Huawei đặt cược vào ‘Định luật Tau’ để vượt vòng vây cấm vận chip của Mỹ

Nhà sáng lập Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei) lần đầu công khai khẳng định Định luật Tau (Tau Scaling Law) là "con đường duy nhất" giúp Huawei phá thế bao vây, đồng thời tuyên bố hãng không còn phụ thuộc vào các công nghệ chế tạo chip tiên tiến mà phương Tây đang kiểm soát. Nếu thành công, đây có thể trở thành bước ngoặt không chỉ với Huawei mà còn với toàn bộ ngành bán dẫn Trung Quốc.

"Định luật Tau" là lời giải sống còn của Huawei trước lệnh cấm công nghệ từ Mỹ

Trong nhiều năm qua, cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ, Trung chủ yếu xoay quanh khả năng tiếp cận các thiết bị sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt là máy quang khắc cực tím EUV do Hà Lan sản xuất. Việc Washington liên tục siết xuất khẩu khiến Huawei gần như bị chặn đường tiếp cận những công nghệ cần thiết để sản xuất chip ở các tiến trình tiên tiến nhất.

Chính trong hoàn cảnh đó, Huawei lựa chọn một hướng đi hoàn toàn khác. Theo phát biểu mới nhất của nhà sáng lập Nhậm Chính Phi được đăng trên mạng nội bộ của Huawei và được báo Khoa học và Công nghệ Trung Quốc trích dẫn, Định luật Tau là con đường duy nhất để Huawei thoát khỏi vòng vây công nghệ.

Vị doanh nhân 81 tuổi nhấn mạnh rằng nhiều hãng công nghệ khác vẫn còn nhiều lựa chọn về công nghệ và chuỗi cung ứng. Nhưng với Huawei, công ty gần như không có phương án thay thế nào khác ngoài việc tự tạo ra một lộ trình mới.

Ông cho biết hàng chục nghìn kỹ sư Huawei đã dành sáu năm liên tục nghiên cứu, thử nghiệm và cải tiến để xây dựng nền tảng Tau. Theo ông, mục tiêu không phải là lật đổ hay thay thế các chuẩn công nghệ hiện hành, mà đơn giản là tìm ra một con đường đủ khả thi để doanh nghiệp tồn tại, phát triển và vượt qua các lệnh cấm.

Đây cũng là lần đầu tiên Nhậm Chính Phi công khai ủng hộ Định luật Tau kể từ khi khái niệm này được bà Hà Đình Ba (He Tingbo), Chủ tịch HiSilicon, công ty thiết kế chip thuộc Huawei, giới thiệu hồi tháng 5.

Theo Huawei, Tau Scaling Law được phát triển dựa trên nhận định rằng Định luật Moore, nền tảng thúc đẩy ngành bán dẫn suốt hơn nửa thế kỉ, đang dần chạm tới giới hạn vật lí. Trong khi nhiều hãng bán dẫn vẫn kì vọng còn khoảng một thập niên nữa mới phải đối mặt với giới hạn đó, Huawei buộc phải tìm lời giải sớm hơn nhiều do các biện pháp kiểm soát từ Mỹ.

Thay đổi cuộc chơi bán dẫn bằng kiến trúc chip thay vì máy quang khắc

Điểm đặc biệt của Định luật Tau là không tập trung vào việc thu nhỏ transistor bằng các thế hệ máy quang khắc mới, mà thay đổi kiến trúc thiết kế chip để khai thác hiệu quả hơn diện tích bán dẫn hiện có.

Theo Huawei, nếu lộ trình phát triển diễn ra đúng kế hoạch, công nghệ này có thể đạt mật độ transistor tương đương tiến trình 1,4 nanomet vào năm 2031 mà không cần tới hệ thống quang khắc EUV tiên tiến, thiết bị hiện vẫn nằm ngoài tầm với của Trung Quốc do các lệnh cấm xuất khẩu.

Nếu tuyên bố này trở thành hiện thực, đây sẽ là bước thay đổi lớn đối với ngành bán dẫn. Trong nhiều năm qua, máy EUV luôn được xem là "nút thắt cổ chai" khiến Trung Quốc khó thu hẹp khoảng cách với Mỹ, Đài Loan và Hàn Quốc. Huawei đang cố gắng chứng minh rằng thay vì chạy theo cùng một con đường công nghệ, họ có thể đi đường vòng bằng những giải pháp kiến trúc mới.

Những kết quả ban đầu đã bắt đầu xuất hiện. Trong một nghiên cứu được cập nhật hồi đầu tháng, bà Hà Đình Ba cho biết bộ xử lí Kirin thế hệ mới dự kiến xuất hiện trên dòng Mate ra mắt vào mùa thu năm nay có mật độ transistor cao hơn khoảng 55% so với Kirin 9030 Pro trước đó.

Theo Huawei, bước nhảy này chủ yếu đến từ LogicFolding, kiến trúc cốt lõi được phát triển theo Định luật Tau, thay vì dựa vào việc chuyển sang tiến trình sản xuất nhỏ hơn. Thực tế, đây không phải lần đầu Huawei lựa chọn cách vượt qua hạn chế phần cứng bằng đổi mới kiến trúc hệ thống. Năm ngoái, Nhậm Chính Phi từng khẳng định vấn đề chip không đáng lo ngại nếu biết tận dụng các kĩ thuật như xếp chồng (stacking) và kết nối theo cụm (clustering), qua đó đạt hiệu năng tương đương những hệ thống tiên tiến nhất.

Tư duy này cũng đang xuất hiện trong nhiều sản phẩm AI của Huawei. Thay vì cố tạo ra từng con chip mạnh hơn Nvidia, công ty tập trung kết nối số lượng lớn chip nội địa thành các cụm tính toán quy mô lớn để bù đắp hạn chế về hiệu năng của từng bộ xử lí riêng lẻ.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Định luật Tau vẫn cần thời gian để chứng minh hiệu quả trong sản xuất hàng loạt. Những tuyên bố về khả năng đạt mức tương đương tiến trình 1,4 nanomet mới chủ yếu dựa trên các tính toán về mật độ transistor và kiến trúc thiết kế, chưa đồng nghĩa với việc Huawei đã giải quyết hoàn toàn các thách thức về hiệu suất, tiêu thụ điện năng hay chi phí sản xuất.

Dẫu còn nhiều dấu hỏi, việc nhà sáng lập Nhậm Chính Phi lần đầu công khai gọi Tau Scaling Law là "con đường duy nhất" cho thấy Huawei đang đặt toàn bộ niềm tin vào chiến lược này. Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng quyết liệt, thành công hay thất bại của Định luật Tau không chỉ quyết định tương lai của Huawei mà còn có thể định hình hướng phát triển của ngành bán dẫn Trung Quốc trong nhiều năm tới.