Lục quân dừng tiểu đoàn 600 lính học drone từ Ukraine, nghị sĩ Mỹ bất bình?
Bốn nghị sĩ thuộc lưỡng viện Mỹ yêu cầu Lục quân giải thích vì sao dừng vai trò chuyên trách drone của một tiểu đoàn khoảng 600 quân, chỉ vài tháng sau khi đơn vị này được giao thử nghiệm cách tác chiến mới và học kinh nghiệm từ Ukraine.
Ngày 1/9/2026, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, Thượng nghị sĩ độc lập Angus King và Hạ nghị sĩ Cộng hòa Mike Turner gửi thư tới Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll và Quyền Tham mưu trưởng Lục quân Christopher LaNeve.
Bốn nghị sĩ đề nghị Lục quân tổ chức buổi giải trình chậm nhất ngày 21/9. Họ muốn biết ai đưa ra quyết định, dựa trên đánh giá nào và liệu đây là chủ trương riêng của Lục quân hay đến từ cấp lãnh đạo Lầu Năm Góc. Đơn vị được nhắc tới là Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh Nhảy dù 504, thường gọi ngắn là tiểu đoàn 3-504. Khoảng 600 quân của đơn vị đóng tại Grafenwöhr, Đức.
Một tiểu đoàn được giao học cách đánh drone
Cuối năm 2025, Lục quân Mỹ bắt đầu thử nghiệm cách tổ chức mới cho 3-504. Thay vì chỉ làm nhiệm vụ của một tiểu đoàn bộ binh nhảy dù, đơn vị được giao tập trung vào drone, robot mặt đất và các hệ thống không người lái khác.
Mục tiêu là rút kinh nghiệm từ Ukraine rồi tìm cách áp dụng vào lực lượng Mỹ. Binh sĩ thử sử dụng drone cho trinh sát, chỉ thị mục tiêu và tấn công, đồng thời phát triển biện pháp đối phó UAV của đối phương.
Từ tháng 1/2026, 3-504 bắt đầu hoạt động với vai trò chuyên thử nghiệm tác chiến bằng hệ thống không người lái. Binh sĩ không chỉ học cách điều khiển drone mà còn thử nhiều loại thiết bị, điều chỉnh một số hệ thống và xây dựng chiến thuật mới. Robot mặt đất và các phương tiện chống UAV cũng được đưa vào huấn luyện cùng bộ binh.
Một số quân nhân của tiểu đoàn còn tới Kyiv để trao đổi trực tiếp với phía Ukraine, nơi drone đã trở thành một phần quan trọng của tác chiến trên bộ. Khi thử nghiệm bắt đầu, Lục quân Mỹ không công bố nhiệm vụ này chỉ kéo dài vài tháng. Vì vậy, quyết định đưa tiểu đoàn trở lại vai trò bộ binh truyền thống trong năm nay khiến các nghị sĩ đặt câu hỏi liệu chương trình đã có đủ thời gian để chứng minh hiệu quả hay chưa.
3-504 vẫn tham gia cuộc tập trận đa quốc gia Saber Junction 26 tại Hohenfels, Đức. Sau cuộc diễn tập, đơn vị sẽ tổng hợp những gì đã học được để Lục quân sử dụng trong thiết kế lực lượng và các thử nghiệm tiếp theo.
Tiểu đoàn không bị giải thể. Khoảng 600 binh sĩ vẫn ở trong biên chế, nhưng đơn vị sẽ không còn tập trung gần như toàn thời gian vào drone mà quay lại nhiệm vụ bộ binh nhảy dù. Ngày 29/8, hình ảnh do quân đội Mỹ công bố vẫn cho thấy binh sĩ 3-504 huấn luyện với drone Hornet tại Saber Junction 26.
Nghị sĩ dùng chính chiến lược của LaNeve để chất vấn
Trong thư, bốn nghị sĩ viện dẫn chính tài liệu định hướng mà quyền Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ công bố chưa đầy hai tuần trước. Ngày 19/8, ông LaNeve đưa ra The Army Azimuth, văn bản nêu các ưu tiên của Lục quân trong giai đoạn tới. Tài liệu nói quân đội Mỹ phải chuẩn bị đối phó với những đối thủ có vũ khí tầm xa và nhiều loại hệ thống không người lái, đồng thời yêu cầu binh sĩ học hỏi, đổi mới và thích ứng nhanh hơn.
Theo các nghị sĩ, một tiểu đoàn được giao thử nghiệm công nghệ mới và học trực tiếp từ Ukraine phù hợp với định hướng đó. Họ lo việc dừng nhiệm vụ chuyên trách quá sớm có thể làm mất một đầu mối đã dành nhiều tháng tích lũy kinh nghiệm về tác chiến drone.
Tuy nhiên, Lục quân Mỹ không có dấu hiệu giảm coi trọng loại vũ khí này. Tháng 7/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth kí bản ghi nhớ yêu cầu tăng tốc phát triển drone quân sự. Văn bản thừa nhận các đơn vị Mỹ chưa có đủ drone nhỏ có khả năng sát thương như chiến trường hiện đại đòi hỏi, đồng thời yêu cầu đơn giản hóa mua sắm, mở rộng nguồn cung và đưa UAV vào huấn luyện thường xuyên hơn.
Lục quân cũng đang muốn đưa drone xuống nhiều đơn vị thay vì tập trung năng lực này trong một tiểu đoàn chuyên biệt. Đại tướng Randy George, người từng ủng hộ việc lập 3-504 theo mô hình thử nghiệm, cũng cho rằng binh sĩ thông thường cần biết sử dụng drone.
Việc 3-504 trở lại nhiệm vụ bộ binh vì thế chưa đồng nghĩa Lục quân quay lưng với UAV. Điều các nghị sĩ muốn làm rõ là kinh nghiệm của đơn vị đã được chuyển giao đầy đủ hay chưa, và cơ chế nào sẽ thay thế vai trò mà tiểu đoàn đảm nhiệm trong những tháng qua.
Quyết định giữa lúc lãnh đạo Lục quân thay đổi
Thời điểm dừng thử nghiệm cũng gây chú ý bởi hai tướng từng ủng hộ mạnh việc lập đơn vị đều đã rời vị trí. Đại tướng Randy George, khi đó là Tham mưu trưởng Lục quân, được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth yêu cầu nghỉ hưu vào đầu tháng 4/2026. Christopher LaNeve sau đó trở thành quyền tham mưu trưởng.
Người còn lại là Đại tướng Christopher Donahue, Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi. Ông rời quyền chỉ huy ngày 2/7 sau khoảng 18 tháng tại vị. Donahue từng làm việc nhiều với vấn đề Ukraine và ủng hộ việc đưa kinh nghiệm từ cuộc chiến này vào quá trình hiện đại hóa Lục quân.
CBS News dẫn lời một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức cho biết quyết định dừng vai trò chuyên trách drone của 3-504 được đưa ra trong bối cảnh có bất đồng giữa ông LaNeve và một số sĩ quan từng bảo trợ cho thử nghiệm. Tuy nhiên, thông tin này dựa trên các nguồn giấu tên. Chưa có bằng chứng công khai cho thấy mâu thuẫn cá nhân là nguyên nhân trực tiếp khiến nhiệm vụ của tiểu đoàn bị thay đổi, và Lục quân cũng không xác nhận điều đó.
Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll sau đó cũng nộp đơn từ chức. Ông từng cùng tướng George thúc đẩy chương trình hiện đại hóa Lục quân, trong đó drone và các hệ thống không người lái là một trọng tâm. Trong thư, bốn nghị sĩ nói họ muốn những nỗ lực chuyển đổi này tiếp tục dù ban lãnh đạo thay đổi.
Mỹ vẫn tăng tốc với drone
Trong khi 3-504 chuẩn bị quay lại nhiệm vụ bộ binh, Lầu Năm Góc vẫn tăng đầu tư vào các hệ thống không người lái. Quân đội Mỹ muốn mua nhiều UAV nhỏ hơn, rút ngắn thời gian thử nghiệm và đưa công nghệ mới tới các đơn vị chiến đấu nhanh hơn.
Saber Junction 26 cũng nằm trong quá trình đó. Các đơn vị tham gia thử drone và phương tiện chống UAV trong điều kiện huấn luyện gần với chiến đấu thực tế. Điều quan trọng lúc này là Lục quân sẽ xử lí những kinh nghiệm mà 3-504 đã thu được ra sao.
Nếu chúng được chuyển thành tài liệu huấn luyện, chiến thuật và phương thức trang bị cho nhiều đơn vị khác, việc kết thúc vai trò chuyên trách của tiểu đoàn có thể chỉ đánh dấu bước chuyển từ thử nghiệm sang áp dụng rộng hơn.
Ngược lại, nếu chưa có một đầu mối thay thế đủ mạnh, việc đưa 3-504 trở lại nhiệm vụ bộ binh có thể làm gián đoạn quá trình tích lũy kinh nghiệm mà đơn vị đã xây dựng trong nhiều tháng. Đây cũng là lý do bốn nghị sĩ muốn Lục quân trình bày dữ liệu đứng sau quyết định, cho biết ai phê duyệt việc thay đổi và giải thích Mỹ sẽ tiếp tục tiếp thu kinh nghiệm tác chiến drone từ Ukraine bằng cách nào.
Tiểu đoàn 3-504 vẫn còn trong biên chế và drone vẫn là một ưu tiên lớn của quân đội Mỹ. Điều chưa được giải thích rõ là Lục quân đã thu được đủ từ cuộc thử nghiệm để chuyển sang bước tiếp theo, hay quyết định thay đổi nhiệm vụ được đưa ra khi chương trình vẫn còn quá mới.
