Lãi suất thả nổi tới 16%, giấc mơ mua nhà xa tầm tay

Lãi suất thả nổi "nhích" dần, giấc mơ an cư thêm xa tầm tay

Báo cáo thị trường bất động sản nhà ở 6 tháng đầu năm 2026 của Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính - Bất động sản Dat Xanh Services (DXS-FERI) chỉ ra rằng, lãi suất vay mua bất động sản phổ biến trên thị trường hiện đã dao động ở mức 12 - 14%/năm.

Đáng chú ý, đối với các khoản vay cũ đã hết thời hạn ưu đãi và chuyển sang cơ chế thả nổi, mức lãi suất thực tế đã vọt lên tới 15 - 16%/năm.

Các chuyên gia tại DXS-FERI dự báo, áp lực này sẽ chưa dừng lại và mặt bằng lãi suất nhiều khả năng tiếp tục neo ở mức cao trong nửa cuối năm nay.

Báo cáo tổng quan thị trường quý II/2026 của One Mount Group cũng ghi nhận xu hướng tăng liên tục của lãi suất vay trong suốt 6 tháng qua. Việc lãi suất cho vay thả nổi phổ biến chạm ngưỡng 11 - 14%/năm khiến tâm lí người mua nhà ngày càng trở nên thận trọng.

Thay vì mạo hiểm sử dụng đòn bẩy tài chính lớn như giai đoạn trước, dòng tiền cá nhân đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang các kênh đầu tư rủi ro thấp hơn nhưng sở hữu lợi suất hấp dẫn hơn, đặc biệt là tiền gửi tiết kiệm.

Số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phản ánh bức tranh này: tính đến cuối tháng 5/2026, tổng tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 10,82 triệu tỉ đồng, tăng 4,76% so với cuối năm ngoái, lập kỉ lục cao nhất từ trước đến nay.

Riêng trong tháng 6/2026, lãi suất cho vay bình quân trên thị trường tiếp tục nhích thêm 0,4 điểm phần trăm. Thống kê của NHNN cho thấy, mặt bằng lãi suất cho vay bình quân của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần đối với cả khoản vay mới lẫn dư nợ hiện hữu đang rơi vào khoảng 8,1 - 10,5%/năm.

Thực tế giao dịch cho thấy, không ít ngân hàng đã niêm yết mức lãi suất cho vay cá nhân vượt ngưỡng 10%/năm tùy theo hồ sơ rủi ro và tài sản đảm bảo. Đơn cử, TPBank áp dụng mức 10,95%/năm, OCB niêm yết 10,78%/năm, còn BVBank chạm mốc 10,45%/năm.

Áp lực tài chính bào mòn chi tiêu của người vay mua nhà

Sự gia tăng đột ngột của lãi suất thả nổi đang tạo nên một "cơn sốc" tài chính đối với những người vay tiền mua nhà để ở. Anh Minh Hoàng (34 tuổi, sống tại phường Phương Liệt, Hà Nội), người đang gánh khoản vay 1,8 tỉ đồng mua căn hộ chung cư từ cuối năm 2024, chia sẻ: "Hết thời gian ưu đãi 8%/năm đầu tiên, lãi suất khoản vay của tôi vừa được điều chỉnh theo biên độ thả nổi lên tới 13,8%/năm.

Mỗi tháng, tiền gốc và lãi phải trả nhảy vọt thêm gần 6 triệu đồng. Trong khi thu nhập của hai vợ chồng không tăng, gia đình tôi buộc phải cắt giảm toàn bộ các chi tiêu không thiết yếu, từ dịch vụ giải trí, mua sắm đến kế hoạch du lịch để tập trung trả nợ ngân hàng".

Tương tự anh Hoàng, nhiều gia đình trẻ hiện rơi vào cảnh "hẹp cửa" xoay xở khi chi phí sinh hoạt đắt đỏ cộng hưởng với biên độ lãi suất thả nổi phình to.

Phân tích về hiện tượng này, ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc Batdongsan.com.vn cho rằng, mức lãi suất 15 - 16%/năm hiện chưa phải là mặt bằng phổ biến trên toàn thị trường, mà chủ yếu rơi vào các khoản vay cũ đã hết hạn ưu đãi hoặc các gói vay áp dụng điều kiện riêng biệt.

Tuy nhiên, nếu tình trạng lãi suất cao tiếp tục kéo dài, người mua sẽ ngày càng ngần ngại sử dụng vốn vay và hoãn quyết định giao dịch. Điều này trực tiếp làm chậm tốc độ hấp thụ nguồn cung dự án, đặc biệt là ở phân khúc sản phẩm giá trị lớn hoặc mang tính đầu cơ.

Dù vậy, ông Tuấn nhận định thị trường vẫn chưa rơi vào trạng thái "gãy" hay đổ vỡ dây chuyền, bởi lực cầu đỡ thị trường hiện nay chủ yếu đến từ người mua có nhu cầu ở thực, nhóm khách hàng sở hữu dòng tiền tích lũy ổn định và ít phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính hơn giai đoạn trước.

Khảo sát tâm lí người tiêu dùng của Batdongsan.com.vn ghi nhận: dưới 9%/năm là ngưỡng lãi suất vay tối đa mà đại đa số người mua nhà sẵn sàng chấp nhận. Một khi vượt qua cột mốc này, tâm lí chờ đợi sẽ bao trùm toàn thị trường, khiến thanh khoản suy giảm là điều khó tránh khỏi.

Dự báo về xu hướng dài hạn, trao đổi với Một Thế Giới, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhận định lãi suất khó có thể hạ nhiệt nhanh trong ngắn hạn do chịu áp lực từ tăng trưởng tín dụng, biến động tỉ giá, lạm phát và nhu cầu huy động vốn để đáp ứng các chỉ tiêu an toàn của hệ thống ngân hàng. Mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ tiếp tục neo ở mức cao hơn so với giai đoạn trước và có thể kéo dài cho đến hết quý II/2027.

Đối với các chủ đầu tư, chi phí vốn gia tăng do lãi suất cao buộc họ phải đẩy nhanh tốc độ bán hàng nhằm giải phóng hàng tồn kho và thu hồi dòng tiền. Đáng chú ý, chi phí tài chính phát sinh đều được tính vào giá thành sản phẩm, đẩy giá các dự án mới lên cao và làm trầm trọng thêm tình trạng lệch pha cung - cầu so với khả năng chi trả của đại đa số người dân.

Để tháo gỡ khó khăn cho thị trường và hỗ trợ nhu cầu an cư, vị chuyên gia này đề xuất cơ quan quản lí cần cân nhắc triển khai các gói tín dụng ưu đãi chuyên biệt dành riêng cho người mua nhà ở thực, người trẻ mua nhà lần đầu và người mua nhà ở xã hội với mức lãi suất ổn định quanh 8 - 9%/năm.

Song song đó, việc đẩy nhanh tiến độ phát triển các dự án nhà ở xã hội và nhà cho thuê sẽ là chìa khóa cốt lõi giúp cân bằng lại thị trường, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế và tạo tiền đề cho sự phục hồi bền vững.

"Trên thị trường sơ cấp, nên chủ động khai thác các chương trình hỗ trợ từ chủ đầu tư như ân hạn nợ gốc, hỗ trợ lãi suất hoặc các gói cam kết lãi suất cố định dưới 8%/năm trong 3 năm đầu để giảm tải áp lực ngắn hạn. Khi mua giao dịch thứ cấp, ưu tiên gói vay cố định lãi suất 1 - 2 năm đầu; đồng thời lập kịch bản dự phòng cho khả năng lãi suất tăng trong khung thời gian 3 - 5 năm.", ông Thịnh cho hay.

Căn hộ Prime Garden: Giải pháp mua nhà tối ưu dành cho người trẻ phía Đông Hà Nội

Sức hút từ nhu cầu ở thực: Hàng nghìn người đặt mua nhà phố tại siêu đô thị ở Tây Bắc TP.HCM trên sóng livestream

Người mua nhà có sẵn sàng trả thêm tiền vì ‘dấu chân carbon’?

Người nước ngoài có thể mua nhà ở Nhật Bản bằng blockchain

Tuyết Nhung