Nhà sản xuất phim Đỗ Hiếu: Thay vì lo ngại AI sẽ thay thế, các nhà làm phim nên làm chủ công nghệ AI!
Nhà sản xuất phim Đỗ Hiếu cho rằng thay vì lo ngại AI sẽ thay thế thế giới nghệ thuật, các nhà làm phim nên chủ động làm chủ công nghệ, dùng AI như một đòn bẩy để tôn vinh tư duy sáng tạo.
Sự lên ngôi của phim ngắn AI và bài toán tối ưu công nghệ
Trước "cơn sốt" thuật toán và làn sóng ứng dụng AI ồ ạt, giá trị cốt lõi của điện ảnh vẫn nằm ở cảm xúc chân thực và tư duy nghệ thuật của con người. Đó là thông điệp xuyên suốt được đưa ra tại buổi tọa đàm chuyên đề "Phim ngắn AI trên mạng xã hội: Cơn sốt công nghệ, bẫy thuật toán & chuẩn mực điện ảnh" do Tạp chí Một Thế Giới tổ chức ngày 3/11.
Nhìn vào bức tranh truyền thông số hiện đại, không thể phủ nhận phim ngắn dạng dọc (tỉ lệ 9:16) với thời lượng từ 2 đến 3 phút mỗi tập, kéo dài khoảng 3 đến 5 tập đang trở thành một xu hướng tiêu dùng nội dung thịnh hành. Định dạng này đánh trúng vào thói quen giải trí nhanh, cô đọng của khán giả trẻ trên các nền tảng mạng xã hội.
Chia sẻ tại buổi tọa đàm, Nhà sản xuất Đỗ Hiếu - tác giả bộ phim Bí mật sau giấc mơ vừa đạt giải Ba tại cuộc thi Short Drama do Sony tổ chức - cho rằng, tiêu chí cốt lõi của hình thức này vẫn là ưu tiên ghi lại những cảm xúc chân thực nhất. Chính vì vậy, phương thức sản xuất truyền thống, nơi kịch bản và khâu quay dựng do con người trực tiếp thực hiện, vẫn đóng vai trò trụ cột.
.jpg)
Dẫu vậy, các nhà làm phim tiệm cận xu hướng mới hoàn toàn không ngần ngại đón nhận AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực. Điểm đột phá của AI nằm ở khả năng phản biện kịch bản. Việc đưa kịch bản qua các mô hình AI giúp ê-kíp có cái nhìn đa chiều, phát hiện ra những điểm hổng trong logic nhân vật hoặc mạch chuyện mà không bị phụ thuộc hay phó mặc hoàn toàn cho máy móc.
Đặc biệt, ở khâu kỹ thuật, AI đang giải quyết xuất sắc những phân cảnh nguy hiểm hoặc có độ phức tạp cao. Đơn cử như cảnh quay một chiếc xe máy lao thẳng vào ô tô trước khi xảy ra va chạm: nếu thực hiện theo phương thức truyền thống, ê-kíp phải tốn chi phí lớn cho diễn viên đóng thế, công tác dàn dựng, tập luyện kéo dài và đối mặt với nhiều rủi ro an toàn lao động. Nhờ sự hỗ trợ của AI, phân cảnh này được xử lý mượt mà, chân thực mà vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đoàn phim.
Ở góc độ chuyên môn, sự xuất hiện của các công cụ tạo ảnh và dựng video AI đang được giới chuyên môn nhìn nhận rất tích cực. Khả năng tái tạo hình ảnh, dựng hình, hoàn thiện chi tiết trang phục, bối cảnh, ánh sáng cho đến thiết lập góc máy của AI ngày càng tiến gần đến chuẩn mực điện ảnh chuyên nghiệp.
Khi rơi vào tay những nhà sáng tạo có tư duy nghệ thuật tốt, AI trở thành chìa khóa khai phóng. Đối với các thể loại đòi hỏi ngân sách khổng lồ như sử thi, giả tưởng hay khoa học viễn tưởng, công nghệ AI giúp biến những ý tưởng táo bạo trên trang giấy thành hiện thực trên màn ảnh, điều mà nếu làm theo phương pháp truyền thống, nhiều đoàn phim độc lập hay ê-kíp trẻ khó lòng mơ tới.
Bên cạnh đó, AI còn tạo ra bước tiến vượt bậc trong kỹ xảo điện ảnh (VFX). Thay vì quy trình thủ công phức tạp bao gồm tách phông xanh, theo dõi chuyển động, xóa phông và vẽ bối cảnh qua hàng loạt công đoạn tốn kém, các thuật toán AI hiện nay cho phép xử lý tự động chỉ sau vài thao tác.
Thậm chí, ngay cả khi ghi hình không có phông xanh, AI vẫn có khả năng thay đổi bối cảnh linh hoạt mà vẫn giữ được sự đồng bộ về hướng sáng và góc máy. Đây là giải pháp tối ưu hóa tối đa thời gian và chi phí cho các nhà sản xuất.
Tuy nhiên, bức tranh công nghệ luôn tồn tại hai mặt đối lập. Sự hạ thấp rào cản kỹ thuật đã dẫn đến hệ lụy: sự bùng nổ của các nội dung kém chất lượng, thường được gán nhãn là "rác AI".
Đó là những video được sản xuất cẩu thả, vi phạm logic đời sống, thiếu định hướng thẩm mỹ hoặc chứa đựng thông tin sai lệch. Đáng quan ngại hơn, thuật toán phân phối của các nền tảng số vô tình tiếp tay cho những sản phẩm này cổ xúy cho trào lưu toxic, vô bổ (mô hình brain rot), thao túng tâm lý và làm suy giảm khả năng tư duy sâu của người xem.
Dưới góc độ của một người làm cha mẹ, Nhà sản xuất Đỗ Hiếu bày tỏ niềm trăn trở khi trẻ nhỏ tiếp xúc với thiết bị thông minh rất dễ bị cuốn vào "bẫy thuật toán" và chịu ảnh hưởng tiêu cực từ các nội dung rác này.
Đây không còn là câu chuyện riêng của ngành điện ảnh mà là thách thức chung của toàn xã hội. Giải pháp căn cơ nhất không phải là cấm đoán công nghệ, mà là các nhà làm phim chân chính phải khẳng định vị thế bằng cách liên tục tạo ra những sản phẩm chất lượng, giàu tính nhân văn để "đẩy lùi" nội dung độc hại.
Chạm vào cảm xúc: Ranh giới AI chưa thể vượt qua
Dù AI có thể mô phỏng chi tiết hình ảnh đến đâu, diễn xuất của con người vẫn giữ ưu thế tuyệt đối nhờ tính tự nhiên và khả năng thấu cảm. Một diễn viên thực thụ biết cách nuôi dưỡng cảm xúc, thể hiện sự chuyển biến tinh tế qua từng nhịp thở, ánh mắt hay giọt nước mắt thực sự, yếu tố giúp họ duy trì mạch diễn liền mạch trong các cú bấm máy dài.
Nói về bộ phim Bí mật sau giấc mơ, Nhà sản xuất Đỗ Hiếu chia sẻ điểm sáng chinh phục hoàn toàn Ban giám khảo cuộc thi Short Drama của Sony chính là phần thể hiện xuất thần của diễn viên nhí trong vai một em bé khuyết tật.
Từ ánh mắt bàng hoàng, đau đớn, sự xót xa khi thiếu vắng tình thương của mẹ, cho đến khoảnh khắc uất nghẹn trách móc người cha, em đã nhập vai bằng tất cả sự hồn nhiên và bản năng nghệ thuật. Những nhịp cảm xúc ấy không chỉ khiến khán giả rơi lệ mà còn làm cho toàn bộ ê-kíp có mặt tại hiện trường phải "nổi da gà" qua màn hình monitor.
.jpg)
Trong khi đó, công nghệ AI hiện tại vẫn vướng nhiều giới hạn kỹ thuật: chỉ dừng lại ở các đoạn clip ngắn từ 15 đến 30 giây, các biểu cảm khuôn mặt dễ rơi vào trạng thái "thung lũng kỳ lạ" và hoàn toàn chưa thể chạm tới chiều sâu tâm lý phức tạp của con người.
Lịch sử điện ảnh chứng minh rằng, những tác phẩm sống mãi với thời gian như Titanic hay các bộ phim điện ảnh chiến tranh Việt Nam không chỉ ghi dấu ấn bằng kỹ xảo hay quy mô dàn dựng. Điều làm nên sức sống bền bỉ của Titanic là câu chuyện tình yêu vĩnh cửu vượt lên trên nghịch cảnh; còn các bộ phim chiến tranh Việt Nam lại khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, lòng nhân ái và sự tri ân sâu sắc trước những hy sinh của thế hệ cha anh.
Thông điệp nhân văn của điện ảnh có thể không mới, nhưng chưa bao giờ cũ. Một tác phẩm điện ảnh đích thực đóng vai trò như một tấm gương soi: mỗi lần thưởng thức là một lần người xem có cơ hội nhìn lại chính mình, giải tỏa những vướng bận tâm trí, soi rọi bản ngã và tự hoàn thiện bản thân. Đó là giá trị cốt lõi mà các sản phẩm truyền thông thuần thuật toán hay video AI vô hồn không bao giờ chạm tới được.
AI có thể là một người trợ lý đắc lực giúp khai phóng giới hạn kỹ thuật, nhưng trái tim và tâm hồn của tác phẩm phải thuộc về con người. Thay vì lo ngại AI sẽ thay thế thế giới nghệ thuật, các nhà làm phim nên chủ động làm chủ công nghệ, dùng AI như một đòn bẩy để tôn vinh tư duy sáng tạo và truyền tải những giá trị nhân văn sâu sắc hơn đến công chúng.
.png)
