Lớp học biến thành ‘ổ bệnh’: Sai lầm chết người của cha mẹ
Trẻ sốt phát ban, ngủ ngáy đầu năm học chớ xem thường. Chuyên gia Nhi khoa vạch trần sai lầm tai hại khi tự ý dùng thuốc đẩy con vào nguy kịch.
Năm học mới 2026-2027 vừa bắt đầu cũng là thời điểm mở màn cho mùa cao điểm của các dịch bệnh truyền nhiễm học đường. Môi trường lớp học đông đúc, không gian khép kín vô tình trở thành bệ phóng lí tưởng cho vi rút và vi khuẩn phát tán mạnh mẽ. Trước làn sóng dịch bệnh chực chờ bùng phát, nhiều bậc phụ huynh đang mắc phải những sai lầm nghiêm trọng từ việc chủ quan đến tự ý điều trị tại nhà, đẩy con trẻ vào tình thế nguy kịch.
Hiệu ứng domino từ không gian lớp học khép kín
Khi chuyển từ môi trường gia đình sang không gian tập thể, trẻ em phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh tăng vọt. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện kết hợp với thói quen tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi khiến các ca bệnh học đường dễ dàng lây lan theo hiệu ứng domino. Việc kiểm soát nguồn lây trong lớp học luôn là bài toán nan giải đối với cả nhà trường lẫn phụ huynh.
Phân tích sâu hơn về vấn đề này, BSCKII Nguyễn Hoàng Thạch - Phó Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết không gian lớp học khép kín chính là điều kiện lý tưởng để các tác nhân gây bệnh phát tán. Chỉ cần một học sinh mang mầm bệnh ẩn, hành vi ho hay hắt hơi không che miệng sẽ lập tức tạo ra các giọt bắn chứa vi rút lơ lửng trong không khí, trực tiếp đe dọa sức khỏe của cả tập thể xung quanh.
“Đặc thù giao tiếp gần và mật độ học sinh đông đúc luôn đặt đường hô hấp của trẻ vào trạng thái báo động đỏ. Những trận ốm vặt liên miên như viêm họng, viêm mũi dị ứng hay nhiễm trùng đường hô hấp trên ngay sau khi đi học lại là thực tế không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, thay vì hoang mang, phụ huynh cần hiểu rằng không có biện pháp nào giúp trẻ tuyệt đối không ốm đau khi ra xã hội. Chìa khóa cốt lõi nằm ở việc xây dựng một nền tảng phòng bệnh chủ động, rèn luyện thói quen vệ sinh tay chân miệng từ sớm và bổ sung dinh dưỡng khoa học để nâng cao đề kháng tự nhiên cho con”, bác sĩ Thạch nhấn mạnh.
Bẫy tự điều trị và những hệ lụy ngầm đáng sợ
Theo BSCKII Nguyễn Hoàng Thạch, một trong những sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất của cha mẹ hiện nay là tự ý điều trị hoặc ngắt quãng liệu trình thuốc của con. Khi thấy trẻ vừa uống thuốc một đến hai ngày đã cắt sốt hoặc giảm ho, nhiều người lập tức ngừng thuốc vì tâm lý sợ tác dụng phụ.
“Việc tự ý dừng thuốc giữa chừng, đặc biệt là kháng sinh, sẽ khiến mầm bệnh chưa bị tiêu diệt triệt để. Khi trẻ trở lại lớp học, gặp môi trường thuận lợi, vi khuẩn sẽ bùng phát mạnh mẽ hơn, gây ra tình trạng kháng thuốc cực kỳ nguy hiểm và khiến các triệu chứng quay trở lại dữ dội hơn trước”, bác sĩ Thạch cảnh báo.
Bên cạnh đó, sự chủ quan còn khiến phụ huynh bỏ qua những dấu hiệu bệnh lí nguy hiểm ngầm, điển hình là chứng ngủ ngáy ở trẻ nhỏ. Nhiều người vẫn lầm tưởng tiếng ngáy là biểu hiện của một giấc ngủ sâu.
Trong khi đó, các chuyên gia về bệnh lí tai mũi họng khuyến cáo cha mẹ cần phân biệt rõ giữa ngáy sinh lí do mệt mỏi tạm thời và ngáy bệnh lí. Nếu trẻ ngáy thường xuyên trên ba lần mỗi tuần, kèm nghẹt mũi, thở bằng miệng và có dấu hiệu ngưng thở ngắn, đó là hồi chuông báo động của tình trạng viêm amidan quá phát. Chứng bệnh này bào mòn cả thể chất lẫn tinh thần, khiến trẻ luôn mệt mỏi, lừ đừ, thiếu tập trung và sa sút học hành vào ban ngày, đòi hỏi phải được thăm khám chuyên khoa kịp thời.
Nhận diện "sát thủ học đường" và ranh giới sinh tử
Bức tranh dịch tễ học đường đầu năm học tại các đô thị lớn như TP.HCM đang ghi nhận những số liệu đáng báo động. Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), trong tuần 35 (từ ngày 24 đến 30/8/2026) vừa qua, trên địa bàn thành phố ghi nhận 1.256 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết, tăng 4,4% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm 2026 đến tuần 35 là 29.601 ca.
Song song đó, dịch tay chân miệng dù có xu hướng giảm nhẹ theo tuần nhưng tổng số ca tích lũy từ đầu năm 2026 đến nay vẫn ở mức cao, lên đến hơn 32.000 ca, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế công cộng.
Trước thực tế này, BSCKII Nguyễn Hoàng Thạch khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan khi trẻ sốt cao kèm phát ban. Khi trẻ vọt sốt từ 39 đến 40 độ C, xuất hiện tổn thương da, lừ đừ hoặc nôn ói liên tục, đó có thể là dấu hiệu chuyển nặng của sốt xuất huyết hoặc tay chân miệng. Trực giác chủ quan và việc giữ con lại nhà tự theo dõi có thể tước đi cơ hội điều trị trong "thời điểm vàng" từ ngày thứ ba của bệnh.
Đặc biệt, trong việc hạ sốt khi nghi ngờ sốt xuất huyết, cha mẹ tuyệt đối cấm kị sử dụng aspirin hoặc ibuprofen. Nhóm thuốc này có thể kích ứng gây xuất huyết nội tạng trầm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ. Ngoài ra, chuyên gia cũng đập tan lầm tưởng về việc trẻ mắc tay chân miệng một lần sẽ có miễn dịch vĩnh viễn, bởi các chủng vi rút gây bệnh liên tục biến đổi và trẻ hoàn toàn có nguy cơ tái nhiễm nhiều lần nếu tiếp xúc với nguồn lây tại trường học.
Hành trình khôn lớn của trẻ không thể tách rời lớp học, và dịch bệnh là thử thách tất yếu của đời sống tập thể. Thay vì lo lắng thái quá hay áp dụng các bài thuốc truyền miệng dân gian thiếu căn cứ khoa học, các bậc phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường để rà soát lịch tiêm chủng, duy trì các biện pháp vệ sinh phòng bệnh chuẩn mực và chủ động đưa con đến các cơ sở y tế ngay khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường đầu tiên.
