Nhịp đập công nghệ

Ung thư lưỡi không còn là ‘án tử’: Kĩ thuật mới giúp giữ lại khả năng ăn nói

Hồ Quang 05/08/2026 15:21

Ung thư lưỡi nếu phát hiện sớm có thể điều trị hiệu quả. Kĩ thuật vạt da cơ dưới móng giúp loại bỏ khối u, bảo tồn khả năng ăn nói, nâng cao chất lượng sống và mở ra hi vọng mới cho người bệnh.

Ngày 5/8, Đại tá, BSCK II Nguyễn Trọng Đức, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật và Tạo hình Hàm mặt, Bệnh viện Quân y 175, cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật điều trị ung thư lưỡi kết hợp tái tạo tổn khuyết bằng vạt da cơ dưới móng. Kĩ thuật này góp phần kiểm soát bệnh, bảo tồn chức năng và cải thiện tính thẩm mĩ cho người bệnh.

Triết lý điều trị hiện đại: Tiêu diệt triệt để đi đôi với phục hồi toàn diện

Bệnh nhân là ông N.V.D. (64 tuổi, quê Khánh Hòa), nhập viện sau khoảng hai tháng xuất hiện khối loét ở bờ trái lưỡi. Ban đầu, ông cho rằng đây chỉ là vết nhiệt miệng thông thường nên tự theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, tổn thương ngày càng lan rộng, gây đau, khó ăn uống và ảnh hưởng đến phát âm. Sau khi được thăm khám, chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết, các bác sĩ xác định người bệnh mắc ung thư lưỡi trái giai đoạn II.

ung-thu-luoi-khong-conan-tu-ki-thuat-moi-giup-giu-lai-kha-nang-an-noi-hinh-anh.png
Ung thư lưỡi nếu phát hiện sớm có thể điều trị hiệu quả. Kĩ thuật vạt da cơ dưới móng giúp loại bỏ khối u, bảo tồn khả năng ăn nói, nâng cao chất lượng sống và mở ra hi vọng mới cho người bệnh. Ảnh: BVCC

Thay vì chỉ tập trung cắt bỏ khối u, các chuyên gia của Viện Ung bướu và Y học hạt nhân cùng Khoa Phẫu thuật và Tạo hình Hàm mặt đã hội chẩn liên chuyên khoa để xây dựng chiến lược điều trị tối ưu. Phương án được lựa chọn là phẫu thuật triệt căn kết hợp tái tạo ngay vùng khuyết bằng kĩ thuật vạt da cơ dưới móng – một kĩ thuật đang được đánh giá cao trong điều trị ung thư khoang miệng.

Theo BSCK II Nguyễn Trọng Đức, triết lí điều trị ung thư khoang miệng đã có nhiều thay đổi trong những năm gần đây. Nếu trước kia mục tiêu hàng đầu là cắt sạch tổn thương để kéo dài thời gian sống thì hiện nay, phẫu thuật cần đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: Kiểm soát triệt để bệnh lí ung thư và phục hồi tối đa chức năng cho người bệnh.

"Điều trị ung thư lưỡi không chỉ dừng lại ở việc cắt bỏ khối u. Nguyên tắc điều trị hiện nay là loại bỏ triệt để tổn thương kết hợp tái tạo vùng khuyết nhằm hạn chế nguy cơ tái phát, di căn; đồng thời khôi phục chức năng ăn uống, phát âm và cải thiện tính thẩm mỹ cho người bệnh", BSCK II Nguyễn Trọng Đức nhấn mạnh.

Theo vị chuyên gia, lưỡi là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như nhai, nuốt, phát âm và cảm nhận vị giác. Sau phẫu thuật cắt bỏ khối u, nếu vùng khuyết không được tái tạo phù hợp, người bệnh có thể phải đối mặt với tình trạng nói khó, nuốt khó, giảm khả năng giao tiếp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lí và chất lượng sống lâu dài.

Chính vì vậy, phẫu thuật tạo hình hiện không còn được xem là bước bổ sung mà đã trở thành một phần không thể tách rời trong điều trị ung thư lưỡi hiện đại.

Giải pháp điều trị ung thư lưỡi tối ưu từ kĩ thuật vạt da cơ dưới móng

Một trong những kĩ thuật đang được ứng dụng hiệu quả là vạt da cơ dưới móng. Đây là phương pháp sử dụng mô mềm vùng cổ, vẫn bảo tồn nguồn cấp máu, để tái tạo ngay vùng khuyết sau khi cắt bỏ khối u. Nhờ đặc điểm mỏng, mềm và linh hoạt, loại vạt này phù hợp với cấu trúc giải phẫu của lưỡi và sàn miệng, giúp người bệnh sớm phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

BSCK II Nguyễn Trọng Đức cho biết ưu điểm nổi bật của kĩ thuật này là cho phép thực hiện đồng thời cắt bỏ ung thư và tái tạo trong cùng một cuộc phẫu thuật. Nhờ đó, người bệnh chỉ phải gây mê một lần, giảm nguy cơ biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị và tiết kiệm đáng kể chi phí. Đặc biệt, kĩ thuật phù hợp với cả người cao tuổi hoặc bệnh nhân có nhiều bệnh lý nền – nhóm đối tượng thường gặp nhiều rủi ro khi phải trải qua các cuộc đại phẫu kéo dài.

Theo chuyên gia, việc làm chủ các kĩ thuật tạo hình không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận các phương pháp phẫu thuật tiên tiến cho nhiều người bệnh ung thư vùng đầu - cổ. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều trung tâm điều trị ung thư trên thế giới theo đuổi, khi thành công của một ca mổ không chỉ được đánh giá bằng việc loại bỏ khối u mà còn bằng khả năng đưa người bệnh trở lại cuộc sống bình thường.

Từ thực tế điều trị, các bác sĩ cảnh báo nhiều trường hợp ung thư lưỡi vẫn được phát hiện muộn do người bệnh nhầm lẫn với nhiệt miệng hoặc viêm loét thông thường. Những tổn thương kéo dài nhiều tuần không lành, xuất hiện khối cứng bất thường ở lưỡi, đau khi nuốt hoặc cảm giác vướng kéo dài đều cần được thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa, thay vì tự điều trị tại nhà.

"Thời gian vẫn là yếu tố quyết định trong điều trị ung thư lưỡi. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ giúp nâng cao khả năng điều trị triệt căn mà còn tạo điều kiện để bác sĩ áp dụng các kĩ thuật tái tạo tối ưu, bảo tồn tối đa chức năng ăn uống, phát âm và tính thẩm mỹ. Khi người bệnh đến viện muộn, khối u xâm lấn rộng sẽ khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn và làm giảm cơ hội phục hồi toàn diện", bác sĩ Đức khuyến cáo.

Có thể thấy, điều trị ung thư lưỡi đang bước sang một giai đoạn mới, trong đó mục tiêu không chỉ là kéo dài sự sống mà còn giúp người bệnh duy trì khả năng giao tiếp, ăn uống và hòa nhập cộng đồng sau điều trị. Đó cũng là giá trị cốt lõi của y học hiện đại: Điều trị toàn diện, lấy người bệnh làm trung tâm và hướng tới chất lượng sống bền vững.

Hồ Quang