Tin vũ khí hôm nay 7/7: Tiêm kích F-35B Anh chạm trán ‘sát thủ săn ngầm’ Tu-142 Nga
Tin vũ khí hôm nay, tiêm kích F-35B Anh chạm trán "sát thủ săn ngầm" Tu-142 Nga; Trung Quốc lần đầu thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm ở Thái Bình Dương; Ukraine hé lộ “lưới tên lửa” mới ở Biển Đen.
Tiêm kích F-35B Anh chạm trán "sát thủ săn ngầm" Tu-142 Nga
Theo trang tin quân sự - quốc phòng Army Recognition, Ngày 6/7, Bộ Quốc phòng Anh công bố trên X rằng máy bay tuần tra chống ngầm Tu-142 Bear-F của Nga đã thực hiện động tác bị mô tả là "không an toàn và thiếu chuyên nghiệp" khi áp sát tàu sân bay HMS Prince of Wales trong khuôn khổ Chiến dịch FIRECREST tại biển Na Uy. FIRECREST là tên chiến dịch triển khai hiện tại của Nhóm tác chiến tàu sân bay Anh tại vùng Cực Bắc, lấy HMS Prince of Wales làm trung tâm.
Bộ Quốc phòng Anh cho biết chiếc Tu-142 liên tục áp sát tàu sân bay ở cự li gần, thả nhiều phao thủy âm (sonobuoy) gần đó và không phản hồi trên tần số an toàn quốc tế. Hai tiêm kích F-35B Lightning II cất cánh từ HMS Prince of Wales đã đánh chặn và áp giải máy bay Nga tới khi rời khu vực. Việc thả nhiều phao thủy âm cho thấy nhiệm vụ có thể vượt xa trinh sát bằng mắt - nhiều khả năng nhằm thu thập dữ liệu âm thanh về tàu ngầm NATO để hoàn thiện chiến thuật chống ngầm và mở rộng dữ liệu tình báo âm thanh dài hạn.
Tu-142 Bear-F, phát triển từ oanh tạc cơ Tu-95, là máy bay tuần tra hàng hải 4 động cơ turboprop, tầm hoạt động hơn 12.000 km, đủ sức bền cho các chuyến tuần tra dài ngày tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương. Hệ thống nhiệm vụ gồm radar tìm kiếm hàng hải, thiết bị trinh sát điện tử, cảm biến dò dị thường từ trường và khả năng mang số lượng lớn phao thủy âm. Đáp lại, F-35B không chỉ đánh chặn nhanh mà còn hợp nhất cảm biến tiên tiến, phát hiện, nhận dạng và theo dõi mục tiêu trên không, chia sẻ dữ liệu chiến thuật trong mạng lưới nhóm tác chiến.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Anh còn được hộ tống bởi khu trục hạm Type 45, tàu hộ vệ chống ngầm, tàu ngầm và mạng chỉ huy - kiểm soát NATO, đối phó đồng thời các mối đe dọa trên không, mặt nước và dưới nước. Biển Na Uy và cửa ngõ GIUK (Greenland - Iceland - Anh) là hành lang hàng hải nối căn cứ Hạm đội Phương Bắc Nga tại bán đảo Kola với Đại Tây Dương - kiểm soát vùng biển này có vai trò then chốt với hoạt động tàu ngầm và ưu thế hàng hải của NATO trong khủng hoảng.
Trung Quốc lần đầu thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm
Ngày 6/7, Hải quân Trung Quốc (PLAN) lần đầu công khai thực hiện vụ phóng tên lửa đạn đạo chiến lược từ tàu ngầm (SLBM) ra Thái Bình Dương, dùng tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN) phóng đầu đạn giả vào khu vực va chạm quốc tế đã định trước, sau khi thông báo trước cho các chính phủ khu vực, theo Army Recognition. Vụ thử bổ sung cho vụ phóng ICBM DF-31B từ đảo Hải Nam hồi tháng 9/2024, bay khoảng 11.000 km và rơi gần Polynesia thuộc Pháp.
Vụ thử nhằm xác thực quy trình cho nhiệm vụ đòn đáp trả thứ hai trên biển. Tàu ngầm lặn nhận lệnh đã xác thực, duy trì liên lạc an toàn, xác định vị trí phóng, canh chỉnh hệ dẫn đường, thực hiện phóng và kích hoạt dưới nước, cùng quỹ đạo bay đủ dài để kiểm tra khả năng hồi quyển. Răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc hiện dựa vào 6 tàu ngầm lớp Type 094 Jin, mang tên lửa JL-3 tầm bắn liên lục địa hơn 10.000 km, đủ đe dọa mục tiêu Mỹ ngay từ vùng biển gần Trung Quốc hơn, nơi PLAN có thể bảo vệ vùng tuần tra bằng tàu mặt nước, máy bay tuần tra biển và cảm biến dưới nước.
Vụ phóng diễn ra khi Trung Quốc mở rộng mạnh kho vũ khí hạt nhân với hơn 600 đầu đạn vận hành năm 2024, dự kiến vượt 1.000 đầu đạn vào 2030, cùng hơn 100 giếng phóng đã nạp tên lửa dòng DF-31 và các lữ đoàn tên lửa cơ động. Tàu ngầm lớp Type 096 đang phát triển được kì vọng có độ ồn thấp hơn, thời gian tuần tra dài hơn và khả năng sống sót cao hơn Type 094.
Đáng chú ý, vụ phóng diễn ra đúng ngày Australia và Fiji ký hiệp ước quốc phòng “Đại dương Hòa bình”, cam kết hỗ trợ nhau nếu bị tấn công. Australia gọi vụ phóng là hành động “gây bất ổn”, trong khi New Zealand lưu ý tên lửa rơi xuống Khu vực Phi hạt nhân Nam Thái Bình Dương theo Hiệp ước Rarotonga 1986. Nhật Bản cũng bày tỏ lo ngại trước hoạt động quân sự chiến lược ngày càng mở rộng của Trung Quốc, cảnh báo quỹ đạo tên lửa có thể đi qua không phận nước này. Dù Bắc Kinh vẫn tuyên bố không sử dụng vũ khí hạt nhân trước, việc nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm, radar và mạng chỉ huy cho thấy Trung Quốc đang hướng tới khả năng đáp trả nhanh hơn.
Ukraine công bố mạng lưới tên lửa Harpoon và NSM mới ở Biển Đen
Ukraine lần đầu công khai bệ phóng tên lửa bờ biển Harpoon do Mỹ chế tạo và tên lửa Naval Strike Missile (NSM) của Na Uy trong biên chế hải quân, qua đoạn phim công bố nhân chuyến thăm Odesa ngày 47 của Tổng thống Volodymyr Zelensky, theo Army Recognition. Lực lượng tên lửa bờ biển Ukraine hiện kết hợp cả 3 dòng Neptune, Harpoon và NSM, gắn với Lữ đoàn Tên lửa Bờ biển Biệt lập 360 - cho thấy đây là mạng lưới tác chiến có tổ chức chứ không phải viện trợ rời rạc.
Harpoon đã phục vụ Ukraine từ năm 2022 nhưng đây là lần đầu bệ phóng được công bố hình ảnh. Cấu hình đóng trong module dạng container với 4 ống phóng, một số nguồn khác mô tả là bệ phóng gắn xe tải cải tiến. Theo NAVAIR, dòng A/U/RGM-84 Harpoon hoạt động mọi thời tiết, tấn công ngoài đường chân trời, dẫn đường quán tính giữa hành trình kết hợp radar chủ động ở pha cuối; phiên bản phóng từ mặt nước dài 4,6 m, nặng 690,8 kg cùng động cơ khởi tốc. Hải quân Australia cho biết Harpoon Block II mang đầu đạn 227 kg, tầm bắn 124 km khi phóng từ tàu, có thêm dẫn đường GPS để tấn công mục tiêu trong cảng.
NSM là tiết lộ đáng chú ý hơn vì Ukraine trước đó chưa từng xác nhận đã nhận loại tên lửa này; bệ phóng trong ảnh không khớp cấu hình xe tải Jelcz của Ba Lan, cho thấy nguồn viện trợ và thời điểm bàn giao chưa được công bố. Theo Kongsberg, NSM là tên lửa hành trình cận âm, nặng 407 kg, dài 3,96 m, tầm bắn hơn 300 km, bay thấp, dùng đầu dò hồng ngoại ảnh nhiệt thụ động thay vì radar chủ động như Harpoon - giảm tín hiệu cảnh báo điện tử và khó bị gây nhiễu hơn, đầu đạn nặng 120 kg.
Kho tên lửa bờ biển Ukraine hiện có 4 dòng gồm Neptune nội địa (khoảng 870 kg, đầu đạn 150 kg, tầm 280 - 300 km, từng đánh chìm tuần dương hạm Moskva tháng 4/2022), Harpoon, NSM và RBS15 của Thụy Điển (theo Saab, biến thể Mk3/Gungnir dài 4,35 m, nặng khoảng 650 - 660 kg, tốc độ Mach 0,9 tương đương 1.100km/h, đầu đạn khoảng 200 kg, tầm bắn 200 - 300 km). Sự kết hợp buộc Hải quân Nga đồng thời đối phó tên lửa dẫn đường radar chủ động và tên lửa hồng ngoại thụ động, giảm hiệu quả của bất kỳ biện pháp đối phó đơn lẻ nào.
