‘Lấy độc trị độc’, Mỹ lập đơn vị drone tự sát để đối phó Iran

Động thái này, theo một quan chức Mỹ, cho thấy Washington muốn “đảo ngược thế trận” trước Tehran trong bối cảnh xung đột bằng UAV ngày càng lan rộng tại Trung Đông.

Đơn vị UAV cảm tử đầu tiên của Mỹ

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 3.12 xác nhận lực lượng Đặc nhiệm Tấn công Bọ Cạp (Task Force Scorpion Strike - TFSS) đã chính thức đi vào hoạt động. TFSS hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Tư lệnh Các hoạt động Đặc biệt Trung tâm (SOCCENT), đơn vị giám sát các hoạt động đặc nhiệm của Mỹ trên khắp Trung Đông.

Ngoài ra, Lực lượng Đặc nhiệm Hỗn hợp Triển khai Nhanh (REJTF) của CENTCOM, được thành lập vào tháng 9 để đẩy nhanh quá trình đưa khí tài mới ra chiến trường, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa dự án này.

TFSS bao gồm khoảng hai chục binh sĩ tinh nhuệ, chịu trách nhiệm thiết lập và vận hành các hệ thống drone này. Một quan chức Mỹ giấu tên cho TWZ biết: "Chúng tôi không muốn đi sâu vào số lượng cụ thể, nhưng chúng chắc chắn được đồn trú và bàn giao với số lượng đủ lớn để mang lại cho chúng tôi một mức độ năng lực đáng kể”.

Khi Mỹ học theo Iran

Tâm điểm của lực lượng mới này là dòng drone LUCAS (Low-Cost Uncrewed Combat Attack System - Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Giá rẻ). Đây là loại drone cánh tam giác (delta wing), dài khoảng 3 mét với sải cánh 2,4 mét, được phát triển bởi công ty SpektreWorks có trụ sở tại Arizona với sự hợp tác chặt chẽ từ quân đội Mỹ.

Về mặt bản chất, LUCAS là kết quả của việc Mỹ nghiên cứu kỹ lưỡng các mẫu Shahed-136 thu được trên chiến trường. "Quân đội Mỹ đã có trong tay một chiếc Shahed của Iran. Chúng tôi đã xem xét và thiết kế ngược lại nó. LUCAS là sản phẩm của nỗ lực đó. Nó gần như tuân theo hoàn toàn thiết kế của Shahed”, quan chức Mỹ thẳng thắn thừa nhận.

Tuy nhiên, "bản sao" của Mỹ sở hữu những nâng cấp vượt trội về công nghệ. LUCAS được tích hợp các tính năng cho phép "phối hợp tự chủ", biến chúng trở nên phù hợp cho các chiến thuật tấn công bầy đàn (swarm tactics) và các cuộc tấn công lấy mạng lưới làm trung tâm.

Đại tá Hải quân Tim Hawkins, phát ngôn viên của CENTCOM, nhấn mạnh yếu tố kinh tế: "Với chi phí khoảng 35.000 USD mỗi chiếc, LUCAS là một hệ thống giá rẻ, có khả năng mở rộng quy mô, cung cấp năng lực tiên tiến chỉ bằng một phần nhỏ chi phí so với các hệ thống tầm xa truyền thống của Mỹ”.

Khả năng triển khai của LUCAS cũng linh hoạt hơn nhiều so với nguyên bản. CENTCOM cho biết chúng có thể được phóng bằng nhiều cơ chế khác nhau, bao gồm máy phóng, cất cánh hỗ trợ bằng tên lửa, từ các hệ thống di động trên mặt đất, trên xe cơ giới và thậm chí là từ tàu chiến.

So sánh với bản gốc Shahed-136

Để hiểu rõ tầm quan trọng của LUCAS, cần nhìn lại năng lực của Shahed-136 - loại vũ khí đã làm thay đổi bộ mặt chiến tranh hiện đại tại Ukraine và Trung Đông. Theo dữ liệu từ cổng thông tin ODIN của quân đội Mỹ, Shahed-136 nguyên bản được trang bị động cơ đốt trong nhỏ 50 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 185km/h và tầm bay lên tới 2.000km, mang theo đầu đạn nặng 40kg. Chúng được thiết kế để tấn công các mục tiêu tĩnh dựa trên dữ liệu được lập trình sẵn.

Trong khi đó, trang web của SpektreWorks cung cấp thông số kỹ thuật cho một thiết kế drone mục tiêu liên quan có tên FLM 136, với tầm bay tối đa khoảng 715km và thời gian bay 6 giờ. Tuy nhiên, phiên bản LUCAS được quân sự hóa hoàn chỉnh nhiều khả năng sẽ có thông số vượt trội hơn, tiệm cận hoặc vượt qua tầm bay của Shahed-136 nhờ công nghệ động cơ và vật liệu tiên tiến của Mỹ.

LUCAS có thể phóng từ xe tải hoặc bằng bệ RATO (cất cánh nhờ hỗ trợ tên lửa), không cần đường băng hay hệ thống phóng chuyên dụng. Hệ thống điện kép 12V/28V và mạng điều khiển tải trọng tích hợp giúp LUCAS điều khiển linh hoạt thiết bị trong khi bay. Dù có ngoại hình trông giống Shahed-136 của Iran, nhưng LUCAS được đánh giá là vượt trội hơn nhờ khả năng chiến đấu linh hoạt. Điểm nổi bật là nó có thể kết nối vào hệ thống truyền thông không người lái MUSIC (Multi-UAV System Information Coordination), giúp LUCAS phối hợp theo đội hình với các drone khác, chia sẻ dữ liệu trên chiến trường, hoặc làm cầu nối liên lạc giữa các đơn vị và chỉ huy.

Cả Nga và Iran hiện đều đang nỗ lực tích hợp các khả năng nhắm mục tiêu động (dynamic targeting) vào các phiên bản drone của họ. Việc Mỹ tham gia vào cuộc đua này với nền tảng công nghệ cao hứa hẹn sẽ tạo ra những biến thể nguy hiểm hơn nhiều.

Chiến lược mới của Mỹ

Việc Mỹ sở hữu drone tấn công tầm xa không phải là điều mới, nhưng việc triển khai một đơn vị vận hành drone cảm tử giá rẻ ngay tại Trung Đông mang một ý nghĩa răn đe hoàn toàn khác.

"Về cơ bản, chúng tôi có thể lật ngược thế cờ với Iran. Tôi sẽ để các bạn tự hiểu hàm ý sâu xa, nhưng thực tế là chúng tôi đang đồn trú chúng ngay tại nơi cần thiết. Chúng tôi đã thấy những gì Nga làm ở Ukraine, những gì Iran làm để gây bất ổn khu vực... Giờ đây, chúng tôi đang lấy một trang trong sách chiến lược của họ và ném trả lại họ”, một quan chức Mỹ nhấn mạnh.

Trong nhiều năm, Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã tận hưởng lợi thế bất đối xứng nhờ số lượng lớn drone giá rẻ, buộc Mỹ và các đồng minh (như Israel) phải tiêu tốn những quả tên lửa phòng không trị giá hàng triệu đô la để đánh chặn. Đó là một bài toán kinh tế thảm họa cho phe phòng thủ. Sự xuất hiện của LUCAS thay đổi cán cân này. Mỹ giờ đây có khả năng đe dọa Iran bằng chính phương thức tấn công bão hòa (saturation attack) mà Tehran từng sử dụng.

"Chúng tôi đang bổ sung một năng lực hỏa lực tấn công mà chúng tôi đã thấy là hiệu quả, đặc biệt là khi đối thủ - quốc gia từng gây ra sự tàn phá bằng công nghệ này - giờ đây cũng trở nên dễ bị tổn thương”, vị quan chức này nói thêm.

Hiện tại, TFSS chưa sử dụng LUCAS trong thực chiến, nhưng đã tiến hành các vụ phóng thử nghiệm tại khu vực. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở Iran. Quan chức Mỹ lưu ý rằng dù đang có lệnh ngừng bắn, lực lượng Houthi tại Yemen cũng hoàn toàn nằm trong tầm ngắm nếu cần thiết. Lợi ích của LUCAS vượt xa khỏi biên giới Trung Đông. Nó phù hợp với nỗ lực rộng lớn hơn của các quân chủng Mỹ nhằm mở rộng quy mô và phạm vi của năng lực tấn công tầm xa, đặc biệt là việc triển khai các hệ thống vũ khí mới, chi phí thấp và dễ sản xuất.

Các chuyên gia quân sự nhận định rằng, việc sở hữu hàng chục nghìn mối đe dọa thực sự với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ tên lửa hành trình hay đạn đạo sẽ là yếu tố quyết định trong bất kỳ cuộc xung đột lớn nào trong tương lai. Drone giá rẻ như LUCAS có thể đóng vai trò "mồi nhử" để làm cạn kiệt kho tên lửa phòng không quý giá của đối phương, mở đường cho các đòn tấn công quyết định.

Hơn nữa, với kiến trúc mở, LUCAS có thể dễ dàng nâng cấp. "Công nghệ định vị hiện đại sẽ giúp chúng kháng lại tác chiến điện tử. Sự tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang đến rất gần, cho phép điều hướng tự chủ mà không cần GPS và tấn công các mục tiêu di động”, bài phân tích của TWZ trước đó đã dự báo.