Một trang trại ở Lâm Đồng có quy trình canh tác 'độc, lạ', nông nghiệp thông minh là đây chứ đâu!

DNo Farm -Bắt đầu từ mong muốn làm nông nghiệp khác đi

Có một điều khá thú vị ở trang trại DNo Farm, phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng. Ở đây, người làm trang trại luôn cố gắng tìm thêm một “vòng đời” cho những thứ tưởng như đã hết giá trị.

Những cây dâu được trồng để lấy lá nuôi tằm. Tằm cho kén và đồng thời để lại một nguồn phân hữu cơ. Phân tằm sau đó được thu gom, đưa trở lại phục vụ cây trồng trong trang trại.

Cách làm tưởng đơn giản nhưng mang lại nhiều giá trị. Trên diện tích khoảng 2ha, dâu được trồng để nuôi tằm, mỗi lứa khoảng 15 ngày. Mỗi hộp tằm có thể cho 150-200kg phân. Tính cả năm, trang trại có khoảng 20 tấn phân tằm hữu cơ.

“Phân này chất lượng cực cao”, chị Bùi Thị Khánh Hòa (sinh năm 1985), người sáng lập DNo Farm, nói khi dẫn chúng tôi đi thăm khu dâu.

Theo chị Hòa, 2ha dâu nuôi tằm mỗi năm còn đem lại khoảng 400 triệu đồng từ tiền bán kén và cung cấp nguồn phân hữu cơ cho trang trại. Như vậy, cùng một diện tích đất nhưng có thể tạo ra nhiều nguồn giá trị khác nhau.

Đây cũng là cách trang trại thông minh này giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn vật tư mua từ bên ngoài. Thay vì bỏ tiền mua toàn bộ phân bón, trang trại tận dụng những nguồn nguyên liệu có sẵn trong quá trình sản xuất.

Những thứ tưởng bỏ đi lại được dùng tiếp ở trang trại thông minh

DNo Farm hiện có diện tích khoảng 22ha. Trong đó hơn 10ha được trồng cây lâu năm như cà phê, sầu riêng, măng cụt, vải thiều. Phần diện tích còn lại được bố trí nhà màng, khu trồng rau, dâu tây, khu chăn nuôi heo rừng và hệ thống ao cá.

Điều đáng chú ý là các khu vực này không hoạt động tách biệt. Phụ phẩm của khu này được tính toán để có thể trở thành đầu vào cho khu khác.

Trong nhà màng, dưa lưới và dưa hấu được trồng trong giá thể có trộn phân tằm và xơ dừa. Sau khi thu hoạch, giá thể không bị bỏ đi mà tiếp tục được chuyển sang trồng rau.

Khi vụ rau kết thúc, giá thể tiếp tục được tận dụng để trồng hoa. Sau đó, nguồn vật liệu này có thể được đưa về phục vụ các vườn cây lâu năm.

Theo cách đó, một nguồn nguyên liệu có thể được sử dụng qua nhiều vụ. Trang trại vừa giảm lượng chất thải, vừa tiết kiệm được một phần chi phí đầu vào.

Ngoài phân tằm, trang trại còn tận dụng đạm cá, đạm đậu, dung dịch trứng và sữa để bổ sung dinh dưỡng cho cây. Trong phòng trừ sâu bệnh, trang trại sử dụng bẫy côn trùng, bắt sâu thủ công và các dung dịch tự nhiên từ gừng, sả, tỏi, ớt, chanh.

Đây là những cách làm được hình thành trong quá trình thử nghiệm của trang trại. Theo chị Nguyễn Thị Kim Dung, đại diện DNo Farm, những năm đầu triển khai mô hình không hề dễ dàng.

“Chi phí đầu tư rất lớn, sâu bệnh khó kiểm soát hơn so với canh tác truyền thống. Nhiều thời điểm năng suất bị ảnh hưởng, phải điều chỉnh liên tục”, chị Dung cho biết.

Phải mất vài năm, quy trình sản xuất tại nông trại này mới dần ổn định. Đầu năm 2024, trang trại đạt chứng nhận GlobalGAP.

Nông nghiệp thông minh không chỉ là máy móc

Nông trại hiện trồng nhiều loại rau củ quả như dưa lưới hoàng kim, dưa hấu baby, cà chua, ớt ngọt, chanh dây, rau xanh và rau thơm. Trang trại cũng trồng thành công dâu tây và thử nghiệm một số giống mới như bí đỏ Nhật Bản.

Trong quá trình sản xuất, trang trại ứng dụng hệ thống tưới và bón phân tự động. Cảm biến được sử dụng để theo dõi độ ẩm, nhiệt độ và dinh dưỡng. Công nghệ được đưa vào từ Israel và Nhật Bản.

Nhưng nếu chỉ có nhà màng, cảm biến hay hệ thống tưới thì chưa đủ để tạo nên một mô hình nông nghiệp thông minh. Điều quan trọng là người làm nông phải biết sử dụng những công cụ đó để kiểm soát sản xuất và giảm lãng phí.

Với đơn vị này, công nghệ được đặt trong một mô hình đã có sự tính toán từ trước. Nước, phân bón, giá thể và phụ phẩm được sử dụng theo hướng tiết kiệm nhất. Những gì có thể tái sử dụng đều được tận dụng.

Đây cũng là lý do mô hình tuần hoàn tại DNo Farm không chỉ mang ý nghĩa môi trường. Nó còn trực tiếp liên quan đến bài toán chi phí và hiệu quả kinh tế.

Hiện mỗi năm DNo Farm đạt doanh thu khoảng 10 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 3,5 tỷ đồng. Con số này cho thấy sản xuất sạch và tuần hoàn, nếu được tổ chức bài bản, vẫn có thể tạo ra hiệu quả kinh tế cao.

Chị Hòa nói rằng khi bắt đầu làm trang trại, chị không chỉ nghĩ đến chuyện kiếm tiền. Điều chị quan tâm là làm ra những sản phẩm an toàn và tìm một cách sản xuất phù hợp với mảnh đất mà mình đang có.

“Tôi biết ơn mảnh đất này đã cho tôi cơ hội làm việc mình yêu thích và thành công”, chị Hòa chia sẻ.

Từ 2ha dâu nuôi tằm đến những nhà màng trồng dưa, từ giá thể sau mỗi vụ đến những vườn cây lâu năm, DNo Farm đang cố gắng nối các khâu sản xuất lại với nhau. Cách làm ấy giúp trang trại giảm lãng phí và tạo thêm giá trị từ chính những gì mình đang có.

Nhưng làm ra nông sản tốt mới chỉ là một nửa câu chuyện. Với một trang trại có sản lượng hàng chục tấn mỗi tuần, câu hỏi khó hơn là làm thế nào để bán hết sản phẩm mà vẫn giữ được chất lượng và giá trị.

DNo Farm đã chọn cách tự tìm khách hàng thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào thương lái. Từ những khách hàng trong nước, trang trại từng bước đưa rau thơm sang Singapore. Đó là câu chuyện về một cách làm nông nghiệp thông minh khác. Nông dân không chỉ sản xuất thông minh mà còn phải tìm được đường đi cho nông sản...