Không chỉ chip AI, bồn cầu, bột ngọt và sợi thủy tinh cũng đang hưởng lợi từ cơn sốt AI
Không chỉ các nhà sản xuất chip nổi tiếng, những doanh nghiệp như Toto, Ajinomoto hay Nittobo - vốn gắn liền với bồn cầu, bột ngọt và sợi thủy tinh - lại đang ghi nhận tăng trưởng mạnh nhờ trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn phục vụ AI.
Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến cơn sốt AI, giới đầu tư thường nghĩ ngay đến Nvidia, TSMC hay ASML. Tuy nhiên, tại Nhật Bản, những doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực tưởng như không liên quan đến công nghệ cao lại đang nổi lên như những "người hùng thầm lặng" của ngành AI.
Theo CNBC, cổ phiếu của Toto đã tăng khoảng 78% từ đầu năm, Nittobo tăng 63% và Ajinomoto tăng 61%, nhờ nhu cầu bùng nổ đối với các sản phẩm phục vụ sản xuất chip AI.
Cơn sốt AI khiến Toto từ nhà sản xuất bồn cầu thành mắt xích quan trọng của ngành bán dẫn
Toto từ lâu được biết đến là thương hiệu bồn cầu cao cấp nổi tiếng của Nhật Bản. Tuy nhiên, ít người biết doanh nghiệp này còn sở hữu mảng vật liệu gốm kỹ thuật cao phục vụ ngành bán dẫn.
Công ty sản xuất ceramic electrostatic chuck - bộ phận có nhiệm vụ giữ cố định tấm wafer silicon trong quá trình khắc chip. Đây là linh kiện cực kỳ quan trọng trong các dây chuyền chế tạo bán dẫn tiên tiến.
Theo Toto, nhu cầu từ AI, trung tâm dữ liệu, Internet vạn vật (IoT) và chuyển đổi số đã thúc đẩy mạnh mẽ doanh số của mảng gốm kỹ thuật.
Trong năm tài chính kết thúc vào cuối tháng 3/2026, doanh thu của bộ phận này tăng 34%, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng tới 42%. Trái ngược với đó, mảng thiết bị vệ sinh truyền thống lại ghi nhận doanh thu và lợi nhuận suy giảm.
Chính mảng bán dẫn đã giúp Toto duy trì tăng trưởng chung.
Dù vậy, doanh nghiệp khẳng định không có kế hoạch từ bỏ lĩnh vực kinh doanh bồn cầu - nền tảng đã tạo dựng thương hiệu hơn 100 năm qua. Theo Toto, thiết bị vệ sinh vẫn là nguồn doanh thu ổn định, trong khi ngành bán dẫn vốn có tính chu kỳ và biến động mạnh.
Nhà sản xuất sợi thủy tinh hưởng lợi nhờ AI
Một cái tên khác đang được hưởng lợi là Nittobo. Doanh nghiệp vốn nổi tiếng với sản phẩm dệt may và sợi thủy tinh hiện nay lại là nhà cung cấp vật liệu quan trọng cho ngành điện tử.
Sản phẩm T-glass của công ty được sử dụng trong bảng mạch in (PCB), chất nền đóng gói chip và nhiều linh kiện điện tử hiệu năng cao.
Theo Nittobo, AI đang thay đổi hoàn toàn chiến lược đầu tư của doanh nghiệp. Công ty đã điều chỉnh kế hoạch chi tiêu vốn, nghiên cứu phát triển cũng như phân bổ nhân lực nhằm mở rộng năng lực sản xuất phục vụ ngành bán dẫn.
Kết quả kinh doanh phản ánh rõ xu hướng này. Doanh thu mảng vật liệu điện tử tăng hơn 20%, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng gần 40% trong năm tài chính vừa qua. Riêng mảng này đóng góp tới khoảng 91% mức tăng doanh thu của toàn công ty.
Nittobo cho biết nhu cầu đối với loại kính đặc biệt dùng trong máy chủ AI, trung tâm dữ liệu và chất nền đóng gói bán dẫn vẫn đang tiếp tục tăng mạnh. Vì vậy doanh nghiệp sẽ mở rộng công suất sản xuất để đáp ứng thị trường.
Từ bột ngọt đến vật liệu đóng gói chip AI
Có lẽ gây bất ngờ nhất là Ajinomoto. Doanh nghiệp nổi tiếng toàn cầu nhờ sản phẩm bột ngọt (MSG) hiện cũng là một trong những nhà cung cấp vật liệu không thể thiếu cho ngành bán dẫn.
Ajinomoto sản xuất Ajinomoto Build-up Film (ABF) - lớp vật liệu cách điện dùng trong đóng gói chip hiệu năng cao như CPU, GPU và bộ xử lý AI.
Điều thú vị là công nghệ này được phát triển từ các nghiên cứu tận dụng phụ phẩm trong quá trình sản xuất bột ngọt.
ABF lần đầu được thương mại hóa vào năm 1999 và hiện được sử dụng rộng rãi trong các bộ xử lý dành cho máy chủ AI, trung tâm dữ liệu và siêu máy tính.
Theo Ajinomoto, khi công nghệ đóng gói bán dẫn ngày càng phức tạp, vai trò của ABF càng trở nên quan trọng hơn. Các xu hướng như AI, mạng 5G và điện toán hiệu năng cao sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với loại vật liệu này.
Mặc dù công ty không công bố doanh thu riêng của ABF, nhưng bộ phận "Healthcare and Others" - nơi bao gồm mảng vật liệu điện tử - ghi nhận lợi nhuận tăng hơn 45% trong năm tài chính vừa qua, chủ yếu nhờ sự tăng trưởng của các sản phẩm phục vụ bán dẫn.
Ajinomoto cũng đặt mục tiêu cân bằng đóng góp giữa mảng thực phẩm truyền thống và mảng AminoScience, trong đó ABF sẽ là động lực tăng trưởng chủ lực.
Sự bùng nổ của AI không chỉ mang lại lợi ích cho các hãng thiết kế chip hay nhà sản xuất thiết bị bán dẫn.
Chuỗi cung ứng AI ngày càng mở rộng, kéo theo nhu cầu lớn đối với hàng loạt vật liệu chuyên dụng như gốm kỹ thuật, sợi thủy tinh siêu bền, chất nền đóng gói bán dẫn hay vật liệu cách điện. Điều đó giúp những doanh nghiệp tưởng như rất "truyền thống" tìm thấy động lực tăng trưởng mới từ công nghệ AI.
Thực tế này cũng cho thấy cuộc đua AI không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa các hãng công nghệ lớn, mà còn mở ra cơ hội cho nhiều doanh nghiệp sở hữu nền tảng vật liệu và công nghệ cốt lõi, dù hoạt động trong những lĩnh vực hoàn toàn khác biệt như thiết bị vệ sinh, vật liệu xây dựng hay thực phẩm. Chính những mắt xích ít được chú ý này đang góp phần quan trọng vào việc hình thành chuỗi cung ứng AI toàn cầu.
