Tim ngừng đập trên bàn mổ, bác sĩ vẫn cứu bệnh nhân vỡ phình động mạch chủ thành công
Bệnh nhân 65 tuổi vỡ phình động mạch chủ bụng, sốc mất máu nặng và có thời điểm ngừng tim ngay trên bàn mổ. Ê kíp bác sĩ đã chạy đua từng phút để giành lại sự sống cho người bệnh.
Thông tin trên được Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) chia sẻ vào chiều 10/8. Trong cuộc chạy đua từng phút, ê kíp vừa hồi sức, vừa phẫu thuật, thậm chí ép tim khi bệnh nhân ngừng tuần hoàn ngay trên bàn mổ để giành lại sự sống.
Báo động đỏ liên viện được kích hoạt khi bệnh nhân còn trên đường
Ông T.V.S. (65 tuổi, ngụ TP.HCM) xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội, lan ra sau lưng và khắp ổ bụng. Người bệnh đồng thời vã mồ hôi lạnh, chóng mặt và choáng nặng.
Khi được đưa đến cơ sở y tế tuyến dưới tại xã Tân An Hội (TP.HCM), các bác sĩ nhanh chóng xác định động mạch chủ vùng bụng của ông đã phình lớn khoảng 6 cm và bị vỡ nghiêm trọng, gây chảy máu ồ ạt vào ổ bụng.
Vỡ phình động mạch chủ bụng là một cấp cứu mạch máu đặc biệt nguy hiểm. Khi túi phình bị vỡ, người bệnh có thể nhanh chóng mất một lượng máu lớn, dẫn đến tụt huyết áp, sốc mất máu và đe dọa trực tiếp tính mạng.
Theo các chuyên gia tim mạch, phình động mạch chủ bụng có thể diễn tiến âm thầm như một “quả bom nổ chậm”. Đến khi túi phình vỡ, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng đột ngột như đau bụng hoặc đau lưng dữ dội, chóng mặt, vã mồ hôi và tụt huyết áp. Khi đó, việc nhận biết tình trạng nguy cấp và chuyển người bệnh đến cơ sở có khả năng phẫu thuật mạch máu là yếu tố quyết định.
Nhận định tình trạng của ông S. vượt quá khả năng xử trí tại tuyến dưới, các bác sĩ lập tức hội chẩn khẩn với Bệnh viện Thống Nhất. Phương án được thống nhất là vừa hồi sức tối đa, vừa nhanh chóng chuyển người bệnh đến bệnh viện có khả năng can thiệp ngoại khoa chuyên sâu.
Ngay khi nhận được thông tin, Bệnh viện Thống Nhất kích hoạt quy trình “báo động đỏ”. Trong lúc xe cấp cứu đưa bệnh nhân trên đường chuyển viện, các ê kíp Khoa Cấp cứu, Khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực cùng Phẫu thuật – Gây mê hồi sức đồng thời chuẩn bị nhân lực, phòng mổ, phương tiện và các điều kiện cần thiết để tiếp nhận bệnh nhân.
Mục tiêu là khi xe cấp cứu vừa đến bệnh viện, người bệnh có thể được chuyển ngay vào khu vực hồi sức và phòng mổ, không mất thêm thời gian cho những khâu chuẩn bị vốn có thể thực hiện trước đó.
Khoảng một giờ sau, ông S. được đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốc mất máu rất nặng. Huyết áp tụt nghiêm trọng, người bệnh phải duy trì bằng thuốc vận mạch liều cao. Trước tình thế nguy cấp, bệnh nhân được chuyển thẳng lên phòng mổ.
Tim ngừng đập trên bàn mổ, cuộc chiến giành sự sống bắt đầu
Bước vào phẫu thuật, ê kíp đối mặt với tình trạng đặc biệt nghiêm trọng. Khi mở ổ bụng, các bác sĩ ghi nhận lượng máu chảy ra rất lớn. Vị trí mạch máu bị vỡ nằm ở khu vực giải phẫu phức tạp, khiến việc tìm kiếm và kiểm soát nguồn chảy máu gặp nhiều khó khăn.
BSCKII Lý Minh Tùng, bác sĩ Khoa Ngoại Tim mạch Lồng ngực, Giảng viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, người trực tiếp tham gia ca phẫu thuật, cho biết: “Khi mở ổ bụng, chúng tôi ghi nhận lượng máu chảy ra rất lớn. Vị trí mạch máu vỡ lại nằm ở khu vực giải phẫu phức tạp, khiến việc kiểm soát nguồn chảy máu gặp muôn vàn khó khăn”.
Tình trạng người bệnh tiếp tục xấu đi sau chuỗi thời gian mất máu và sốc nặng. Có thời điểm, tim ông S. ngừng đập ngay trên bàn mổ.
Đây là khoảnh khắc sinh tử khi ê kíp phải đồng thời thực hiện hồi sức cấp cứu, ép tim và tìm cách kiểm soát nguồn chảy máu đang diễn tiến nghiêm trọng. Sự phối hợp giữa ngoại khoa và gây mê hồi sức trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng để vừa duy trì tuần hoàn, vừa tiếp tục xử lí tổn thương mạch máu.
Sau những phút căng thẳng, tuần hoàn của bệnh nhân được tái lập. Ê kíp phẫu thuật thay thế thành công đoạn động mạch chủ bụng bị vỡ bằng ống ghép nhân tạo, đồng thời làm sạch lượng máu tụ trong ổ bụng.
Để duy trì sự sống cho bệnh nhân trong cuộc phẫu thuật và giai đoạn hồi sức, hệ thống y tế đã huy động 8 đơn vị hồng cầu và 2 đơn vị huyết tương, tương đương khoảng 3.200 ml máu.
Cứu sống bệnh nhân từ lằn ranh sinh tử
Sau ca đại phẫu, tình trạng sức khỏe của ông S. từng bước ổn định. Các chức năng cơ thể phục hồi, người bệnh trở lại sinh hoạt bình thường và dự kiến được xuất viện trong những ngày tiếp theo.
Ca bệnh cho thấy trong cấp cứu vỡ phình động mạch chủ bụng, thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cơ hội sống của người bệnh không chỉ phụ thuộc vào kĩ thuật phẫu thuật mà còn nằm ở khả năng nhận diện nhanh, hội chẩn kịp thời, vận chuyển an toàn và chuẩn bị sẵn sàng tại bệnh viện tiếp nhận.
Việc kích hoạt “báo động đỏ” ngay khi người bệnh còn đang trên đường chuyển viện đã giúp ê kíp tại Bệnh viện Thống Nhất chủ động chuẩn bị trước phòng mổ, nhân lực và phương tiện hồi sức. Khi bệnh nhân đến nơi trong tình trạng sốc mất máu nặng, quá trình cấp cứu có thể được triển khai ngay lập tức.
Từ trường hợp này, những dấu hiệu như đau bụng hoặc đau lưng dữ dội xuất hiện đột ngột, đặc biệt khi đi kèm chóng mặt, vã mồ hôi, choáng hoặc tụt huyết áp, cần được xem là tình huống cấp cứu và phải nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế phù hợp.
Thành công của ca phẫu thuật không chỉ đến từ một cuộc mổ quyết định, mà còn là kết quả của cả chuỗi phối hợp liên viện được kích hoạt đúng thời điểm. Từ tuyến dưới đến bệnh viện chuyên sâu, từ xe cấp cứu đến phòng mổ, mỗi phút được rút ngắn đều có thể mở thêm một cơ hội sống cho người bệnh.
