hậu Iran là chưa đủ ổn định để giảm mạnh lực lượng.
.png)
Tuy vậy, duy trì hai tàu sân bay trong cùng một khu vực cũng là gánh nặng lớn. Mỗi nhóm tác chiến tàu sân bay cần tàu hộ tống, tiếp tế, bảo dưỡng, thủy thủ đoàn và lực lượng không quân trên hạm. Nếu kéo dài, nhịp triển khai này có thể gây áp lực lên lịch luân phiên của Hải quân Mỹ, vốn đã phải căng mình trước nhiều điểm nóng cùng lúc.
George Washington phô diễn sức mạnh ở Tây Thái Bình Dương
Ở phía bên kia thế giới, USS George Washington đang hoạt động trong khu vực Tây Thái Bình Dương và tham gia cuộc tập trận Valiant Shield. Đây là một trong những khu vực quan trọng nhất với chiến lược của Mỹ, bởi nó nằm gần các điểm nóng như Đài Loan, Biển Đông, bán đảo Triều Tiên và chuỗi căn cứ Mỹ quanh Guam, Nhật Bản.
Điểm nổi bật trong tuần là các máy bay thuộc Không đoàn tàu sân bay số 5 trên USS George Washington đã tham gia một cuộc diễn tập bắn đạn thật đánh chìm mục tiêu. Lực lượng tham gia gồm F/A-18 Super Hornet, F-35C Lightning II và E-2D Hawkeye. Mục tiêu là ex-USS Juneau, một tàu vận tải đổ bộ lớp Austin đã ngừng hoạt động.
Cuộc diễn tập diễn ra ở vùng biển phía đông bắc đảo Guam. Theo thông tin công khai, các lực lượng Mỹ và đối tác đã phối hợp từ trên không, trên mặt biển và dưới mặt biển để tấn công mục tiêu. Đòn kết liễu được thực hiện bằng ngư lôi phóng từ tàu ngầm diesel-điện JS Jingei của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản.
Ý nghĩa của hoạt động này không chỉ nằm ở việc đánh chìm một con tàu cũ. Đây là cách Mỹ và các nước đồng minh kiểm tra khả năng phối hợp trong một kịch bản chống hạm thực tế. Khi Trung Quốc ngày càng mở rộng hải quân và tên lửa chống hạm tầm xa, khả năng phát hiện, bám bắt và tiêu diệt tàu đối phương trở thành yêu cầu sống còn ở Tây Thái Bình Dương.
George Washington vì thế đang đóng vai trò kép. Một mặt, tàu duy trì sự hiện diện thường trực của Mỹ ở khu vực. Mặt khác, nó là nền tảng để huấn luyện các kịch bản chiến đấu cường độ cao, nơi máy bay tàng hình, tiêm kích hạm, máy bay cảnh báo sớm, tàu mặt nước và tàu ngầm phải phối hợp trong cùng một chuỗi tấn công.
Theodore Roosevelt đến Hawaii, Nimitz trở lại Đại Tây Dương
Tại Hawaii, USS Theodore Roosevelt đã đến căn cứ liên hợp Pearl Harbor-Hickam ngày 23/6 để chuẩn bị cho RIMPAC 2026. Đây là cuộc tập trận hải quân hai năm một lần và trong năm nay có quy mô rất lớn, với 30 quốc gia đối tác, 31 tàu mặt nước, 5 tàu ngầm, hơn 200 máy bay và khoảng 30.000 quân nhân tham gia.
Việc Theodore Roosevelt xuất hiện ở Hawaii cho thấy Mỹ vẫn dành ưu tiên rất lớn cho huấn luyện đa quốc gia ở Thái Bình Dương. RIMPAC không chỉ là cuộc tập trận biểu tượng. Nó giúp các lực lượng hải quân, không quân và lục quân từ nhiều nước luyện cách phối hợp trong môi trường biển rộng, từ phòng không, chống ngầm, tác chiến đổ bộ đến bảo vệ tuyến hàng hải.
Trong khi đó, USS Nimitz hoạt động ở Đại Tây Dương và vừa tham gia FLEETEX 250, một cuộc diễn tập hải quân đa quốc gia quy mô lớn. Nimitz cùng nhiều tàu chiến khác tham gia đội hình chụp ảnh trên biển ngày 25/6, trước khi ghé Mayport, Florida. Con tàu dự kiến tiếp tục tới New York để tham gia International Naval Review 250 từ 3 - 8/7.
Nimitz cũng gây chú ý vì trên boong xuất hiện máy bay không người lái MQ-25A Stingray bản trình diễn. Đây là dấu hiệu cho thấy Hải quân Mỹ đang tiếp tục thử nghiệm cách đưa máy bay không người lái tiếp dầu lên tàu sân bay, nhằm mở rộng tầm hoạt động của không đoàn hạm trong tương lai.
Một chi tiết khác mang tính lịch sử là C-2A Greyhound đã thực hiện lần hạ cánh cuối cùng trên Nimitz. Đây là dấu mốc khép lại một thời kỳ của nhiệm vụ vận tải hậu cần lên tàu sân bay, khi CMV-22B Osprey dần thay thế vai trò vận chuyển nhân sự, hàng hóa và trang bị quan trọng giữa bờ và tàu.
Eisenhower, Carl Vinson và nhịp quay không dừng của hạm đội
Ngoài các tàu đang ở điểm nóng hoặc tham gia tập trận lớn, một số tàu sân bay khác của Mỹ cũng đang trong nhịp huấn luyện. USS Dwight D. Eisenhower tiếp tục hoạt động ngoài khơi bờ đông nước Mỹ, gần khu vực Jacksonville. Tàu đang tiến hành các hoạt động chứng nhận phi công hạ cánh trên tàu sân bay và hỗ trợ các phi đoàn huấn luyện thay thế của Hạm đội Đại Tây Dương.
Ở bờ tây, USS Carl Vinson rời cảng để huấn luyện từ ngày 25/6. Hoạt động này không gây chú ý như việc hai tàu sân bay Mỹ ở Trung Đông, nhưng lại rất quan trọng với khả năng sẵn sàng chiến đấu. Một tàu sân bay chỉ có giá trị khi thủy thủ đoàn, không đoàn hạm, tàu hộ tống và hệ thống hậu cần duy trì được nhịp huấn luyện liên tục.
Hải quân Mỹ đang phân tán lực lượng theo nhiều hướng. Trung Đông cần tàu sân bay để răn đe và phản ứng sau khủng hoảng Iran. Tây Thái Bình Dương cần hiện diện và diễn tập để đối phó môi trường cạnh tranh với Trung Quốc. Hawaii là trung tâm huấn luyện liên quân quy mô lớn. Đại Tây Dương và bờ biển Mỹ là nơi duy trì năng lực căn bản, từ chứng nhận phi công đến thử nghiệm công nghệ mới.
Điều đó cũng phản ánh áp lực thường trực với hạm đội tàu sân bay Mỹ. Không phải mọi tàu đều có thể triển khai chiến đấu cùng lúc. Có tàu đang ở tuyến đầu, có tàu diễn tập, có tàu bảo dưỡng, có tàu chuẩn bị luân phiên. Sau căng thẳng Iran, câu hỏi không chỉ là Mỹ có bao nhiêu tàu sân bay, mà là Washington có thể giữ bao nhiêu chiếc ở đúng nơi, đúng thời điểm và trong bao lâu.
