'Mộng trăm năm': Tiếng thơ trầm trên dốc nhân sinh
Thơ Nguyễn Sỹ Bình không cố tình đánh đố người đọc bằng những tân kỳ về hình thức hay câu từ hủ nho, cầu kỳ. Phong cách của anh nhất quán ở sự bình dị, chân thành.
Cuối tháng 10/ 2026, Nhà xuất bản Văn học cho ra mắt tập thơ Mộng trăm năm - Trọn một chữ thương của tác giả Nguyễn Sỹ Bình. Bìa sách mang sắc phong cảnh thu vàng thẫm hoài niệm, hình ảnh con thuyền độc mộc lững lờ trên dòng nước tịch mịch giữa bóng chiều ngả xế - một biểu tượng trực quan với những gợn sóng tinh thần bao trùm toàn bộ 83 bài thơ trong tập sách.
Đây là ghi nhận quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của tác giả Nguyễn Sỹ Bình, đánh dấu bước chuyển mình của độ chín cả về tư duy nghệ thuật lẫn chiều sâu trải nghiệm sống.
Phong cách thơ: Trầm tĩnh, tự tại và đậm đà tính tự sự
Thơ Nguyễn Sỹ Bình không cố tình đánh đố người đọc bằng những tân kỳ về hình thức hay câu từ hủ nho, cầu kỳ. Phong cách của anh nhất quán ở sự bình dị, chân thành, dùng thể thơ tự do, ngũ ngôn, lục bát và thất ngôn để trải lòng. Giọng thơ nhẹ nhàng như lời thủ thỉ, tự trò chuyện với chính mình (Tự mình thôi, Tâm tư, Khoảng lặng).
Đánh giá về tập thơ này, biên tập viên Đặng Hà nhận xét: Tập thơ Mộng trăm năm với ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên như lời tự sự từ đáy lòng, Nguyễn Sỹ Bình đã đúc kết một chặng đường đời có không ít bão giông: Đó là những năm tháng chiến trường khốc liệt (như hình ảnh người lính Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị); là người công chức mẫn cán và phút giây đối diện với tuổi xế chiều. Ở đây, tinh thần lớn nhất của tác giả là muốn ‘hòa giải với thời gian’ - khi đối diện với ‘hoàng hôn’ cuộc đời, tác giả chọn cách an yên tự tại, tìm đến với hoa, với trà, với sự tĩnh lặng của nội tâm. Điều đó cho thấy bài học nhân sinh sâu sắc về lòng biết ơn và thái độ sống tích cực”.
Biên tập viên Đặng Hà cũng dành sự đồng cảm đặc biệt cho một tác phẩm cụ thể: “Tôi thấy bài Xế chiều đọc được nhất”.
"Mộng trăm năm" - cõi riêng đang mở
Nếu như tên tập thơ gợi lên sự phù du của kiếp người (Mộng trăm năm), thì phần phụ đề Trọn một chữ thương lại chính là chiếc neo giữ tâm hồn tác giả. Chữ "thương" ở đây được mở rộng biên độ: thương người tình cũ hoài niệm, thương người bạn đời vượt qua giông bão (Thương), thương mảnh đất Huế mưa lũ (Thương Huế và em), thương người chiến sĩ công an, cứu hỏa ngày đêm vì nhân dân (Những bước chân thầm lặng, Các chú không sợ lửa), và thương cả những bạn văn vượt mọi khoảng cách địa lý (Hai người bạn - viết về nhà thơ Thái Lan - Gassanee Thaisonthi và Kiều Bích Hậu của Việt Nam).
Nét mới so với 3 tập thơ xuất bản trước
So với ba tập thơ đã xuất bản trước đó của Nguyễn Sỹ Bình vốn tập trung nhiều vào xúc cảm lãng mạn lứa đôi hay những hoài niệm tuổi trẻ, Mộng trăm năm - Trọn một chữ thương thể hiện 3 nét mới rõ rệt:
- Chiều sâu triết lý nhân sinh và sự buông bỏ: Thơ anh không còn nhiều trăn trở, dằn dỗi hay tiếc nuối cực đoan trước biến cố tình cảm (Rạn vỡ, Chia ly). Anh bình thản đón nhận những được - mất, coi mọi chông chênh chỉ như một góc giao mùa (Duyên đã cạn… để tình kia… cũng cạn!, Dù nắng mưa... vẫn giữ trọn bản tâm).
- Cảm hứng công dân và lát cắt đời sống đương đại mạnh mẽ: Tập thơ dành khoảng không gian trân trọng cho hình ảnh những người lính áo trắng Trường Sơn, chiến sĩ giao thông, cứu hỏa, công an tuần tra đêm. Anh nhìn họ bằng ánh mắt đồng cảm, tri ân sâu sắc, đưa thơ từ cõi mộng riêng trở về gắn chặt với nhịp đập xã hội.
- Tính âm nhạc và sự lan tỏa nghệ thuật: Các sáng tác trong tập này đạt độ chín về nhịp điệu và hình ảnh, gợi cảm hứng mạnh mẽ cho âm nhạc. Bài thơ Ký ước tháng Tưtrong tập đã được các nhạc sĩ Đào Kim Thúy và Trần Trọng Vũ Anh phổ thành bài hát cùng tên, khẳng định sức sống tự nhiên, dạt dào của thơ Nguyễn Sỹ Bình.
Tập thơ Mộng trăm năm - Trọn một chữ thương là một món quà tinh thần tròn đầy vị ngọt mùa Thu cuộc đời mà tác giả Nguyễn Sỹ Bình gửi tới bạn đọc, và ghi dấu một tâm hồn thơ đã đạt đến độ chín: Trầm tĩnh trước dòng thời gian và trọn vẹn với chữ "thương" giữa cõi nhân gian.
Chữ Thương ấy chính là minh triết Việt, là giải pháp để hóa giải mọi xung đột giữa thế giới đang ngày một hỗn loạn này.
