Chủ tịch xã livestream bán nông sản: Không chỉ bán hàng mà là bán cả câu chuyện sản phẩm
Một Chủ tịch xã livestream bán nông sản cho người dân. Chỉ 1 giờ lên sóng, 2.500 quả trứng gà đông trùng hạ thảo, 40 túi trà sen và 11 lít mật ong rừng ở Đa Phúc (Hà Nội) đã được bán hết. Đằng sau phiên livestream ấy là một cách làm mới, khi chính quyền trực tiếp cùng người dân tìm kiếm thị trường, nông dân có thêm một cách để làm chủ công nghệ và đưa sản phẩm quê hương đi xa hơn.
"Livestream- Cách chính quyền cùng nông dân tìm thị trường trên không gian số"
Những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Đa Phúc được đưa lên một “gian hàng” đặc biệt. Không phải chợ truyền thống, cũng không phải cửa hàng, mà là một phiên livestream.
Trước màn hình điện thoại, người giới thiệu sản phẩm lại là người đứng đầu chính quyền địa phương. Bà Đỗ Thu Nga, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc đã trực tiếp cùng bà con trong phiên livestream, giới thiệu những sản phẩm của người dân.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Một Thế Giới, bà Đỗ Thu Nga, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc đã có những chia sẻ về cách chính quyền cùng nông dân tìm thị trường trên không gian số.
Thưa bà, điều gì khiến bà quyết định trực tiếp đứng trước camera để livestream bán hàng cùng người dân?
- Trước hết, chúng tôi xin cảm ơn Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội, Trung tâm Chuyển đổi số TP Hà Nội đã tổ chức buổi tập huấn hướng dẫn người dân xã Đa Phúc kỹ năng livestream bán nông sản. Sau buổi tập huấn, chúng tôi triển khai ngay phiên livestream để thực hiện đúng phương châm “học đi đôi với hành”.
Các sản phẩm được giới thiệu trong phiên đều là thành quả lao động tiêu biểu của người dân địa phương như trứng gà, đông trùng hạ thảo, mật ong và trà sen. Đây là những sản phẩm bà con rất tâm huyết.
Với tư cách là Chủ tịch UBND xã, tôi nghĩ rằng mình cần trực tiếp đồng hành với bà con. Việc tôi đứng trong phiên livestream cũng là một thông điệp rằng chính quyền không chỉ nói mà sẽ cùng làm với người dân, cùng tìm kiếm thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
Phiên livestream chỉ diễn ra khoảng 1 giờ nhưng đã bán hết hàng. Bà cảm nhận thế nào về kết quả này?
- Chúng tôi rất vui. Trong khoảng 1 giờ, 2.500 quả trứng gà đông trùng hạ thảo, 40 túi trà ướp sen và 11 lít mật ong rừng đã được bán hết, với doanh thu khoảng 20 triệu đồng. Đây là kết quả rất đáng mừng đối với bà con. Nhưng tôi nghĩ không nên chỉ nhìn vào doanh thu của một phiên livestream.
Điều quan trọng hơn là bà con đã có thêm một trải nghiệm thực tế. Người dân thấy rằng sản phẩm mình làm ra hoàn toàn có thể được giới thiệu trực tiếp tới người tiêu dùng thông qua các nền tảng số.
Đó là một phương thức bán hàng mới mà trước đây nhiều bà con chưa có điều kiện tiếp cận.
Có thể nói đây là một phiên livestream “thật”, bởi hàng hóa được bán thật chứ không chỉ là một buổi chỉ thực hành cho có?
- Đúng vậy. Chúng tôi muốn việc tập huấn phải gắn với thực tế. Nếu chỉ học cách cầm điện thoại, nói trước camera mà không đưa sản phẩm thật lên bán thì bà con sẽ khó hình dung được hiệu quả. Vì vậy, ngay sau buổi tập huấn, chúng tôi tổ chức phiên livestream để bà con được nhìn thấy toàn bộ quá trình.
Từ giới thiệu sản phẩm, tương tác với người tiêu dùng cho đến chốt đơn và tiêu thụ sản phẩm. Tôi nghĩ đó là cách để bà con tự tin hơn.
Nông dân không chỉ bán sản phẩm, mà còn bán câu chuyện
Thưa bà, hiện, xã Đa Phúc hiện có những lợi thế gì về sản phẩm nông nghiệp?
- Đối với xã Đa Phúc, sản xuất nông nghiệp hiện chiếm khoảng 20% tổng giá trị sản phẩm. Địa phương có nhiều sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu và chất lượng như trứng gà, gạo chất lượng cao, trong đó có gạo nếp cái hoa vàng, dược liệu, khoai tây, ốc và nhiều sản phẩm khác.
Hiện xã có 19 sản phẩm OCOP và sản phẩm nông sản tiêu biểu, mang lại giá trị kinh tế cao và có sản lượng tiêu thụ trên thị trường. Nhưng sản xuất được sản phẩm mới chỉ là một phần, muốn sản phẩm phát triển thì phải tìm được thị trường.
Trước đây, phần lớn bà con vẫn quen với phương thức bán hàng truyền thống và chưa có nhiều điều kiện tiếp cận thương mại điện tử. Vì thế, chúng tôi xác định phải hỗ trợ bà con tiếp cận với những phương thức bán hàng mới.
Bà từng nhấn mạnh rằng khi đưa nông sản lên nền tảng số, người dân không chỉ bán sản phẩm mà còn bán “câu chuyện về sản phẩm”. Vì sao bà cho rằng điều này quan trọng?
- Khi bán hàng trên nền tảng số, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến sản phẩm. Họ còn muốn biết sản phẩm đó được làm ra ở đâu, ai làm ra, có giá trị gì và gắn với vùng đất như thế nào. Vì vậy, việc chuyển từ bán hàng qua chợ truyền thống sang các nền tảng số cũng là chuyển từ việc chỉ bán một sản phẩm sang bán một “câu chuyện”.
Đó là câu chuyện về người lao động, về sản phẩm và về vùng đất Đa Phúc. Thông qua câu chuyện đó, người tiêu dùng hiểu hơn về giá trị của sản phẩm và công sức của người làm ra sản phẩm. Tôi nghĩ đây cũng là một cách để nâng cao giá trị cho nông sản địa phương.
Theo bà, điều gì khiến người nông dân cần thay đổi cách bán hàng vào thời điểm này?
- Chuyển đổi số không phải là điều gì quá xa xôi. Chỉ với một thiết bị thông minh, chúng ta có thể kết nối mọi người ở những không gian khác nhau. Thông qua các nền tảng số, người nông dân không chỉ mở rộng thị trường qua các kênh truyền thống mà còn có thể kết nối, lan tỏa sản phẩm đến nhiều địa phương trên cả nước.
Tôi cho rằng trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, người nông dân phải luôn là người làm chủ. Làm chủ công nghệ, làm chủ giá trị và chủ động mang sản phẩm của mình đến với thị trường. Thông điệp mà chúng tôi muốn hướng tới là chính quyền mở đường, hỗ trợ kết nối; người dân làm chủ công nghệ và làm chủ thị trường.
Sau phiên livestream đầu tiên, xã Đa Phúc sẽ làm gì để việc bán hàng trên nền tảng số trở thành một hoạt động thường xuyên chứ không chỉ là phong trào?
- Chúng tôi xác định đây là bước khởi đầu. Sau chương trình, UBND xã Đa Phúc sẽ tiếp tục chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Chuyển đổi số TP Hà Nội để hướng dẫn, hỗ trợ bà con thành thạo và tự tin hơn trong việc livestream quảng bá, tiêu thụ nông sản do chính mình làm ra.
Địa phương cũng đang tích cực hỗ trợ người dân nâng cao giá trị lao động thông qua các nền tảng như Da Phuc Tour, Mini App Đa Phúc và các kênh số khác. Chúng tôi hướng tới việc kết nối sản phẩm OCOP với thương mại, dịch vụ, du lịch trải nghiệm và du lịch xanh. Đây là hướng đi chiến lược mà xã Đa Phúc tập trung triển khai trong thời gian tới.
Với những người nông dân chưa từng livestream, theo bà đâu là khó khăn lớn nhất?
- Trước hết là kỹ năng. Bà con vốn rất hiểu sản phẩm của mình, nhưng có thể chưa quen với việc đứng trước camera, giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng hay chốt đơn trên nền tảng số. Vì vậy, tập huấn là rất cần thiết. Nhưng quan trọng hơn là phải cho bà con thực hành.
Học đến đâu làm đến đó, có sản phẩm thật để thực hành thì bà con mới nhìn thấy những điểm mình còn thiếu và từng bước tự tin hơn. Tôi nghĩ xu hướng xã hội hiện nay đang thay đổi rất nhanh. Muốn bán được nhiều hàng hơn thì người nông dân cũng cần phải học thêm, nhất là về công nghệ và phương thức bán hàng trên nền tảng số.
Điều quan trọng nhất là người dân phải làm chủ thị trường
Sau phiên livestream này, theo bà người dân Đa Phúc cần phải thay đổi tư duy và cách làm như thế nào?
- Tôi muốn bà con mạnh dạn hơn. Chuyển đổi số không phải chuyện chỉ dành cho doanh nghiệp lớn hay những người am hiểu công nghệ. Người nông dân hoàn toàn có thể sử dụng công nghệ để phục vụ công việc của mình. Quan trọng là phải học, phải thực hành và phải chủ động.
Chúng tôi cũng muốn người dân hiểu rằng chính quyền luôn đồng hành với bà con. Không chỉ tổ chức một buổi tập huấn rồi kết thúc, mà phải cùng người dân tìm kiếm thị trường, hỗ trợ kết nối và nâng cao giá trị sản phẩm. Phiên livestream vừa qua có thể chỉ là bước khởi đầu.
Nhưng nếu từ đó người dân Đa Phúc tự tin hơn khi đứng trước camera, biết cách giới thiệu sản phẩm và chủ động đưa hàng hóa đến người tiêu dùng, thì đó mới là kết quả mà chúng tôi mong muốn.
Tôi muốn nói rằng chính quyền không chỉ nói mà phải cùng làm với người dân. Người dân có sản phẩm thì chính quyền phải cùng tìm cách đưa sản phẩm ra thị trường. Người dân muốn chuyển đổi số thì chính quyền phải hỗ trợ để họ tiếp cận công nghệ.
Và khi bà con bắt đầu bước lên nền tảng số, chúng tôi muốn đồng hành để người dân từng bước làm chủ công nghệ, làm chủ giá trị và làm chủ thị trường. Tôi nghĩ một phiên livestream bán hết hàng trong 1 giờ là một tín hiệu rất vui.
Nhưng điều chúng tôi kỳ vọng lớn hơn là từ phiên livestream ấy, bà con sẽ có thêm niềm tin rằng sản phẩm của quê hương mình hoàn toàn có thể đi xa hơn nếu biết cách tiếp cận thị trường. Đó cũng là điều chúng tôi muốn cùng người dân Đa Phúc làm trong thời gian tới.
