Cụ ông 72 tuổi ngừng tim được cứu sống: Bác sĩ tiết lộ kì tích!
Tưởng như không còn cơ hội sống, cụ ông 72 tuổi bị ngừng tim kháng trị đã hồi sinh ngoạn mục nhờ E-CPR. Bác sĩ tiết lộ yếu tố quyết định giúp đảo ngược "án tử".
Sáng 26/6, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cho biết vừa cứu sống ngoạn mục cụ ông 72 tuổi rơi vào tình trạng ngừng tim kháng trị, huyết áp bằng 0, không bắt được mạch sau cơn nhồi máu cơ tim cấp. Thành công này không chỉ đánh dấu bước tiến của y học cấp cứu chuyên sâu tại Việt Nam mà còn thay đổi quan niệm về cơ hội sống của bệnh nhân cao tuổi.
Cuộc chạy đua từng phút để giành lại sự sống
Theo thông tin ban đầu, ông T.V.T. (72 tuổi, ngụ TP.HCM) xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội kéo dài gần một giờ. Tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hội, các bác sĩ xác định người bệnh bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới kèm tụt huyết áp – một trong những tình trạng tim mạch nguy hiểm nhất khi động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột, đe dọa tính mạng từng phút.
Sau hội chẩn khẩn với Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, bệnh nhân được chuyển viện trong khoảng 20 phút. Tuy nhiên, ngay khi vừa đến nơi, tình trạng diễn tiến cực nhanh. Người bệnh rơi vào lơ mơ, thở ngáp, mạch khó bắt rồi mất hoàn toàn, huyết áp không đo được. Điện tâm đồ ghi nhận cơn nhanh thất – rối loạn nhịp tim ác tính khiến tim gần như mất khả năng bơm máu nuôi cơ thể.
Ê kíp cấp cứu lập tức tiến hành ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện và hồi sức tim phổi tích cực. Dù đã thực hiện nhiều biện pháp theo đúng phác đồ, tim người bệnh vẫn không đáp ứng, rơi vào tình trạng ngừng tim kháng trị – biến cố có tỉ lệ tử vong rất cao nếu không có các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu.
Trong bối cảnh mọi phương pháp hồi sức thông thường đều không mang lại hiệu quả, quy trình E-CPR (hồi sinh tim phổi có hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể) được kích hoạt ngay tại phòng thông tim.
Chỉ sau khoảng 5 phút, đội ECMO có mặt và nhanh chóng thiết lập hệ thống VA-ECMO trong khoảng 20 phút. Thiết bị này đóng vai trò như một "trái tim - phổi nhân tạo", thay thế tạm thời chức năng tuần hoàn và hô hấp, duy trì máu giàu oxy đến não cùng các cơ quan quan trọng, tạo "khoảng thời gian vàng" để bác sĩ xử lí nguyên nhân gây ngừng tim.
Sau khi huyết động được ổn định, ê kíp tiến hành chụp mạch vành khẩn cấp, xác định chính xác nhánh động mạch bị tắc và can thiệp tái thông thành công. Tim người bệnh dần lấy lại nhịp đập.
Song song đó, các bác sĩ tiếp tục triển khai kiểm soát thân nhiệt chủ động và lọc máu liên tục nhằm bảo vệ não bộ cũng như hạn chế tổn thương đa cơ quan sau ngừng tuần hoàn.
Kết quả vượt ngoài mong đợi. Chỉ sau ba ngày, chức năng tim hồi phục đủ để cai ECMO. Sau bảy ngày điều trị tích cực, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, giao tiếp tốt, tự sinh hoạt và chuẩn bị xuất viện.
Tuổi tác không phải rào cản tuyệt đối
Theo BSCKI Đỗ Nhật Huy, bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, đây là một trường hợp đặc biệt bởi phần lớn nghiên cứu quốc tế hiện vẫn ưu tiên áp dụng E-CPR cho người dưới 65 tuổi, trong khi nhóm trên 70 tuổi thường ít được chỉ định vì lo ngại khả năng hồi phục thấp.
Tuy nhiên, bác sĩ Huy nhấn mạnh rằng thực tế lâm sàng đang chứng minh một góc nhìn khác.
"Tuổi tác không phải là giới hạn tuyệt đối. Điều quan trọng không nằm ở con số tuổi mà là lựa chọn đúng người bệnh. Nếu thời gian ngừng tim ngắn, nguyên nhân có thể điều trị được và thể trạng nền còn tương đối tốt thì cơ hội hồi phục vẫn rất khả quan”, bác sĩ Huy nói.
Theo BSCKI Đỗ Nhật Huy, thành công của ca bệnh đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng: Người bệnh được chuyển đến trung tâm có khả năng can thiệp chuyên sâu trong thời gian ngắn, quy trình E-CPR được kích hoạt ngay khi xác định ngừng tim kháng trị, đồng thời nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim được xử lí triệt để bằng can thiệp mạch vành. Sự phối hợp đồng bộ giữa các chuyên khoa đã giúp rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu, bảo vệ não và các cơ quan quan trọng.
Kỹ thuật E-CPR đạt tỉ lệ cứu sống bệnh nhân ngừng tim lên đến 35%
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, E-CPR hiện đã trở thành kỹ thuật thường quy của bệnh viện sau hơn 18 tháng triển khai.
Ông cho biết, điều quan trọng nhất của mô hình này không chỉ nằm ở việc sở hữu hệ thống ECMO hiện đại mà còn là khả năng huy động đồng thời nhiều chuyên khoa gồm cấp cứu, tim mạch can thiệp, hồi sức tim mạch, gây mê hồi sức, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh trong thời gian rất ngắn.
"Trong cấp cứu ngừng tim, mỗi phút đều quyết định khả năng sống còn và chất lượng hồi phục thần kinh của người bệnh. Vì vậy, quy trình phối hợp nhanh, chính xác và đồng bộ là yếu tố quyết định thành công của E-CPR”, bác sĩ Hải nhấn mạnh.
Theo Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, sau hơn 20 trường hợp ngừng tim kháng trị được triển khai E-CPR, tỉ lệ cứu sống đạt khoảng 35%, tương đương nhiều trung tâm hồi sức tim mạch lớn trên thế giới. Đáng chú ý, trước trường hợp của ông T., bệnh viện cũng đã cứu sống thành công một bệnh nhân 78 tuổi bị nhanh thất kháng trị và hiện sức khỏe ổn định.
Các chuyên gia khuyến cáo nhồi máu cơ tim có thể xảy ra đột ngột, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh lí tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt ngực dữ dội kéo dài, đau lan lên vai, cổ hoặc cánh tay trái, kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn hay cảm giác choáng váng, người bệnh cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức thay vì tự lái xe hoặc chờ triệu chứng tự hết.
Trường hợp của cụ ông 72 tuổi là minh chứng rõ nét cho thấy những tiến bộ trong hồi sức tim mạch hiện đại đang mở rộng cơ hội sống cho cả những bệnh nhân lớn tuổi từng được xem là rất ít hi vọng.
Với hệ thống cấp cứu chuyên sâu, quy trình E-CPR chuẩn hóa và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa, nhiều ca ngừng tim kháng trị tưởng chừng không thể cứu chữa nay đã có cơ hội trở về với cuộc sống bình thường.
