Hé lộ tổn thất lớn của quân đội Mỹ trước các đòn đáp trả từ Iran

Một phân tích mới nhất đã chỉ ra rằng các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các căn cứ quân sự do Mỹ sử dụng trong khu vực đã gây ra thiệt hại ước tính lên tới 800 triệu USD (tương đương 600 triệu bảng Anh) ngay trong hai tuần đầu tiên của cuộc chiến. Theo báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) kết hợp cùng phân tích của đài BBC, phần lớn tổn thất này xuất phát từ các đòn đáp trả dồn dập của Tehran diễn ra trong tuần ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự.

Dù quy mô tàn phá toàn diện đối với các tài sản chiến lược của Washington tại khu vực vẫn chưa được xác định tường tận do các hạn chế về bảo mật tình báo, con số 800 triệu USD thiệt hại về hạ tầng quân sự đã phác họa một bức tranh chân thực về cái giá mà quân đội Mỹ phải gánh chịu. Mức thiệt hại này được đánh giá là cao hơn rất nhiều so với những báo cáo sơ bộ trước đây.

Tổn thất hạ tầng chiến lược và đòn giáng vào hệ thống phòng không

Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại CSIS và là đồng tác giả của nghiên cứu này, đã thẳng thắn nhận định rằng những thiệt hại tại các căn cứ Mỹ trong khu vực đã bị báo cáo thấp hơn so với thực tế đang diễn ra. Dù những hình ảnh hiện tại cho thấy mức độ tàn phá rất rộng lớn và nghiêm trọng, con số tổn thất cuối cùng sẽ không thể được xác định chính xác cho đến khi có thêm nhiều thông tin chi tiết được quân đội giải mật. Khi được yêu cầu bình luận về vấn đề này, Bộ Quốc phòng Mỹ đã chuyển hướng câu hỏi sang Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan đang trực tiếp chỉ đạo cuộc chiến. Tuy nhiên, các quan chức tại bộ tư lệnh này đã từ chối đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về mức độ hư hại của các khí tài.

Mục tiêu trọng tâm trong các đợt không kích đáp trả của Iran là mạng lưới hệ thống phòng không và liên lạc vệ tinh của Mỹ được đặt rải rác tại Jordan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và nhiều quốc gia đồng minh khác. Một phần rất lớn trong hóa đơn 800 triệu USD xuất phát từ một đòn đánh chính xác nhằm vào hệ thống radar thuộc tổ hợp phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đặt tại một căn cứ không quân ở Jordan. Đánh giá dựa trên các tài liệu ngân sách quốc phòng chi tiết, CSIS ước tính riêng hệ thống radar AN/TPY-2 này đã có giá trị xấp xỉ 485 triệu USD.

Đây là những thiết bị điện tử tối tân được thiết kế chuyên biệt cho nhiệm vụ theo dõi và đánh chặn tên lửa đạn đạo từ khoảng cách rất xa, đóng vai trò như chiếc ô bảo vệ sinh tử cho toàn bộ lực lượng đồn trú. Song song với việc vô hiệu hóa radar, các đợt bắn phá của Iran đã gây ra thêm 310 triệu USD thiệt hại cho các tòa nhà, cơ sở vật chất, đường băng và nhiều hạng mục hạ tầng hậu cần khác nằm trong các căn cứ của Mỹ cũng như các cơ sở quân sự đồng minh mà lực lượng Mỹ đang sử dụng để làm bàn đạp tác chiến.

Chiến thuật nhắm mục tiêu chính xác và hệ lụy tình báo

Các phân tích chuyên sâu từ hình ảnh vệ tinh do BBC Verify thực hiện đã vạch trần một chiến thuật tấn công vô cùng bài bản và có tính toán từ phía Tehran. Lực lượng vũ trang Iran đã tiến hành tập kích ít nhất ba căn cứ không quân nhiều hơn một lần. Việc lặp đi lặp lại các đòn đánh vào cùng một vị trí nhấn mạnh nỗ lực của họ trong việc triệt hạ dứt điểm các tài sản quân sự cụ thể của đối phương, thay vì chỉ tấn công mang tính chất răn đe diện rộng.

Các căn cứ không quân Ali Al-Salim ở Kuwait, Al-Udeid ở Qatar và Prince Sultan ở Saudi Arabia đều xuất hiện những dấu vết tàn phá mới trong các giai đoạn khác nhau của cuộc xung đột. Tính chính xác cao độ trong các đòn đánh này được cho là có sự hỗ trợ đắc lực từ bên ngoài, khi nhiều báo cáo tình báo tiết lộ rằng Nga đã chia sẻ dữ liệu chiến lược với Tehran về sự di biến động cũng như vị trí bố trí cụ thể của lực lượng quân sự Mỹ tại khu vực Trung Đông.

Tuy quá trình phân tích hình ảnh vệ tinh gặp nhiều cản trở do các nhà cung cấp hình ảnh thương mại lớn của Mỹ áp đặt lệnh hạn chế công bố, giới chuyên môn vẫn có thể nhận diện được những mô thức hoạt động rõ ràng trong các đòn đáp trả của Iran. Ngay từ những ngày đầu nổ súng, khi căn cứ hải quân Mỹ tại Bahrain bị tấn công, các hệ thống radar và trạm liên lạc vệ tinh đã trở thành tâm điểm hứng chịu hỏa lực. Những thiết bị này đóng vai trò là con mắt và đôi tai của các chiến dịch quân sự hiện đại, giúp duy trì khả năng chỉ huy và kiểm soát trên chiến trường.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy sự phá hủy hoàn toàn của hai mái vòm radar (radome) vốn là lớp vỏ bảo vệ kiên cố cho các thiết bị điện tử nhạy cảm. Rất có khả năng bản thân các hệ thống lõi bên trong đã bị hư hại nặng nề. Hỏa lực cũng trút xuống các trạm radar tại Trại Arifjan ở Kuwait và Căn cứ Không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia. Hình ảnh từ căn cứ Prince Sultan ghi nhận những cột khói đen bốc lên từ một thành phần radar của tổ hợp phòng không THAAD. Những hư hại nghiêm trọng đối với mạng lưới THAAD tại UAE và Jordan đã buộc Mỹ phải đưa ra một quyết định điều động chiến lược mang tính rủi ro rất cao: rút bớt các thành phần THAAD từ Hàn Quốc để tái triển khai khẩn cấp đến Trung Đông nhằm lấp đầy khoảng trống phòng ngự phòng không, bất chấp việc có thể làm suy yếu hệ thống phòng thủ tại Đông Á.

Gánh nặng tài chính khổng lồ và áp lực sinh mạng trên chiến trường

Con số 800 triệu USD thiệt hại về mặt cơ sở hạ tầng, dù vô cùng lớn, thực chất chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng chi phí khổng lồ mà cỗ máy chiến tranh của Washington đang ngốn đi mỗi ngày. Các quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng đã báo cáo trước các thành viên Quốc hội Mỹ rằng chỉ riêng sáu ngày đầu tiên của cuộc chiến, ngân sách đã tiêu tốn 11,3 tỉ USD. Theo dữ liệu tổng hợp từ CSIS, con số này đã vọt lên mức 16,5 tỉ USD khi cuộc xung đột bước sang ngày thứ 12.

Để duy trì cường độ tác chiến và liên tục cung cấp đạn dược, Lầu Năm Góc đang ráo riết yêu cầu Quốc hội thông qua việc bổ sung thêm 200 tỉ USD tiền tài trợ khẩn cấp cho chiến dịch. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong một tuyên bố vào hôm19.3 đã ám chỉ rằng con số này hoàn toàn có thể tiếp tục tăng lên, khẳng định một thực tế khắc nghiệt rằng việc vô hiệu hóa các mục tiêu thù địch luôn đòi hỏi những khoản chi tiêu khổng lồ bằng tiền mặt và các nguồn lực hậu cần khổng lồ.

Bên cạnh gánh nặng tài chính, cái giá phải trả về mặt sinh mạng đang ngày càng trở nên nhức nhối. Quân đội Mỹ đã mất đi 13 quân nhân kể từ khi Tổng thống Donald Trump cùng Israel phát động các đợt không kích vào Iran vào ngày 28.2. Trên bình diện rộng hơn, Hãng thông tấn các nhà hoạt động nhân quyền (Hrana) có trụ sở tại Mỹ ước tính tổng số người thiệt mạng trong cuộc xung đột này đã lên tới con số gần 3.200 người, bao gồm khoảng 1.400 dân thường vô tội bị cuốn vào vòng xoáy bom đạn.

Mặc dù phải đối mặt với những tổn thất về nhân lực và vật lực, Tổng thống Trump vẫn duy trì một thái độ vô cùng tự tin về chiến dịch. Trong một sự kiện diễn ra tại Nhà Trắng vào ngày hôm qua 20.3, ông khẳng định nước Mỹ đang làm cực kỳ tốt tại chiến trường Trung Đông và hoàn toàn đi đúng hướng trong việc hoàn thành các mục tiêu chiến lược cốt lõi - triệt tiêu chương trình hạt nhân của Iran, làm suy yếu sức mạnh quân sự thông thường của quốc gia này và chấm dứt sự hỗ trợ của Tehran đối với các lực lượng vũ trang ủy nhiệm trong khu vực.

Dù vậy, những tuyên bố lạc quan từ Washington chưa thể xoa dịu được sự hoảng loạn đang lan rộng trên các thị trường tài chính toàn cầu. Cuộc chiến đã làm rung chuyển nền kinh tế thế giới khi yết hầu vận tải năng lượng là eo biển Hormuz rơi vào trạng thái gần như đóng cửa. Sự bất định về thời gian kéo dài của cuộc xung đột đang tạo ra một bầu không khí căng thẳng bao trùm lên toàn bộ khu vực và thế giới.