Công ty Đức đưa xe tự lái 'thử lửa' ở Ukraine
Công ty Quantum Systems, có trụ sở tại Đức, tuyên bố sẽ cung cấp một công nghệ xe tự lái mới cho Ukraine để thử nghiệm trên tiền tuyến.
Các xe tự lái này là xe tải hạng nặng Mercedes-Benz Zetros thông thường, được robot hóa bằng công nghệ hiện đại. Có tên là MOSAIC, giải pháp là một bộ kit chuyển đổi có tính module hóa cao.
"Chìa khóa vạn năng" mở năng lực tự lái
MOSAIC được thiết kế để lắp đặt trên cả các phương tiện quân sự và dân sự, có thể vận hành hoàn toàn tự động hoặc điều khiển từ xa.
Một trong những đặc điểm nổi bật của bộ kit chuyển đổi là kiến trúc tương thích với nhiều loại phương tiện, không chỉ xe hậu cần mà còn cả các phương tiện bánh lốp chiến đấu.
Tính linh hoạt này cho phép các quân đội từng bước đưa công nghệ xe tự lái vào khai thác, mà vẫn duy trì khả năng tương thích với các phương tiện hiện có.
Bộ kit kết hợp nhiều thành phần "cứng" và "mềm" nhằm bảo đảm hoạt động trong các môi trường tác chiến phức tạp. Hệ thống nhận diện môi trường có các cảm biến LiDAR, radar và camera quang học, cho phép phương tiện nhìn toàn cảnh đường sá, địa hình, chướng ngại vật, con người và các phương tiện khác.
Bên cạnh đó, hệ thống còn sử dụng các cảm biến thụ động, cho phép phương tiện hoạt động với mức phát xạ thấp trong những tình huống cần hạn chế khả năng bị đối phương phát hiện.
Khả năng điều khiển của MOSAIC được thiết kế chuyên biệt cho môi trường quân sự. Bên cạnh hỗ trợ định vị vệ tinh tiêu chuẩn thông qua GNSS, hệ thống vẫn có thể hoạt động trong điều kiện tín hiệu định vị suy giảm hoặc bị vô hiệu hóa, thông qua bản đồ thay thế và tự tạo dựng bức tranh toàn cảnh khu vực.
Khả năng này giúp khắc phục một trong những hạn chế lớn nhất của các công nghệ xe "robot hóa" khi triển khai trong môi trường phức tạp, nhiều vật cản, hay bị nhiễu điện tử.
"Phụ lái xe" AI
Việc hợp nhất dữ liệu từ hàng loạt cảm biến được thực hiện thông qua AI tích hợp. Bộ xử lý AI liên tục phân tích, xử lý dữ liệu ngay trên phương tiện. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào kết nối mạng, giúp duy trì chức năng tự hành ngay cả khi liên lạc bị gián đoạn.
Đồng thời, khả năng điều khiển thủ công vẫn được bảo lưu, cho phép người vận hành tiếp quản phương tiện khi cần. Tùy theo tình hình hay yêu cầu nhiệm vụ, MOSAIC cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa chế độ lái thông thường, điều khiển từ xa và vận hành tự động.
Hệ thống hỗ trợ nhiều phương thức kết nối khác nhau, bao gồm mạng di động, thông tin vệ tinh, mạng vô tuyến quân sự và liên lạc giữa các phương tiện. Những phương thức kết nối này cho phép điều khiển từ xa lẫn phối hợp hoạt động giữa nhiều phương tiện trong cùng một nhiệm vụ.
Có thể lấy ví dụ, một đoàn vận tải sử dụng các bộ kit MOSAIC có thể chỉ cần có người lái trên một xe chỉ huy, điều khiển từ xa các xe còn lại. Mô hình này giúp giảm đáng kể số lượng lái xe cho các đoàn vận tải, hạn chế việc binh sĩ phải trực tiếp tham gia các nhiệm vụ hậu cần tại những khu vực có mức độ rủi ro cao.
Trong các tình huống mà chế độ tự hành hoàn toàn chưa phù hợp, phương tiện vẫn có thể được điều khiển bởi các nhân viên vận hành ở vị trí an toàn.
Bộ kit tự hành cũng là một thành phần của hệ sinh thái MOSAIC UXS do Quantum Systems phát triển, một kiến trúc phần mềm thống nhất nhằm điều phối nhiều hệ thống không người lái. Trong hệ sinh thái này, xe tự lái, phương tiện mặt đất không người lái (UGV) và phương tiện bay không người lái (UAV) có thể trao đổi dữ liệu và phối hợp thông qua một nền tảng chung.
Khả năng tích hợp đa miền này phản ánh xu hướng phát triển của các hệ thống tự hành hiện đại, trong đó các nền tảng trên không và mặt đất phối hợp hoạt động như một mạng lưới thống nhất thay vì tồn tại như những hệ thống độc lập. Điều này đã trở nên khả thi nhờ năng lực tổng hợp dữ liệu của AI cục bộ, không cần kết nối với sở chỉ huy như trước.
Hoàn thiện trong điều kiện thực chiến
Theo hợp đồng trị giá nhiều triệu euro, công ty sẽ cung cấp 10 xe tải hạng nặng Zetros được tích hợp bộ kit MOSAIC để Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine tiến hành thử nghiệm trong điều kiện thực tế.
Thay vì chỉ là một chương trình mua sắm thông thường, đợt triển khai này nhằm đánh giá khả năng thực hiện các nhiệm vụ hậu cần tự động trong thực chiến.
Dữ liệu và phản hồi thu thập từ Ukraine sẽ được sử dụng để tinh chỉnh hệ thống, nâng cao khả năng điều hướng trong môi trường tác chiến điện tử và đẩy nhanh quá trình phát triển phần mềm trong tương lai.
Với việc sử dụng nền tảng là xe tải Zetros, MOSAIC sẽ đem tới phương tiện tự hành lớn nhất được sử dụng trong một cuộc xung đột.
Quan trọng hơn cả, bằng cách cho phép các phương tiện quân sự chuyển đổi sang "robot hóa" cùng khả năng tương tác với các hệ thống không người lái khác, đây được coi là minh chứng rõ nét về tốc độ phát triển công nghệ xe tự lái.
