Sự thật đằng sau những lầm tưởng chết người về rượu bia
Nhiều người vẫn tin uống ít rượu bia là an toàn, thậm chí tốt cho sức khỏe. HCDC cảnh báo không có ngưỡng an toàn tuyệt đối, nguy cơ ung thư, tim mạch, gan và não tăng theo lượng cồn tiêu thụ.
Rượu bia từ lâu đã trở thành một phần trong nhiều cuộc gặp gỡ, giao tiếp và tiệc tùng của người Việt. Chính sự phổ biến này khiến không ít người xem việc uống một lượng nhỏ đồ uống có cồn là vô hại, thậm chí có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, quan điểm này đang dần bị thay đổi khi ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh rằng nguy cơ tổn thương cơ thể xuất hiện ngay từ những lần sử dụng đầu tiên và tăng dần theo tổng lượng cồn tích lũy.
Không có ngưỡng uống rượu bia nào thực sự an toàn
Theo các chuyên gia, điều quyết định tác động của rượu bia không nằm ở việc người uống chọn bia, rượu mạnh hay rượu vang mà nằm ở lượng ethanol đi vào cơ thể. Mỗi lần sử dụng đồ uống có cồn đều tạo thêm gánh nặng cho gan, não, tim mạch cùng nhiều cơ quan khác. Vì vậy, thay vì tồn tại một "mức uống an toàn", nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng theo lượng cồn tiêu thụ trong suốt cuộc đời.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh gan, nhiều loại ung thư và các rối loạn sức khỏe tâm thần. HCDC nhấn mạnh rằng việc giảm sử dụng hoặc không uống đồ uống có cồn là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, đồng thời góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng.
Bia không "lành" hơn rượu, điều cơ thể hấp thu là ethanol
Một trong những hiểu lầm phổ biến khác là bia "lành" hơn rượu mạnh. Thực tế, dưới góc độ y học, cơ thể không phân biệt nguồn gốc của đồ uống có cồn mà chỉ phản ứng với lượng ethanol được hấp thu. Một lon bia tiêu chuẩn có thể chứa lượng cồn tương đương một li rượu vang hoặc một li rượu mạnh tiêu chuẩn. Điều đó đồng nghĩa với việc uống nhiều bia trong thời gian ngắn vẫn gây áp lực lớn lên gan và các cơ quan chuyển hóa nếu tổng lượng cồn tương đương. Chính vì vậy, các chuyên gia luôn đánh giá nguy cơ dựa trên lượng ethanol tiêu thụ thay vì loại đồ uống.
"Tửu lượng cao" không phải dấu hiệu của sức khỏe
Không ít người còn cho rằng "tửu lượng cao" là dấu hiệu của sức khỏe tốt. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là quan niệm dễ dẫn đến chủ quan. Khả năng uống được nhiều chỉ phản ánh cơ thể đã thích nghi phần nào với tác động của cồn lên hệ thần kinh, chứ không có nghĩa gan, tim hay não ít bị tổn thương hơn. Ngược lại, việc liên tục uống vượt ngưỡng chịu đựng trong thời gian dài có thể làm gia tăng nguy cơ xơ gan, tổn thương thận, ung thư và lệ thuộc rượu bia. HCDC cũng cảnh báo lạm dụng đồ uống có cồn kéo dài không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.
Rượu bia không phải cách giải tỏa căng thẳng bền vững
Một quan niệm khác vẫn tồn tại trong đời sống là uống rượu bia để giải tỏa áp lực. Theo các chuyên gia, cảm giác thư giãn sau khi uống chỉ mang tính nhất thời. Khi nồng độ cồn trong máu giảm xuống, các chất dẫn truyền thần kinh bị rối loạn khiến cảm giác lo âu hoặc căng thẳng có thể quay trở lại với mức độ nặng hơn. Thay vì phụ thuộc vào đồ uống có cồn, duy trì vận động thể chất, ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý và chia sẻ với người thân là những giải pháp bền vững hơn để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Nếu căng thẳng kéo dài, người dân nên tìm đến cơ sở y tế để được tư vấn chuyên môn thay vì tự điều trị bằng rượu bia.
Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, rượu bia còn tạo gánh nặng cho toàn xã hội
Theo HCDC, tác hại của rượu bia không chỉ dừng ở từng cá nhân mà còn tạo ra gánh nặng đáng kể đối với xã hội. Nhiều vụ tai nạn giao thông, bạo lực gia đình, mất an ninh trật tự và các vấn đề xã hội khác có liên quan đến việc sử dụng đồ uống có cồn. Bên cạnh đó là chi phí y tế gia tăng, năng suất lao động suy giảm và áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe. HCDC khuyến cáo người dân tuyệt đối không điều khiển phương tiện sau khi đã sử dụng rượu bia, đồng thời xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế các cuộc nhậu kéo dài và tôn trọng quyền từ chối uống rượu bia của mỗi cá nhân.
Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh tại Việt Nam, thông điệp của ngành y tế ngày càng rõ ràng: không có ngưỡng uống rượu bia nào hoàn toàn an toàn. Mỗi lần sử dụng đồ uống có cồn đều làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, dù mức độ có thể khác nhau giữa từng người. Việc thay đổi nhận thức, giảm tiêu thụ hoặc nói không với rượu bia không chỉ giúp bảo vệ gan, tim mạch và não bộ mà còn góp phần giảm tai nạn giao thông, giảm bạo lực và nâng cao chất lượng sức khỏe cộng đồng trong dài hạn.
