Hơn 40 năm, người lính trở về quê mẹ
Hơn 40 năm nằm lại nơi đất khách, liệt sĩ Nguyễn Văn Biên, người con xứ Nghệ đã được đưa về quê nhà. Cuộc trở về muộn màng, nhưng trọn vẹn nghĩa tình.
Tuổi hai mươi lên đường chiến đấu
Sáng 9/8, Nghĩa trang liệt sĩ Đồng Nai, phường Long Bình, chìm trong một khoảng lặng. Trước phần mộ liệt sĩ Nguyễn Văn Biên, khói nhang bảng lảng trong gió. Những cựu chiến binh đứng nghiêm, đoàn viên thanh niên cúi đầu. Người thân lặng lẽ nhìn phần mộ người con, người anh đã nằm lại nơi này hơn 40 năm.
Ông Nguyễn Văn Chín, em trai liệt sĩ Nguyễn Văn Biên, đứng thật lâu trước phần mộ anh. Nhiều lần vào Đồng Nai thắp hương cho anh, nhưng hôm nay là một ngày khác. Ông đến để đón anh về quê.
Ông Chín cúi xuống trước phần mộ, đôi mắt đỏ hoe. Có lúc ông im lặng rất lâu, như muốn nói với người anh đã khuất những điều mà hơn 40 năm qua chưa thể nói. Khi cất lời, giọng ông nghẹn lại: “Gia đình tôi rất biết ơn Đảng, Nhà nước, chính quyền và nhân dân Đồng Nai. Hơn 40 năm qua, anh tôi nằm ở đây nhưng luôn được mọi người chăm sóc, hương khói. Gia đình tôi ở Nghệ An xa xôi, không thể lúc nào cũng vào thăm anh. Nghĩa tình ấy, gia đình tôi không bao giờ quên”.
Nói đến ngày đưa anh về, ông Chín không giấu được xúc động. Ông quay mặt đi, đưa tay lau nước mắt rồi nói: “Hôm nay đưa được anh về quê, gia đình tôi vừa mừng vừa xúc động vì cuối cùng anh cũng được trở về với quê hương, với gia đình. Đây là điều mà chúng tôi đã mong mỏi từ rất lâu”.
Liệt sĩ Nguyễn Văn Biên sinh năm 1959 tại xã Minh Sơn, huyện Đô Lương cũ, nay là xã Thuần Trung, tỉnh Nghệ An. Năm 1977, chàng trai xứ Nghệ tình nguyện nhập ngũ, được biên chế tại Tiểu đoàn 26, Sư đoàn 31, Quân đoàn 3, nay là Quân đoàn 34, giữ chức tiểu đội trưởng.
Tuổi hai mươi, anh rời quê lên đường. Phía trước là chiến trường Tây Nam, nơi cuộc chiến vẫn còn khốc liệt. Phía sau là gia đình và quê hương. Có lẽ ngày ấy, những người thân vẫn mong một ngày người lính trẻ trở về. Nhưng chiến tranh đã giữ anh lại.
Ngày 15/4/1979, giữa chiến trường Tây Nam khốc liệt, người lính Nguyễn Văn Biên ngã xuống trong một trận đánh. Bom đạn giội xuống những cánh rừng, tiếng súng xé toạc những ngày tháng tuổi trẻ. Người lính vừa tròn hai mươi đã gửi lại nơi ấy tuổi xuân và những ước mơ còn dang dở.
Chiến tranh đi qua, đồng đội quy tập, truy điệu và đưa anh về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đồng Nai. Từ đó, giữa miền đất phương Nam, người lính xứ Nghệ nằm lại cùng những đồng đội đã hi sinh. Quê nhà ở phía xa, còn tuổi hai mươi của anh mãi dừng lại ở chiến trường năm ấy.
Ngày trở về
Từ ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Biên nằm xuống, phần mộ anh lặng lẽ nằm giữa những đồng đội đã hi sinh. Qua bao mùa mưa nắng, nơi ấy vẫn có những bước chân tìm đến, những nén nhang được thắp lên trong các dịp lễ, ngày kỉ niệm. Người lính trẻ đã nằm yên, nhưng kí ức về anh chưa bao giờ bị bỏ lại.
Sáng nay, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP. Đồng Nai phối hợp Sở Nội vụ, Hội Cựu chiến binh các phường Trảng Dài, Long Bình và thân nhân gia đình tổ chức lễ cất bốc, truy điệu và tiễn đưa hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Biên về quê nhà.
Trong giờ phút tiễn đưa, ông Nguyễn Xuân Cương - Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TP. Đồng Nai, thắp nén nhang trước phần mộ Nguyễn Văn Biên. Giọng đọc điếu văn chậm lại khi nhắc đến người chiến sĩ đã hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.
“Máu xương của liệt sĩ Nguyễn Văn Biên và các anh hùng liệt sĩ đổ xuống đã xây nền độc lập, tự do hôm nay và mãi mãi về sau. Tổ quốc và nhân dân Việt Nam đời đời ghi nhớ công ơn các anh hùng liệt sĩ”, ông Cương nói.
Phía dưới, những cựu chiến binh lặng người. Có người cúi mặt, đưa tay quệt vội khóe mắt. Những năm tháng chiến tranh tưởng đã lùi xa, nhưng trước người đồng đội trở về sau hơn 40 năm, kí ức bỗng ùa về.
Với họ, câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Văn Biên gợi lại kí ức về một thế hệ đã lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ. Một cựu chiến binh chia sẻ: “Chúng tôi từng cùng nhau ra trận, có người trở về, có người nằm lại. Vì vậy, mỗi lần một đồng đội được tìm thấy, được đưa về với gia đình, chúng tôi đều xúc động. Đó là điều mà những người còn sống luôn mong muốn cho những người đã hi sinh”.
Những nghi thức cuối cùng diễn ra trong lặng lẽ. Cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên và người thân cùng cúi đầu, dâng nén nhang tiễn người lính về quê.
Khi hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Biên được di quách khỏi nơi an nghỉ, khói nhang vẫn vương giữa những phần mộ đồng đội. Những người tiễn anh lặng lẽ đứng nhìn theo. Có lẽ, lúc ấy chẳng còn lời nào đủ để nói về cuộc chia xa kéo dài hơn bốn thập niên.
Thuần Trung hôm nay đã đổi thay. Những người cùng thế hệ với Nguyễn Văn Biên nay tóc đã bạc, có người đã đi xa. Nhưng kí ức về người lính trẻ vẫn còn trong gia đình. Sau hơn 40 năm, anh trở về quê nhà, khép lại một hành trình dài xa cách.
