Sốt, đau đầu tưởng cảm cúm: Coi chừng căn bệnh ‘tử thần’ đoạt mạng trong vài giờ
Đừng chủ quan khi bị sốt cao, đau đầu, buồn nôn. Đây có thể là triệu chứng của viêm não mô cầu - căn bệnh " tử thần" diễn tiến chớp nhoáng.
Sốt cao, đau đầu, mệt mỏi và buồn nôn là những triệu chứng khiến nhiều người dễ lầm tưởng bản thân chỉ mắc cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, ẩn sau những biểu hiện tưởng chừng quen thuộc ấy có thể là viêm não mô cầu – một bệnh truyền nhiễm cấp tính có khả năng diễn tiến chớp nhoáng. Bệnh có thể gây tổn thương thần kinh, nhiễm trùng huyết và thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Khi “cảm cúm” trở thành chiếc mặt nạ nguy hiểm
Trong cuộc sống hằng ngày, một cơn sốt cao hay cảm giác mệt mỏi thường ít khi khiến chúng ta quá lo lắng. Không ít người tự mua thuốc hạ sốt, nghỉ ngơi và chờ cơ thể tự hồi phục với suy nghĩ đơn giản "chắc chỉ là cảm cúm".
Chính sự chủ quan này có thể khiến nhiều bệnh lí nguy hiểm bị bỏ qua. Viêm não mô cầu (do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra) là một trong những căn bệnh có biểu hiện ban đầu rất dễ nhầm lẫn với các dạng nhiễm trùng thông thường. Bệnh thường khởi phát bằng những cơn sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn và mệt mỏi toàn thân.
Theo ThS.BS Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), viêm màng não do não mô cầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, diễn tiến nhanh và có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được can thiệp y tế kịp thời. Đáng chú ý, mầm bệnh này hiện vẫn đang lưu hành trong cộng đồng.
“Điều này cho thấy não mô cầu không phải là căn bệnh chỉ tồn tại trên lý thuyết. Với những biểu hiện ban đầu thiếu tính đặc hiệu, khả năng nhận diện bệnh sớm trở thành mắt xích quan trọng nhất trong việc phòng ngừa các hậu quả nghiêm trọng”, bác sĩ Nga nhấn mạnh.
Đau đầu dữ dội, cứng cổ: Đừng chờ sốt tự hết
Một cơn đau đầu thông thường có thể thuyên giảm sau khi người bệnh nghỉ ngơi, nhưng đau đầu dữ dội kèm theo cứng cổ, đau khi cúi đầu, sợ ánh sáng, nôn ói liên tục hoặc thay đổi ý thức lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
HCDC đặc biệt lưu ý, những biểu hiện như đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng, lú lẫn, rối loạn tâm thần và nôn ói có thể là các dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm màng não. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu và gây nhiễm trùng huyết, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng như đau cơ, đau khớp, đau ngực hoặc đau bụng, thở gấp, tay chân lạnh cùng những tổn thương bất thường trên da.
“Đây chính là lí do chúng ta không nên chỉ dựa vào mức độ sốt để đánh giá tình trạng nguy hiểm. Điều cần được quan tâm hơn cả là diễn biến toàn trạng của cơ thể và sự xuất hiện của các dấu hiệu bất thường đi kèm”, bác sĩ Nga cho biết.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc nhận biết bệnh càng trở nên khó khăn hơn bởi trẻ chưa thể tự mô tả chính xác tình trạng sức khỏe của mình. Một đứa trẻ lừ đừ, quấy khóc bất thường, bỏ bú hoặc có những biểu hiện khác lạ so với thường ngày cần được theo dõi sát sao. HCDC cũng nhấn mạnh rằng, việc quan sát kĩ cơ thể trẻ để nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường mang ý nghĩa sống còn trong việc phòng tránh biến chứng của bệnh.
Vì sao thời gian lại "đáng sợ" đến vậy đối với não mô cầu?
Sự nguy hiểm của não mô cầu không chỉ nằm ở khả năng gây bệnh nặng mà còn ở tốc độ diễn tiến cực nhanh. Khi người bệnh trì hoãn việc thăm khám vì nghĩ rằng mình chỉ bị cảm cúm, khoảng thời gian "vàng" để phát hiện và điều trị có thể bị bỏ lỡ.
ThS.BS Lê Hồng Nga cảnh báo, ngay cả khi người bệnh may mắn vượt qua được giai đoạn cấp tính, các di chứng như suy giảm thính lực, tổn thương não, suy giảm chức năng thận hay tổn thương mô nghiêm trọng (dẫn đến phải cắt cụt chi) vẫn có thể trở thành hậu quả lâu dài.
“Viêm màng não do não mô cầu có thể diễn tiến xấu đi nhanh chóng chỉ trong vài giờ đồng hồ, qua đó lí giải vì sao việc phát hiện sớm và hành động kịp thời lại đặc biệt quan trọng đến vậy”, bác sĩ Nga nói.
Vì vậy, thay vì tự chẩn đoán “cảm cúm hay não mô cầu” tại nhà, người bệnh có các dấu hiệu bất thường cần được lập tức đưa đến cơ sở y tế để đánh giá. Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng như đau đầu dữ dội, cứng cổ, rối loạn ý thức, nôn ói liên tục hoặc phát ban bất thường, sự trì hoãn có thể làm tăng vọt nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.
Bên cạnh việc nhận biết triệu chứng, chủ động phòng ngừa vẫn là một trong những phương pháp hữu hiệu nhất để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. HCDC khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen vệ sinh cá nhân sạch sẽ, hạn chế tiếp xúc gần với người bệnh (hoặc người nghi ngờ mắc bệnh) và tuân thủ việc tiêm vắc xin đầy đủ theo độ tuổi.
Ngoài ra, người dân có thể chủ động cập nhật kiến thức thông qua các chương trình truyền thông về viêm màng não do não mô cầu, với sự tham gia của các chuyên gia bệnh truyền nhiễm và nhi khoa, nhằm hiểu rõ các biện pháp phòng bệnh cũng như cách nhận biết sớm dấu hiệu nghi ngờ.
“Một cơn sốt không đồng nghĩa với bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, khi sốt xuất hiện đột ngột và đi kèm những dấu hiệu bất thường về thần kinh, tuần hoàn hoặc toàn trạng, việc xem nhẹ bệnh cảnh có thể khiến chúng ta phải trả giá bằng những hậu quả vô cùng lớn”, bác sĩ Nga cảnh báo.
Ranh giới giữa một cơn “cảm cúm” thông thường và một tình trạng cấp cứu y tế đôi khi mong manh hơn nhiều người vẫn nghĩ. Đối với bệnh não mô cầu, việc nhận biết sớm, thăm khám kịp thời và chủ động phòng bệnh chính là những bước quan trọng để không biến một cơn sốt tưởng chừng bình thường thành một cuộc chiến giành giật lại sự sống.
