Tin vũ khí hôm nay 15/8: Ukraine tuyên bố bắn hạ drone hiếm của Nga trị giá 100.000 USD
Tin vũ khí hôm nay, Ukraine tuyên bố bắn hạ drone trinh sát hiếm của Nga; Trung Quốc thử thuật toán nhận dạng tín hiệu nhiệt tiêm kích tàng hình; Mỹ mất khoảng 25% đội máy bay không người lái MQ-9 sau chiến sự với Iran.
Ukraine tuyên bố bắn hạ drone trinh sát hiếm của Nga trị giá 100.000 USD
Các kíp vận hành drone đánh chặn của Ukraine tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái trinh sát hiếm gặp của Nga mang tên Knyaz Veshchiy Oleg trên vùng trời tỉnh Kharkiv. Thông tin do Lữ đoàn bộ binh hỗn hợp thuộc Không quân Ukraine công bố, theo trang Defense Express. Chiếc drone được phát hiện và tiêu diệt bởi đơn vị mang tên Svidky Spasa.
Phía Ukraine mô tả đây là một trong những mục tiêu bay hiếm gặp nhất của Nga xuất hiện trong không phận nước này thời gian gần đây, và ước tính giá trị chiếc drone vào khoảng 100.000 USD. Đây là con số do đơn vị tác chiến đưa ra, chưa có nguồn độc lập kiểm chứng và phía Nga cũng chưa lên tiếng.
Knyaz Veshchiy Oleg là mẫu UAV tương đối mới của Nga, thiết kế cho nhiệm vụ trinh sát đường không và thu thập thông tin tình báo. Nhiệm vụ của nó là ghi nhận dữ liệu về vị trí của lực lượng Ukraine, phục vụ cho các hoạt động tiếp theo. Theo phía Ukraine, chiếc drone bị đánh chặn khi còn đang hoạt động trên không, tức chưa kịp truyền về số thông tin đã thu thập.
Chi tiết đáng chú ý về mặt kĩ thuật là cách đánh chặn. Việc dùng drone để hạ drone đang trở thành hướng đi chủ đạo ở cả hai phía, vì phép tính chi phí thuận lợi hơn hẳn so với dùng tên lửa phòng không. Một quả đạn đánh chặn tầm ngắn có giá cao hơn nhiều lần so với một chiếc drone đánh chặn, trong khi mục tiêu trinh sát bay chậm và ở độ cao vừa phải lại nằm đúng vùng hoạt động của loại khí tài này.
Giá trị của vụ đánh chặn vì thế nằm ở hai mặt. Một là năng lực trinh sát bị mất, hai là chi phí thiết bị. Với các dòng UAV trinh sát đắt tiền và sản xuất số lượng ít, mỗi tổn thất tác động tới khả năng duy trì giám sát liên tục trên một hướng nhiều hơn so với việc mất một chiếc drone giá rẻ sản xuất hàng loạt.
Trung Quốc thử thuật toán nhận dạng tín hiệu nhiệt tiêm kích tàng hình
Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Bắc Kinh và Học viện Tên lửa hàng không Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo nhẹ, cho phép đầu dò hồng ngoại của tên lửa không đối không nhận dạng tín hiệu nhiệt của tiêm kích tàng hình. Theo trang Interesting Engineering, hệ thống đạt độ chính xác tới 97,1% trong thử nghiệm phòng thí nghiệm với mục tiêu mô phỏng F-22 và F-35.
Thử nghiệm dùng mục tiêu mô phỏng chứ không phải máy bay thật, nên không chứng minh được tên lửa Trung Quốc có thể nhận dạng F-22 hay F-35 trong thực tế. Trưởng nhóm nghiên cứu An Jiangshan cho biết dữ liệu thử nghiệm liên quan thuộc diện mật và không thể công bố. Nghiên cứu cũng giới hạn ở ngòi nổ tên lửa không đối không tầm gần, chưa xác định khả năng áp dụng cho hệ thống phòng không mặt đất.
Máy bay tạo ra tín hiệu hồng ngoại từ khí xả động cơ, ma sát khí động và nhiều nguồn khác trên thân, còn phi công phản ứng bằng cách thả mồi bẫy nhiệt. Đầu dò tên lửa phải phân biệt đâu là máy bay, đâu là mồi bẫy, và thường chỉ có vài mili giây để quyết định.
Các hệ thống học sâu thông thường đòi hỏi nguồn lực tính toán vượt quá giới hạn về kích thước, khối lượng và công suất của một quả tên lửa. Nhóm nghiên cứu đã giảm mô hình xuống còn 16,1% số tham số và 19,2% yêu cầu tính toán so với các phương pháp trước đó, đồng thời dùng bộ tăng tốc AI chuyên dụng. Khi thử trên phần cứng, hệ thống đạt độ chính xác 96,4%, xử lí mỗi ảnh trong khoảng 1,5 mili giây với mức tiêu thụ điện chừng 2,2 watt.
Máy bay tàng hình giảm mạnh khả năng bị radar phát hiện nhưng không thể loại bỏ nhiệt sinh ra từ động cơ và từ quá trình bay. Nếu cảm biến hồng ngoại kết hợp với bộ xử lí đủ nhỏ và đủ nhanh, phần nhiệt lượng không thể giấu đó có thể trở thành thông tin chỉ thị mục tiêu.
Mỹ mất 25% đội máy bay không người lái MQ-9 sau chiến sự Iran
Không quân Mỹ đã mất khoảng một phần tư toàn bộ đội máy bay không người lái MQ-9 Reaper vì cuộc chiến với Iran. Theo Washington Post, khoảng 45 chiếc đã bị phá hủy trên tổng số chừng 185 chiếc trước khi xung đột nổ ra. Lầu Năm Góc từ chối bình luận về bài báo và lâu nay vẫn bác bỏ các thông tin nói kho vũ khí của Mỹ đang cạn.
Nguyên nhân tổn thất nằm ở cường độ sử dụng cao trên không phận Iran và khu vực eo biển Hormuz. Hệ thống phòng không Iran trở thành thách thức chính với dòng máy bay này. Reaper bay chậm và hoạt động ở độ cao tương đối thấp, hai đặc điểm khiến nó dễ tổn thương trước tên lửa phòng không. Một phần số máy bay bị phá hủy không phải trên không mà ngay tại các căn cứ Mỹ trong những đợt tập kích của Iran.
Washington Post cho biết một hệ thống MQ-9 Reaper hoàn chỉnh có thể có giá tới 50 triệu USD, nghĩa là tổng tổn thất đã vượt 1,3 tỉ USD. Vấn đề là bù đắp không nhanh được. Sản xuất Reaper mới cần thời gian, trong khi quân đội Mỹ vẫn phải cấp máy bay cho các chiến dịch khác. Mỹ thậm chí đã mua lại số MQ-9 còn tồn trong kho của nhà sản xuất General Atomics.
Bức tranh này lặp lại điều đã thấy ở nhiều loại vũ khí khác sau cuộc chiến Iran. Ả Rập Saudi được cho là dùng hết 86% kho đạn Patriot PAC-3, kho tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ hao hụt hơn 1.000 quả, còn Lầu Năm Góc đang yêu cầu các nhà thầu quốc phòng đẩy nhanh sản xuất. Điểm chung là chi phí đơn vị cao gặp phải cường độ tiêu thụ của một cuộc chiến kéo dài nhiều tháng.
Mỹ đang tìm các dòng drone rẻ hơn để triển khai với số lượng lớn, thay vì phụ thuộc vào những khí tài đắt tiền và ít ỏi. MQ-9 Reaper do General Atomics phát triển, hiện có trong biên chế của Bỉ, Anh, Đan Mạch, Ấn Độ, Italy, Tây Ban Nha, Hà Lan, Ba Lan, Mỹ, Pháp và Nhật Bản, với trần bay thực tế khoảng 13.000 m và thời gian bay tối đa 24 giờ.
