Nhà khoa học nói gì về giống Bưởi Chum Phú Nghĩa mới xuất hiện?
Xuất hiện một cách tình cờ từ 4 gốc bưởi Diễn "lạc dòng", Bưởi Chum Phú Nghĩa đang được các nhà khoa học của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đánh giá là một giống bưởi tiềm năng, với những ưu thế riêng khó tìm thấy ở các giống bưởi đặc sản hiện có.
Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp sinh thái và Đào tạo nghề (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã có những chia sẻ dưới góc nhìn chuyên môn về giống bưởi mới này.
.jpg)
Bốn ưu thế của giống Bưởi Chum Phú Nghĩa
- Là đơn vị nghiên cứu và lưu giữ nhiều giống bưởi, ông đánh giá thế nào về sự khác biệt của Bưởi Chum Phú Nghĩa?
- Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng: Trung tâm chúng tôi hiện lưu giữ khoảng hơn 4 ha các giống bưởi, trong đó có hơn 400 giống gen khác nhau. Khi được mời về khảo sát vườn bưởi chum, tôi thấy giống này có mấy ưu thế đáng chú ý.
Thứ nhất, thời gian sinh trưởng và cho quả khá ngắn, trong khi chất lượng quả khá ngon, khối lượng quả cũng không nhỏ.
Thứ hai, và đây có lẽ là lợi thế lớn nhất, quả chín đúng vào dịp Tết Trung thu tháng Tám âm lịch. Trước đây, vào đúng dịp này, ở miền Bắc khá khan hiếm loại bưởi ngon để các em nhỏ thưởng thức. Ở Hà Nội cũng có một giống tương tự là bưởi thồ của Phú Xuyên, chín cùng thời điểm và chất lượng tương đương, nhưng mẫu mã không đẹp bằng bưởi chum.
Thứ ba, nếu áp dụng kỹ thuật thâm canh phù hợp, bưởi chum có tiềm năng cho hai vụ mỗi năm. Một vụ thu vào tháng Tám, sau đó ra thêm một lứa hoa mới để cho quả vào dịp Tết.
Thứ tư, giống này giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng của địa phương. Ví dụ, bưởi Diễn thường thu vào dịp Tết, bưởi đỏ Tân Lạc thu khoảng tháng 10, còn bưởi chum lại thu vào khoảng tháng 8, tháng 9, qua đó giảm áp lực tiêu thụ dồn vào một thời điểm.
- Ông có kì vọng gì về tương lai của giống bưởi này?
- Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng: Tôi hi vọng khoảng 5 đến 10 năm nữa, khi nhắc đến bản đồ các giống bưởi đặc sản của Việt Nam, bên cạnh bưởi Diễn, bưởi Phúc Trạch, bưởi Đoan Hùng, người ta sẽ nhắc thêm đến bưởi chum Phú Nghĩa.
Kĩ thuật cần chú ý để bưởi chum thành hàng hóa ổn định
- Để phát triển bưởi chum thành sản phẩm hàng hóa với chất lượng ổn định, cần lưu ý những kĩ thuật nào?
- Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng: Bản chất bưởi chum đã có chất lượng tốt. Nhưng muốn tốt hơn nữa cần chú ý một số biện pháp kĩ thuật. Ví dụ, một chùm thường ra ba quả.
Trong đó thường có quả bị vẹo hoặc méo. Vì vậy cần áp dụng kĩ thuật tỉa quả để tạo hình đồng đều hơn. Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng các biện pháp hữu cơ. Điều này giúp nâng cao chất lượng, quả ngọt hơn, đậm hơn.
Ở giai đoạn cây còn ít, áp lực sâu bệnh chưa lớn. Nhưng khi mở rộng diện tích, cần tính toán kĩ thuật thu hoạch, tỉa cành. Việc kích thích ra hoa cũng cần đúng thời điểm.
Việc chuyển giao kĩ thuật cho các hộ khác cần được hướng dẫn bài bản, có trách nhiệm cụ thể. Bởi khu vườn hiện tại được xem như nguồn gốc, "cây tổ" của giống bưởi này.
- Về khả năng mở rộng diện tích trồng ra các khu vực khác của xã Phú Nghĩa, ông đánh giá thế nào?
- Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng: Yêu cầu về khí hậu, thổ nhưỡng của bưởi chum không quá khắt khe. Giống này có thể phát triển được ở nhiều địa bàn khác của Chương Mỹ, TP Hà Nội. Kể cả những vùng đất trũng cũng phù hợp, vì bộ rễ của cây tương đối chịu úng tốt.
Vấn đề dinh dưỡng cho cây thì đã có doanh nghiệp hỗ trợ chế phẩm sinh học. Học viện Nông nghiệp Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng xã. Trực tiếp là Trung tâm Nông nghiệp sinh thái và Đào tạo nghề sẽ khảo sát, hỗ trợ mở rộng diện tích.
Riêng ý tưởng thâm canh hai vụ một năm, tôi cho là một hướng khá hay. Nhưng cần tính toán tỉ lệ phân bổ sản lượng giữa hai vụ. Vào khoảng tháng 12, thị trường đã có khá nhiều loại bưởi khác. Vì vậy, vụ thu hoạch thứ hai có thể mất bớt lợi thế cạnh tranh so với vụ chính vào dịp Trung thu.
Mô hình "bốn nhà" để bưởi chum ra được thị trường
- Theo ông, để một sản phẩm nông nghiệp mới như bưởi chum thực sự trở thành hàng hóa, cần sự phối hợp như thế nào giữa các bên?
- Tiến sĩ Hoàng Đăng Dũng: Tôi cho rằng cần có sự tham gia của bốn nhà. Nhà nước tham gia định hướng bằng chủ trương, chính sách và hỗ trợ vốn để người dân có điều kiện sản xuất. Nhà nông trực tiếp đầu tư của cải, công sức và kiên nhẫn để nghiên cứu, phát triển, tạo ra sản phẩm cuối cùng.
Nhà khoa học định hướng về thâm canh, tăng vụ, kĩ thuật chăm sóc để sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất. Nhưng để sản phẩm thực sự ra được thị trường, vẫn cần thêm sự chung tay của nhà thứ tư là doanh nghiệp, đảm nhận việc bao tiêu, phân phối sản phẩm.
