Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Từ di sản đến công nghệ số
Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 kết nối di sản truyền thống với công nghệ số, mở rộng cách công chúng tiếp cận, trải nghiệm và sáng tạo văn hóa.
Ngày 5/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông tin về các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026, diễn ra trên phạm vi toàn quốc vào dịp 24/11. Điểm mới của năm nay không chỉ nằm ở quy mô tổ chức mà còn ở cách giới thiệu văn hóa truyền thống thông qua công nghệ số và những hình thức trải nghiệm hiện đại.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đến ngày 5/11, cả nước đã chuẩn bị 406 chương trình, hoạt động hưởng ứng. Cả 34 tỉnh, thành phố đều ban hành kế hoạch triển khai, từ biểu diễn nghệ thuật, giới thiệu di sản, triển lãm đến phát triển văn hóa đọc và các hoạt động cộng đồng.
Đây là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được tổ chức trên phạm vi toàn quốc theo kế hoạch của Chính phủ giai đoạn 2026 - 2030. Sự kiện đồng thời gắn với kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026).
Di sản truyền thống tiếp cận công chúng qua công nghệ
Trong chuỗi hoạt động năm nay, nhiều địa phương lựa chọn di sản văn hóa đặc trưng để giới thiệu với công chúng. Các loại hình nghệ thuật dân gian, nghề thủ công, trang phục truyền thống và phong tục cộng đồng được đưa vào những chương trình trình diễn, giao lưu và trải nghiệm trực tiếp.
Tại Huế, từ ngày 22 đến 24/11, công chúng có thể tìm hiểu áo dài, Ca Huế, Bài chòi, nghề thủ công và ẩm thực truyền thống. Cùng với các chương trình nghệ thuật, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế dự kiến khai mạc triển lãm thơ vua Thiệu Trị ứng dụng công nghệ số vào ngày 22/11.
Việc giới thiệu thơ ca cung đình bằng công nghệ cho thấy một hướng khai thác mới đối với di sản tư liệu. Những tác phẩm vốn chủ yếu được tiếp cận qua sách, hiện vật và tài liệu nghiên cứu có thêm hình thức giới thiệu phù hợp với công chúng hiện đại.
Tại Bắc Ninh, Liên hoan các làng Quan họ gốc diễn ra từ ngày 16 đến 18/11, tiếp nối bằng chương trình hát Quan họ trên thuyền tối 23/11. Lạng Sơn tổ chức trình diễn di sản Xứ Lạng và đồng diễn múa Chầu. Trong khi đó, Gia Lai giới thiệu văn hóa cồng chiêng cùng các hoạt động trải nghiệm di sản tại Bảo tàng Pleiku.
Ở Nam Bộ, Cần Thơ chuẩn bị chương trình Tiếng Hò Sông Hậu, còn Vĩnh Long tổ chức các hoạt động gắn với lễ hội Ok Om Bok, đua ghe Ngo và văn hóa ẩm thực.
Tại Khánh Hòa, các hoạt động trình diễn, trải nghiệm văn hóa Chăm được tổ chức ở Tháp Bà Pô Nagar và Tháp Pô Klong Garai. Địa phương cũng dự kiến mở cửa miễn phí các điểm di tích lịch sử, văn hóa thuộc phạm vi quản lý trong ngày 24/11.
Công nghệ số mở rộng không gian văn hóa
Bên cạnh các hoạt động bảo tồn và giới thiệu di sản, công nghệ số xuất hiện trong nhiều chương trình hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm nay.
Ngày 1/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra mắt Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội. Nền tảng cung cấp thông tin về các sự kiện, hoạt động và điểm đến văn hóa trên cả nước.
Khác với lịch sự kiện phục vụ riêng ngày 24/11, CMAP được định hướng cập nhật thường xuyên trước, trong và sau Ngày Văn hóa Việt Nam. Người dân và du khách có thể sử dụng nền tảng để tìm hiểu các hoạt động văn hóa tại từng địa phương.
Tại Đà Nẵng, thành phố đang xây dựng phương án trình diễn ánh sáng 3D Mapping trên sông Hàn vào ngày 23/11. Công nghệ trình chiếu này cho phép kết hợp hình ảnh chuyển động, ánh sáng và không gian kiến trúc hoặc cảnh quan để tạo nên những trải nghiệm thị giác mới.
Trong lĩnh vực sáng tạo âm nhạc, chương trình Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống được triển khai từ ngày 12/10 đến 30/11, khuyến khích người dân chia sẻ những giai điệu gắn với đời sống, sáng tạo tác phẩm sử dụng chất liệu văn hóa dân gian và giới thiệu âm nhạc Việt Nam trên các nền tảng truyền thông.
Từ bản đồ văn hóa trực tuyến, triển lãm ứng dụng công nghệ đến sáng tạo âm nhạc trên nền tảng số, các hoạt động cho thấy công nghệ đang được sử dụng để mở rộng khả năng tiếp cận những giá trị văn hóa.
TP.HCM kết nối văn hóa đọc với xuất bản hiện đại
Tại TP.HCM, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tập trung vào lĩnh vực xuất bản, văn hóa đọc và giới thiệu sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Theo kế hoạch của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, từ ngày 20 đến 24/11, Đường sách Nguyễn Văn Bình tổ chức hội sách với chủ đề Văn hóa Việt Nam qua những trang sách.
Hội sách giới thiệu các ấn phẩm về lịch sử, văn học, di sản, đất nước và con người Việt Nam. Bên cạnh sách in, chương trình khuyến khích giới thiệu sách điện tử, sách nói và những hình thức xuất bản ứng dụng công nghệ.
Các hoạt động giao lưu tác giả, tọa đàm, ra mắt sách và trải nghiệm văn hóa được tổ chức nhằm kết nối người đọc với tác phẩm. Đặc biệt, chương trình ưu tiên hoạt động dành cho thiếu nhi, thanh thiếu niên và gia đình.
Cùng thời gian, tại đường đi bộ Nguyễn Huệ, không gian triển lãm ngoài trời với chủ đề Xuất bản - Kết nối tri thức, lan tỏa văn hóa Việt Nam giới thiệu những thành tựu của ngành xuất bản, in và phát hành TP.HCM.
Không gian triển lãm được thiết kế theo ý tưởng Sách Việt trong chiếc nón lá Việt Nam, kết hợp hình ảnh văn hóa truyền thống với những sản phẩm xuất bản hiện đại.
Công chúng có thể tìm hiểu quá trình hình thành một cuốn sách, từ sáng tạo nội dung, biên tập, thiết kế đến in ấn và phát hành. Các ứng dụng công nghệ như mã QR, sách điện tử, sách nói và những phương thức xuất bản mới cũng được giới thiệu.
Một hoạt động khác diễn ra tại đặc khu Côn Đảo là Hội sách Huyền thoại Côn Đảo, từ ngày 19 đến 22/11. Chương trình giới thiệu sách, hình ảnh, tư liệu về lịch sử, văn hóa và con người Côn Đảo, kết hợp giao lưu với cựu tù chính trị, nhà văn và các hoạt động khuyến đọc.
Đáng quan tâm, địa phương triển khai xây dựng Thư viện số Huyền thoại Côn Đảo, hướng tới số hóa và kết nối các nguồn tư liệu phục vụ người dân, học sinh và du khách.
Ngoài các hoạt động tại TP.HCM, Tuần phim chào mừng Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và Ngày Văn hóa Việt Nam diễn ra từ ngày 18 đến 24/11. Các suất chiếu miễn phí tại rạp tập trung trong ba ngày 22 - 24/11. Hoạt động chiếu phim lưu động cũng được tổ chức tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và những địa bàn chưa có rạp chiếu phim.
Tại Hà Nội, chuỗi chương trình diễu hành di sản, biểu diễn nghệ thuật và trải nghiệm văn hóa diễn ra quanh hồ Hoàn Kiếm từ ngày 21 đến 24/11. Chương trình nghệ thuật đặc biệt dự kiến tổ chức tối 24/11 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, phục vụ khoảng 50.000 khán giả.
Cùng ngày, lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.
Với hơn 400 hoạt động trên cả nước, Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 mở ra nhiều hình thức tiếp cận di sản và đời sống văn hóa. Từ những làn điệu dân ca, nghề thủ công truyền thống đến thư viện số, bản đồ văn hóa và công nghệ trình chiếu hiện đại, di sản đang có thêm những phương thức để đến với công chúng.
