Sau tai nạn Phú Quốc, TP.HCM và Đồng Nai siết an toàn đường thủy
Sở hữu mạng lưới sông, kênh rạch thuộc nhóm lớn nhất cả nước, TP.HCM và Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu siết chặt công tác bảo đảm an toàn giao thông đường thủy sau vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Đặc khu Phú Quốc (An Giang).
Ngoài tăng cường kiểm tra phương tiện và bến bãi, các địa phương còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để giám sát hoạt động vận tải.
Hơn 1.000 km đường thủy TP.HCM được siết quản lí
Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị tăng cường các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường thủy nội địa và hàng hải trong mùa mưa bão, nhất là sau vụ tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng tại Đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang).
TP.HCM hiện sở hữu mạng lưới hơn 110 tuyến sông, kênh rạch lớn nhỏ với tổng chiều dài trên 1.000 km. Hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và sông Nhà Bè kết nối trực tiếp thành phố với các tỉnh Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tạo lợi thế lớn trong vận tải hàng hóa, giảm áp lực cho đường bộ và tiết kiệm chi phí logistics.
Những năm gần đây, hạ tầng đường thủy của TP.HCM không chỉ phục vụ vận chuyển hàng hóa mà còn phát triển mạnh vận tải hành khách và du lịch. Các tuyến buýt sông, tàu cao tốc, bến du thuyền cùng nhiều sản phẩm du lịch trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé đang từng bước hình thành không gian kinh tế ven sông và phát triển vận tải xanh.
Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện ngày càng tăng, Sở Xây dựng yêu cầu các đơn vị chủ động phối hợp tăng cường quản lí nhà nước, phòng ngừa và ngăn chặn nguy cơ mất an toàn đối với hoạt động vận tải hành khách và du lịch đường thủy. Trọng tâm là các tuyến vận chuyển khách từ đất liền ra đảo như Côn Đảo và Thạnh An.
Cảng vụ Đường thủy nội địa TP.HCM được giao phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về an toàn giao thông đường thủy và hàng hải, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện an toàn của phương tiện; đăng kí, đăng kiểm; chứng nhận an toàn kĩ thuật và bảo vệ môi trường; việc duy trì tình trạng an toàn kĩ thuật trong quá trình khai thác; trang thiết bị cứu sinh, cứu nạn; thiết bị thông tin liên lạc; thiết bị nhận dạng tự động; định biên thuyền viên; việc kiểm soát số lượng hành khách, bố trí áo phao và hướng dẫn kĩ năng an toàn trước khi phương tiện rời bến.
Bên cạnh đó, Cảng vụ Đường thủy nội địa TP.HCM phải rà soát công tác quản lí tại các cảng, bến, nhất là bến hành khách, bến khách ngang sông và bến phục vụ du lịch; tăng cường kiểm tra, xử lí nghiêm các hành vi lấn chiếm hành lang bảo vệ luồng chạy tàu thuyền.
Sở Xây dựng cũng giao Trung tâm Quản lí Đường thủy tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp và người điều khiển phương tiện thường xuyên cập nhật thông tin về mực nước, dòng chảy, chiều cao tĩnh không cầu, tuân thủ hệ thống phao tiêu, báo hiệu và chỉ lưu thông khi bảo đảm an toàn.
Đơn vị đồng thời rà soát hệ thống phao tiêu, biển báo tại các công trình vượt sông; khuyến cáo các khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và đề xuất điều chỉnh các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn về cấp kĩ thuật đường thủy nội địa nếu phát hiện bất cập trong quá trình quản lí.
Đồng Nai tăng tuần tra, giám sát từ xa để ngăn ngừa tai nạn
Không chỉ TP.HCM, Đồng Nai cũng đang siết chặt công tác bảo đảm an toàn giao thông đường thủy trong bối cảnh lưu lượng phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách ngày càng tăng.
Theo Sở Xây dựng TP. Đồng Nai, địa phương hiện quản lí 15 tuyến đường thủy nội địa với tổng chiều dài gần 154 km. Ngoài ra, hệ thống sông, suối, kênh, rạch do UBND các xã, phường quản lí gồm 534 tuyến, tổng chiều dài hơn 2.400 km. Trên địa bàn còn có tuyến đường thủy nội địa quốc gia trên sông Đồng Nai dài khoảng 72 km, từ cầu Đồng Nai đến ngã ba sông Bé, do Bộ Xây dựng phân cấp cho UBND TP.HCM quản lí.
Toàn thành phố hiện có 63 cảng, bến thủy nội địa thuộc phạm vi quản lí của địa phương. Trong đó, Sở Xây dựng quản lí một cảng hàng hóa; UBND các xã, phường quản lí 62 bến thủy nội địa, gồm 46 bến hàng hóa và 16 bến hành khách, bến đò ngang.
Một số địa phương tập trung nhiều cảng, bến thủy nội địa như Trảng Dài với 22 cảng, bến và một bến đò ngang đã được công bố hoặc gia hạn hoạt động; phường Trấn Biên có 9 cảng, bến và 2 bến đò; phường Nhơn Trạch có 8 cảng, bến thủy nội địa.
Hệ thống cảng, bến này là đầu mối quan trọng phục vụ vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là khoáng sản, vật liệu xây dựng bằng đường sông. Đồng thời, các bến phà, bến đò góp phần kết nối giao thông giữa các khu dân cư ở những nơi chưa có cầu.
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, ông Phạm Xuân Thủy - Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Đồng Nai cho biết, các vi phạm vẫn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông đường thủy. Những lỗi phổ biến gồm chở hàng vượt vạch dấu mớn nước an toàn; chở quá số người quy định, vi phạm quy định về đăng kí, đăng kiểm; thiếu trang thiết bị an toàn, bố trí thuyền viên trông coi phương tiện không đúng quy định, thuyền trưởng không có mặt trên phương tiện trong ca làm việc khi phương tiện đang hành trình.
Đáng lưu ý, tại một số bến hành khách, dù phương tiện đã được trang bị đầy đủ áo phao nhưng trong quá trình hoạt động, thuyền trưởng chưa yêu cầu hành khách mặc áo phao. Nhiều trường hợp chỉ mặc khi có lực lượng chức năng kiểm tra.
Để hạn chế nguy cơ tai nạn, Cảng vụ Đường thủy nội địa TP. Đồng Nai đã tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, nhất là những đoạn sông có mật độ phương tiện cao, nhằm kịp thời phát hiện và xử lí các vi phạm.
Song song với đó, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền Luật Giao thông đường thủy nội địa và các quy định liên quan đến chủ phương tiện, người điều khiển tàu thuyền và người dân sinh sống dọc hai bờ sông. Các chủ bến khách và đơn vị vận tải thủy được yêu cầu kí cam kết chấp hành nghiêm quy định về an toàn; bảo đảm phương tiện được trang bị đầy đủ áo phao, dụng cụ cứu sinh và hướng dẫn hành khách sử dụng đúng quy định.
Bên cạnh công tác kiểm tra trực tiếp, Đồng Nai đang tăng cường giám sát từ xa bằng công nghệ. Hiện các cảng, bến thuộc Cảng vụ Đường thủy Đồng Nai quản lí đã lắp đặt camera giám sát; thông tin phương tiện ra, vào bến được cập nhật trên phần mềm quản lí do Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cung cấp.
Theo quy định mới, trước ngày 1/7/2027, các cảng thủy nội địa phải hoàn thành việc lắp đặt camera giám sát và kết nối trực tiếp với cơ quan quản lí nhà nước để kiểm soát chặt chẽ hoạt động tàu thuyền.
Cùng với ứng dụng công nghệ, lực lượng chức năng sẽ dừng hoạt động đối với các cảng, bến không phép hoặc để phương tiện không đủ điều kiện neo đậu, xếp dỡ hàng hóa; kiên quyết từ chối cấp phép rời bến đối với tàu chở quá tải, thiếu thiết bị cứu sinh hoặc quá hạn đăng kiểm.
Ngoài ra, việc kiểm tra giấy chứng nhận an toàn kĩ thuật, bằng cấp thuyền viên cùng thiết bị thông tin, giám sát hành trình sẽ được thực hiện thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả quản lí và giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn trên các tuyến đường thủy.
