Làn sóng đóng cửa lan rộng, thị trường vàng và kim cương TP.HCM gặp khó

Làn sóng đóng cửa lan rộng trên thị trường kim cương TP.HCM

Thị trường vàng, kim cương và đá quý tại TP.HCM đang trải qua đợt biến động mạnh khi nhiều cửa hàng đồng loạt đóng cửa, tạm ngừng kinh doanh hoặc rút khỏi thị trường. Theo ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý TP.HCM, khảo sát sơ bộ của Hội cho thấy từ đầu tháng 7 đến nay đã có hơn 30 doanh nghiệp kinh doanh vàng, kim cương, đá quý trên địa bàn tạm ngừng hoạt động. Con số thực tế có thể cao hơn do nhiều cơ sở không phải hội viên nên chưa được thống kê đầy đủ.

Diễn biến này xuất hiện sau vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, trong đó chủ các thương hiệu Kim Lý, Ngọc Châu Âu và Ngọc Tâm bị cơ quan công an khởi tố. Sau đó, nhiều cửa hàng thuộc các thương hiệu này đồng loạt ngừng hoạt động.

Ghi nhận tại chợ An Đông và Trung tâm thương mại An Đông Plaza cho thấy nhiều ki ốt kinh doanh vàng, kim cương đóng kín cửa. Tại các khu vực kinh doanh vàng bạc như Nhiêu Tâm, Nghĩa Thục, Bùi Hữu Nghĩa, chợ Bến Thành, đường Lê Thánh Tôn, An Dương Vương, Trần Hưng Đạo và Võ Văn Tần, tình trạng đóng cửa, giải thể hoặc phá sản cũng được ghi nhận.

Một tiểu thương tại chợ An Đông cho biết trước đây một số tiệm vàng từng nghỉ bán vì kinh doanh ế ẩm hoặc chịu tác động từ việc siết chặt hoạt động mua bán vàng. Tuy nhiên, việc nhiều cửa hàng cùng lúc đóng cửa chỉ xuất hiện rõ sau khi chủ một số doanh nghiệp vàng, kim cương lớn bị khởi tố. Đáng chú ý, không ít khách hàng từng mua trang sức tại các cửa hàng đã ngừng hoạt động nay quay lại bán hoặc yêu cầu bảo hành nhưng không thể liên lạc với chủ cơ sở.

Bên cạnh tác động tâm lí từ vụ án, khó khăn tài chính được xem là nguyên nhân quan trọng. Ông Nguyễn Văn Dưng cho biết tình hình kinh doanh khó khăn, áp lực dòng tiền tăng trong khi lượng khách mang trang sức đến bán lại nhiều hơn khiến một số doanh nghiệp không còn đủ khả năng thanh khoản, buộc phải đóng cửa hoặc tạm dừng kinh doanh.

Diễn biến này cho thấy thị trường kim cương không chỉ chịu tác động từ yếu tố pháp lí mà còn bộc lộ vấn đề về niềm tin và thanh khoản. Với mặt hàng có giá trị cao, người mua thường quan tâm đến chất lượng, chứng thư kiểm định, nguồn gốc và khả năng bán lại. Khi nhiều cửa hàng đóng cửa cùng lúc, rủi ro còn chuyển sang người tiêu dùng đang nắm giữ sản phẩm nhưng cần bảo hành, kiểm định hoặc bán lại.

Minh bạch nguồn gốc kim cương là chìa khóa ổn định thị trường đá quý

Trong bối cảnh thị trường biến động, yêu cầu tăng minh bạch đối với vàng, kim cương và đá quý được đặt ra rõ hơn. Luật gia Phan Thị Việt Thu, nguyên Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM, cho rằng cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh, kiểm soát chặt chứng thư kiểm định, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc sản phẩm và xử lí nghiêm hành vi làm giả, gian lận thương mại.

Trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) dự kiến kiểm tra 5 doanh nghiệp kinh doanh kim khí và đá quý. Tuy nhiên, ông Trần Việt Hùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ của Cục, khẳng định đây là hoạt động nghiệp vụ định kì, nằm trong kế hoạch chung của Cục Phòng, chống rửa tiền (kỳ kiểm tra thứ 8), không phải đợt kiểm tra đột xuất nhằm vào thị trường vàng, trang sức.

Theo ông Hùng, đối với các cuộc kiểm tra chuyên đề định kì, cơ quan quản lí phải xây dựng kế hoạch, thực hiện đầy đủ quy trình phê duyệt theo quy định và thông báo cho doanh nghiệp ít nhất một tuần trước khi triển khai. Quy trình này hoàn toàn khác với các cuộc kiểm tra đột xuất, vốn chỉ được thực hiện khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.

Đại diện Cục Quản lí và Phát triển thị trường trong nước cũng nhấn mạnh cần phân biệt rõ thẩm quyền quản lí giữa các cơ quan nhà nước để tránh gây hiểu nhầm.

Theo đó, lực lượng quản lí thị trường chỉ kiểm tra đối với mặt hàng kim khí và đá quý, bao gồm cả đá quý gắn trên trang sức. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc niêm yết giá, nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa và công tác phòng, chống hàng giả, hàng nhái.

Theo ông Hùng, do đá quý thường được gắn trên nhẫn hoặc sản phẩm trang sức nên khi kiểm tra tính hợp pháp, nguồn gốc và việc niêm yết giá của đá quý, lực lượng chức năng phải xem xét tổng thể sản phẩm.

Từ những diễn biến hiện nay, thị trường kim cương TP.HCM đang đứng trước yêu cầu vừa ổn định hoạt động kinh doanh, vừa củng cố niềm tin người mua. Làn sóng đóng cửa cho thấy một số doanh nghiệp có thể gặp khó khăn đồng thời về dòng tiền, thanh khoản và sức ép tuân thủ. Trong khi đó, người tiêu dùng cần thông tin rõ ràng hơn về chất lượng, xuất xứ, kiểm định và trách nhiệm sau bán hàng.

Chưa thể kết luận làn sóng tạm ngừng hiện nay đại diện cho toàn bộ thị trường. Tuy nhiên, việc hơn 30 doanh nghiệp tạm dừng trong thời gian ngắn, cùng khó khăn thanh khoản và nhu cầu bán lại gia tăng, đã cho thấy sức ép rõ rệt lên một bộ phận doanh nghiệp kim hoàn.

Để thị trường ổn định hơn, trọng tâm không chỉ nằm ở kiểm tra và xử lí vi phạm mà còn ở việc tạo cơ chế giao dịch minh bạch, giúp người mua dễ kiểm chứng nguồn gốc, chất lượng và giá trị sản phẩm. Khi thông tin được chuẩn hóa, chứng thư kiểm định được kiểm soát chặt và trách nhiệm sau bán hàng được bảo đảm, niềm tin thị trường mới có cơ sở phục hồi. Đây cũng là yếu tố để phân biệt doanh nghiệp hoạt động bài bản với những cơ sở tiềm ẩn rủi ro.