LaLiga - giải đầu tiên triển khai công nghệ 'Connected Ball' cho toàn bộ trận đấu

Kết hợp cảm biến vô tuyến của KINEXON với bóng thi đấu chính thức PUMA, hệ thống hứa hẹn cung cấp dữ liệu thời gian thực về vị trí và từng điểm tiếp xúc với bóng, qua đó hỗ trợ trọng tài, tăng tính minh bạch của VAR và mở ra một lớp dữ liệu mới cho truyền hình cũng như trải nghiệm người hâm mộ.

Cảm biến trong trái bóng 'Connected Ball' giúp trọng tài chính xác hơn

Từ tháng 8, toàn bộ các trận đấu của LaLiga EA SPORTS mùa giải 2026/27 sẽ được trang bị Connected Ball, tích hợp cùng hệ thống VAR và công nghệ bắt việt vị bán tự động (SAOT). Dự án là kết quả hợp tác giữa LaLiga, Ủy ban Kĩ thuật Trọng tài (CTA), PUMA và KINEXON, nhằm nâng cao độ chính xác của các quyết định và củng cố tính minh bạch của giải đấu.

Trung tâm của hệ thống là một cảm biến tần số vô tuyến do KINEXON phát triển, được tích hợp trực tiếp bên trong trái bóng thi đấu chính thức của PUMA. Cảm biến liên tục truyền dữ liệu thời gian thực về vị trí của bóng cũng như thời điểm chính xác mà bóng tiếp xúc với cầu thủ.

Tín hiệu này được thu nhận thông qua mạng lưới khoảng 12 ăng-ten được bố trí tại mỗi sân vận động, sau đó tích hợp vào hệ sinh thái công nghệ mà LaLiga đang sử dụng.

Điểm đáng chú ý là việc gắn cảm biến không làm thay đổi đặc tính của trái bóng. PUMA và KINEXON đã tiến hành nhiều thử nghiệm, trong đó có các bài kiểm tra mù với cầu thủ, để xác nhận rằng người chơi không thể nhận biết sự khác biệt giữa bóng tiêu chuẩn và bóng được tích hợp cảm biến về cảm giác khi chơi, quỹ đạo, trọng lượng hay độ cân bằng.

Theo LaLiga, dữ liệu về thời điểm tiếp xúc chính xác với bóng có thể giúp giảm đáng kể sự không chắc chắn trong những tình huống mà chỉ vài phần nghìn giây cũng có thể thay đổi quyết định.

Đó là những tình huống liên quan đến việt vị, bóng chạm tay, bóng đổi hướng sau khi chạm cầu thủ, xác định quyền đá phạt góc, các tình huống chạm bóng hai lần hoặc bất kì pha bóng nào cần xác định chính xác thời điểm bóng tiếp xúc với cầu thủ.

Đặc biệt, Connected Ball sẽ tạo ra một tín hiệu được LaLiga gọi là “heartbeat”. Tín hiệu này đánh dấu chính xác thời điểm trái bóng tiếp xúc, qua đó hỗ trợ quá trình lựa chọn khung hình khi phân tích các tình huống việt vị.

Điều này có thể giải quyết một trong những vấn đề thường gây tranh luận trong bóng đá hiện đại như xác định chính xác thời điểm bóng được chuyền hoặc chạm vào cầu thủ.

LaLiga cũng sẽ đào tạo trọng tài và các quan chức VAR trước khi công nghệ được áp dụng, dưới sự điều phối của CTA. Mục tiêu là bảo đảm dữ liệu từ Connected Ball được sử dụng thống nhất tại tất cả sân vận động và trong các điều kiện thi đấu khác nhau.

World Cup của TikTok và Instagram

Thành công của Tây Ban Nha tại World Cup nhờ chuyên gia dữ liệu

Từ hỗ trợ VAR đến “xBALL”, biến từng pha bóng thành dữ liệu

Connected Ball không chỉ được thiết kế cho phòng VAR. LaLiga đang xây dựng một lớp dữ liệu chính thức mới mang tên xBALL, được xem là nền tảng cho các cải tiến trong truyền hình, sản phẩm số và phân tích trận đấu trong tương lai.

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất sẽ xuất hiện trên màn hình truyền hình. Tín hiệu “heartbeat” có thể được tích hợp cùng đồ họa và các hình ảnh trực quan để giúp khán giả hiểu rõ hơn quá trình phân tích và ra quyết định của trọng tài.

Thay vì chỉ nhìn thấy những đường kẻ việt vị hoặc một đoạn video được phát lại, người xem có thể có thêm thông tin về thời điểm chính xác bóng được chạm vào. Điều này có thể khiến những quyết định vốn khó hiểu trở nên trực quan hơn.

Các bình luận viên và nhà đài cũng có thêm một nguồn dữ liệu để giải thích những khoảnh khắc quan trọng trong trận đấu.

Quan trọng hơn, xBALL có thể mở rộng đáng kể lượng thông tin được cung cấp trong một trận bóng. LaLiga dự kiến dữ liệu từ hệ thống có thể cho phép hiển thị tốc độ chính xác của cú sút, độ xoáy của bóng hay quỹ đạo của một số tình huống đặc biệt.

Những dữ liệu này sẽ dần được tích hợp vào tín hiệu truyền hình quốc tế của LaLiga, các sản phẩm kĩ thuật số và những trải nghiệm “second-screen”, tức các nội dung bổ sung mà người hâm mộ có thể theo dõi trên điện thoại hoặc thiết bị khác trong khi xem trận đấu.

Tuy nhiên, để công nghệ hoạt động ổn định trên quy mô toàn giải đấu, LaLiga cũng phải xây dựng một quy trình vận hành nghiêm ngặt.

Mỗi trận đấu sẽ sử dụng 14 quả bóng có kết nối. Một quả đang được thi đấu, một quả do trọng tài thứ tư quản lí và 12 quả còn lại được bố trí tại các vị trí cố định quanh sân theo hệ thống sử dụng nhiều bóng.

Trước mỗi trận, từng quả bóng phải được nhận diện, sạc, kiểm tra và xác nhận theo một quy trình riêng. Connected Ball chỉ được sử dụng trong các trận đấu chính thức, không được sử dụng trong lúc khởi động hoặc tập luyện nhằm bảo đảm tính toàn vẹn của hệ thống và chất lượng tín hiệu.

Quy trình cũng quy định cụ thể trách nhiệm quản lí bóng, kiểm tra tín hiệu, xác nhận kết nối và xử lí sự cố, tạo ra một khuôn khổ thống nhất cho toàn bộ giải đấu.

Việc LaLiga triển khai Connected Ball vì vậy không chỉ là một bước tiến về công nghệ trọng tài. Nó cho thấy bóng đá đang chuyển dần từ một môn thể thao được ghi lại bằng hình ảnh sang một hệ sinh thái có thể thu thập và phân tích dữ liệu từ từng khoảnh khắc trên sân.

Sau LaLiga EA SPORTS, công nghệ này dự kiến sẽ tiếp tục được đưa xuống LaLiga HYPERMOTION từ mùa giải 2027/28. Nếu được triển khai đúng kì vọng, Connected Ball có thể tạo ra một thay đổi đáng kể: Dữ liệu không còn chỉ nằm phía sau phòng VAR mà trở thành một phần trực tiếp của trải nghiệm xem bóng đá, từ quyết định của trọng tài đến cách khán giả hiểu và tương tác với từng pha bóng.

Bùi Tú