‘Kẻ giết người thầm lặng’ và hành trình 60 phút giành lại sự sống từ bàn tay chuyên gia
Người đàn ông 68 tuổi được phát hiện mắc căn bệnh "kẻ giết người thầm lặng" trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã can thiệp thành công chỉ trong 60 phút.
Sáng 10/7, PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân, Phó trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa cứu kịp thời một người đàn ông 68 tuổi thoát khỏi nguy cơ tử vong nhờ phát hiện sớm căn bệnh phình động mạch chủ bụng - "kẻ giết người thầm lặng" trong lần khám sức khỏe định kì. Chỉ với 60 phút can thiệp nội mạch, các bác sĩ đã loại bỏ "quả bom nổ chậm" trong cơ thể người bệnh.
Phình động mạch chủ bụng - "kẻ giết người thầm lặng" dễ bị bỏ qua
Trong một lần khám sức khỏe định kì, ông V.V.T. (68 tuổi, ngụ TP.HCM) được chỉ định siêu âm bụng và phát hiện bất thường. Kết quả chụp cắt lớp vi tính mạch máu sau đó xác định ông mắc phình động mạch chủ bụng đoạn dưới động mạch thận với kích thước lớn, có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào.
Theo BSCKII Trần Lê Bảo Châu, Khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, yếu tố then chốt giúp người bệnh có tiên lượng tốt là được phát hiện trước khi xảy ra biến chứng.
"Bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn khối phình chưa vỡ nên chúng tôi có đủ thời gian đánh giá toàn diện, hội chẩn đa chuyên khoa và lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu. Đây là yếu tố quyết định giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng cũng như nâng cao khả năng hồi phục sau can thiệp", bác sĩ Châu cho biết.
Trong lĩnh vực ngoại lồng ngực - mạch máu, phình động mạch chủ bụng luôn được xem là một trong những bệnh lí nguy hiểm nhất bởi bệnh diễn tiến âm thầm. Thành động mạch yếu dần theo thời gian, phình to như một "quả bom nổ chậm", nhưng người bệnh gần như không có bất kì dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nào.
"Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi xuất hiện cơn đau bụng dữ dội hoặc đau lưng kéo dài. Đáng lo ngại hơn, nhiều bệnh nhân chỉ biết mình mắc bệnh khi khối phình đã vỡ, gây xuất huyết nội ồ ạt với nguy cơ tử vong rất cao nếu không được cấp cứu trong 'giờ vàng'. Trong trường hợp này, rất may mắn ông T. không rơi vào kịch bản đó", bác sĩ Châu chia sẻ.
60 phút can thiệp thay cho cuộc đại phẫu đầy rủi ro
Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa gồm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Tim mạch can thiệp, X-quang can thiệp, Chẩn đoán hình ảnh và Gây mê hồi sức, các bác sĩ quyết định điều trị bằng kỹ thuật đặt stent graft nội mạch thay vì phẫu thuật mở truyền thống.
Đây là phương pháp ít xâm lấn, chỉ cần hai đường rạch nhỏ ở vùng bẹn để tiếp cận động mạch đùi. Dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), các bác sĩ đưa stent graft đến đúng vị trí tổn thương nhằm cô lập hoàn toàn túi phình khỏi dòng máu lưu thông.
Theo PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân, kĩ thuật này đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối bởi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến các nhánh động mạch quan trọng.
"Stent graft phải được đặt chính xác đến từng milimet để vừa loại bỏ hoàn toàn túi phình, vừa bảo tồn lưu lượng máu đến các cơ quan. Bên cạnh kinh nghiệm của phẫu thuật viên, sự phối hợp chặt chẽ với bác sĩ gây mê nhằm kiểm soát huyết áp đúng thời điểm bung stent cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với thành công của ca can thiệp", PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân chia sẻ.
Chỉ sau khoảng 60 phút, hình ảnh chụp kiểm tra xác nhận dòng máu lưu thông ổn định, túi phình đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ tuần hoàn và nguy cơ vỡ động mạch không còn.
Tầm soát định kỳ giúp ngăn chặn biến chứng nguy hiểm
Nếu phải phẫu thuật cấp cứu khi túi phình đã vỡ, nguy cơ tử vong sẽ cao hơn rất nhiều so với điều trị chủ động trước khi xảy ra biến chứng.
Ở trường hợp của ông T., nhờ được phát hiện sớm, người bệnh không phải trải qua cuộc đại phẫu với đường mổ dài và thời gian hồi phục kéo dài. Sau can thiệp, ông gần như không đau, tỉnh táo, ăn uống bình thường chỉ sau 24 giờ và được xuất viện sau 3 ngày điều trị.
Các chuyên gia Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chiến lược phát hiện sớm kết hợp điều trị bằng các kĩ thuật can thiệp nội mạch hiện đại.
PGS.TS.BS Trần Minh Bảo Luân khuyến cáo người từ 65 tuổi trở lên, đặc biệt là nam giới có tiền sử hút thuốc lá, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc mắc bệnh tim mạch nên chủ động tầm soát phình động mạch chủ bụng bằng siêu âm theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là phương pháp đơn giản, ít tốn kém nhưng có thể giúp phát hiện bệnh trước khi xảy ra biến chứng nguy hiểm.
Trong khi đó, BSCKII Trần Lê Bảo Châu nhấn mạnh điều đáng sợ nhất của phình động mạch chủ bụng không phải là việc điều trị mà là bệnh diễn tiến quá âm thầm, khiến nhiều người chủ quan. Khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn hoặc đã xảy ra biến chứng. Vì vậy, khám sức khỏe định kì vẫn là "lá chắn" hiệu quả nhất để phát hiện sớm và bảo vệ tính mạng người bệnh.
Nhờ sự phát triển của các kĩ thuật can thiệp nội mạch cùng mô hình phối hợp đa chuyên khoa, nhiều trường hợp phình động mạch chủ bụng hiện nay đã có thể được điều trị an toàn, ít xâm lấn và hồi phục nhanh. Tuy nhiên, thành công vẫn bắt đầu từ ý thức chủ động tầm soát sức khỏe, bởi với "kẻ giết người thầm lặng" này, phát hiện sớm luôn là chìa khóa quan trọng nhất để giành lại sự sống.
