Ô tô Trung Quốc đẹp long lanh, tràn ngập đồ chơi nhưng…
Người mua ô tô không chỉ mua một chiếc xe chỉ vì nó đẹp long lanh, nhiều “đồ chơi”, có khuyến mãi giảm giá mạnh... Họ còn mua sự yên tâm trong nhiều năm sau ngày ký hợp đồng.
Xe Trung Quốc đang ồ ạt hiện diện trên thị trường Việt Nam với thiết kế bắt mắt, công nghệ dày đặc và nhiều chương trình giảm giá khủng. Nhưng đằng sau sự sôi động về nguồn cung là một nghịch lý: xe vào ngày càng nhiều, trong khi niềm tin của người mua vẫn chưa tăng tương ứng. Đây là lý do chính khiến nhiều người vẫn quay lưng, ngó lơ ô tô Trung Quốc
Xe Trung Quốc ồ ạt đổ bộ
Nếu chỉ nhìn vào số lượng mẫu mã và tốc độ xuất hiện trên thị trường, có thể thấy chưa bao giờ ô tô Trung Quốc hiện diện dày đặc tại Việt Nam như hiện nay.
Từ những mẫu xe phổ thông giá vài trăm triệu đồng đến SUV tiền tỷ, xe điện, hybrid, plug-in hybrid rồi cả những mẫu xe sang, các thương hiệu Trung Quốc đang phủ lên thị trường một dải sản phẩm rất rộng. Hơn 10 thương hiệu đã chính thức phân phối, trong khi một số cái tên khác vẫn đang chuẩn bị gia nhập.
Đáng chú ý nhất là tốc độ gia tăng lượng xe nhập khẩu. Theo số liệu Cục Hải quan, trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 168.033 ô tô nguyên chiếc, tăng 29,5% về trị giá so với cùng kỳ. Riêng từ Trung Quốc là 44.335 xe, tăng tới 45,9%. Con số này đã tương đương 92,5% lượng xe Trung Quốc nhập khẩu của cả năm 2025 và cao hơn rất nhiều so với các năm trước.
Đáng nói hơn, nếu xét về giá trị, Trung Quốc đã vượt Indonesia và Thái Lan. 44.335 xe nhập từ Trung Quốc có tổng trị giá khoảng 1,567 tỉ USD, tăng 58,8% so với cùng kỳ. Trong khi đó, Indonesia nhập 70.366 xe nhưng trị giá khoảng 1,011 tỉ USD; Thái Lan nhập 44.411 xe, trị giá khoảng 923 triệu USD.
Điều này cho thấy xe Trung Quốc vào Việt Nam không còn đơn thuần là câu chuyện của những chiếc xe giá rẻ. Cơ cấu sản phẩm đã dịch chuyển lên những phân khúc cao hơn, từ SUV lớn đến xe điện và xe sang.
Nhưng lượng xe nhập khẩu là một chuyện, lượng xe đến tay khách hàng lại là chuyện khác. Bằng chứng là theo số liệu được tổng hợp từ cơ quan Đăng kiểm cho thấy năm 2025, ô tô Trung Quốc từ 9 chỗ ngồi trở xuống đăng kiểm lần đầu chỉ khoảng 17.000-18.000 xe, chưa tới 5% thị trường xe du lịch. Trong khi đó, riêng lượng ô tô Trung Quốc nhập khẩu trong năm 2025 lên tới 47.895 chiếc.
Sang nửa đầu năm 2026, số xe Trung Quốc đăng ký lăn bánh đạt 9.543 chiếc, tăng 20,9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đặt cạnh hơn 369.000 ô tô đăng ký mới trên toàn quốc trong cùng thời gian, tỷ trọng này vẫn chỉ ở mức hơn 2%.
Nói cách khác, xe Trung Quốc đang tăng tốc rất mạnh ở phía cung, nhưng chưa tạo được một cú tăng tốc tương ứng ở phía cầu.
Vì sao xe đẹp, nhiều công nghệ, giá mềm mà vẫn khó bán?
Có lẽ đây là nghịch lý lớn nhất của ô tô Trung Quốc tại Việt Nam. Đi vào một số showroom, không khó để bị hấp dẫn bởi những mẫu xe Trung Quốc. Thiết kế hiện đại, nội thất bắt mắt, màn hình lớn, camera 360 độ, các tính năng hỗ trợ lái, cửa sổ trời, ghế chỉnh điện, hệ thống giải trí và hàng loạt công nghệ khác thường xuất hiện trên những mẫu xe có giá khá cạnh tranh.
Nhiều mẫu còn liên tục được giảm giá, tặng lệ phí trước bạ hoặc tung ra các chương trình ưu đãi lớn. Có mẫu giảm hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.
Nhưng người mua ô tô không chỉ mua một chiếc xe. Họ còn mua sự yên tâm trong nhiều năm sau ngày ký hợp đồng.
Anh Thanh Hùng, một người vừa mua xe Nhật, cho biết trước đó từng khảo sát nhiều mẫu xe Trung Quốc và thậm chí có lúc gần quyết định xuống tiền vì giá hợp lý, thiết kế đẹp. Tuy nhiên, cuối cùng anh chọn xe Nhật vì chưa thật sự yên tâm về chất lượng, hệ thống sửa chữa và dịch vụ hậu mãi.
Đây cũng là nút thắt mà anh Lê Kiên, một người am hiểu thị trường xe, chỉ ra: giá trị thương hiệu của nhiều hãng Trung Quốc vẫn chưa bằng các thương hiệu Nhật, Hàn đã có lịch sử hoạt động lâu năm tại Việt Nam; mạng lưới dịch vụ, phụ tùng cũng chưa theo kịp.
Không chỉ vậy, vấn đề còn nằm ở một yếu tố rất thực tế: Giá trị bán lại. Một chiếc ô tô có thể mua rẻ nhưng nếu sau vài năm mất giá quá nhanh thì tổng chi phí sở hữu chưa chắc đã rẻ. Theo giới kinh doanh xe cũ được khảo sát, ô tô Trung Quốc hiện vẫn khá khó bán lại. Nhiều cơ sở kinh doanh xe cũ e ngại thu mua vì sợ xe nằm kho lâu, phải giảm giá sâu mới tìm được người mua.
Trường hợp anh T. ở TP.HCM là một ví dụ. Từng sử dụng một chiếc xe Trung Quốc, sau hơn một năm anh phải bán xe với mức lỗ rất lớn vì xe xuống cấp nhanh, thường xuyên báo lỗi và có những lần phải nhờ cứu hộ. Sau trải nghiệm đó, dù thừa nhận xe Trung Quốc hiện nay đã có nhiều cải tiến, anh vẫn không muốn mua lại.
Đó là một trải nghiệm cá nhân, không thể đại diện cho toàn bộ xe Trung Quốc hiện nay. Nhưng nó cho thấy một vấn đề mà các hãng xe mới phải đối mặt: ký ức của thị trường không biến mất chỉ vì một thế hệ sản phẩm mới xuất hiện.
Thương hiệu ô tô được xây dựng bằng thời gian. Toyota, Honda, Mazda hay Mitsubishi không chỉ bán chiếc xe. Họ bán cả một hệ sinh thái đã được người dùng kiểm chứng qua nhiều năm. Đó là đại lý, phụ tùng, gara, đội ngũ kỹ thuật, cộng đồng người sử dụng và quan trọng nhất là khả năng bán lại.
Trong khi đó, một số thương hiệu Trung Quốc từng đến Việt Nam rồi rời đi khá nhanh. Những câu chuyện về xe khó bán lại, thiếu phụ tùng hoặc dịch vụ hậu mãi không ổn định vì thế trở thành một “khoản nợ niềm tin” đối với những thương hiệu mới.
Một chủ đại lý ô tô tại đường Cộng Hòa, TP.HCM, cho rằng mạng lưới đại lý và cơ sở dịch vụ của nhiều thương hiệu Trung Quốc còn mỏng. Khi doanh số thấp, phụ tùng không thể dự trữ đầy đủ, nhiều trường hợp phải đặt hàng và chờ lâu hơn so với các thương hiệu phổ biến. Đây là một vòng luẩn quẩn. Vì vậy, giảm giá chưa chắc phá được vòng luẩn quẩn này.
“Số phận” nào cho xe Trung Quốc?
Xe Trung Quốc chắc chắn chưa thể bị xem là một hiện tượng nhất thời tại Việt Nam.
Những con số nhập khẩu cho thấy các hãng đang dành nguồn lực rất lớn cho thị trường này. Chỉ trong 8 tháng năm 2026, lượng xe Trung Quốc nhập khẩu đã tăng 45,9% so với cùng kỳ.
Nhưng điều đó cũng không có nghĩa tất cả các thương hiệu sẽ tồn tại lâu dài. Thực tế thời gian qua cho thấy sự phân hóa đã bắt đầu xuất hiện. Có thương hiệu tăng được doanh số, có thương hiệu phải thay đổi chiến lược, cũng có những cái tên gần như biến mất khỏi sự chú ý của thị trường.
BYD là ví dụ đáng chú ý. Hãng bước vào Việt Nam với trọng tâm xe thuần điện nhưng sau đó mở rộng sang hybrid. Geely cũng đang ghi nhận sự quan tâm đáng kể đối với EX2, trong khi một số mẫu xe xăng không đạt được kỳ vọng ban đầu. Lynk & Co có 06 trở thành mẫu xe tạo dấu ấn rõ hơn so với những sản phẩm tiền tỷ ra mắt trước đó.
Omoda & Jaecoo lại theo hướng thận trọng hơn, từng bước mở rộng sản phẩm và tiến tới lắp ráp trong nước. Nếu xu hướng này được thực hiện hiệu quả, lợi thế không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở nguồn cung phụ tùng, dịch vụ và khả năng tạo dựng cam kết dài hạn.
Đây có thể chính là hướng đi mà các hãng Trung Quốc cần quan tâm.
Thị trường Việt Nam không thiếu những chiếc xe đẹp. Thứ còn thiếu là lý do đủ mạnh để khách hàng tin rằng chiếc xe ấy sẽ đồng hành với họ trong 5-10 năm tới.
Vì thế, cuộc cạnh tranh sắp tới có lẽ sẽ không còn là cuộc đua xem hãng nào có nhiều màn hình hơn, nhiều tính năng hơn hay giảm giá mạnh hơn.
Đó sẽ là cuộc đua về niềm tin. Hãng nào chứng minh được rằng mình không đến Việt Nam để “bán một lô xe rồi tính tiếp”, hãng đó mới có cơ hội xây dựng thị phần bền vững.
Còn nếu chỉ dựa vào thiết kế bắt mắt, danh sách trang bị dài và những chương trình giảm giá liên tục, xe Trung Quốc có thể tạo ra rất nhiều sự chú ý tại showroom nhưng chưa chắc tạo ra được nhiều hợp đồng.
Và đó cũng là khác biệt giữa “bán được xe” với “xây dựng được một thị trường”.
Trong thời gian tới, khả năng cao thị trường ô tô Trung Quốc tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng về số lượng thương hiệu và sản phẩm, nhưng thị phần sẽ phân hóa mạnh. Những doanh nghiệp có chiến lược dài hạn, mạng lưới dịch vụ đủ dày, phụ tùng sẵn, chính sách hậu mãi rõ ràng và khả năng bảo đảm giá trị sử dụng, thanh khoản của xe sẽ có điều kiện tốt hơn để giữ khách.
Ngược lại, những thương hiệu tiếp tục theo kiểu “vội đến, bán được bao nhiêu hay bấy nhiêu rồi rời đi” sẽ càng khó thuyết phục người Việt.
Bởi người mua ô tô hôm nay đã khác. Họ không chỉ hỏi: “Xe này đẹp không? Giá bao nhiêu?” Họ còn hỏi một câu khó hơn nhiều: “Năm năm nữa, nếu tôi muốn bán chiếc xe này thì sẽ có ai mua?”
Đó mới là câu hỏi mà các hãng xe Trung Quốc phải trả lời nếu muốn biến làn sóng đổ bộ hiện nay thành một chỗ đứng thực sự trên thị trường Việt Nam.
