Ưu tiên phát triển tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực
Trong 6 nhóm sản phẩm được cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng đề xuất ưu tiên phát triển, đáng chú ý có tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực (RWA).
Đề xuất về tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực được đưa ra khi Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì họp Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam hôm 19/8.
Định hướng của Chính phủ là không chạy theo những sản phẩm tài chính mới mang tính thử nghiệm đơn thuần, mà ưu tiên các mô hình có khả năng tạo giao dịch thực chất và thu hút dòng vốn trung, dài hạn vào nền kinh tế.
Tài sản mã hóa phải gắn với tài sản thực và nhu cầu của nền kinh tế
Tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực đang nổi lên như một trong những sản phẩm được chú ý trong quá trình hình thành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Trong danh sách 6 sản phẩm ưu tiên do cơ quan điều hành tại TP.HCM và Đà Nẵng đề xuất, đây là nhóm sản phẩm có khả năng kết nối giữa công nghệ blockchain, thị trường vốn và các loại tài sản truyền thống.
Danh mục này còn bao gồm quỹ đầu tư và quản lí tài sản, tín chỉ carbon quốc tế, sàn giao dịch hàng hóa và hàng hóa phái sinh, công nghệ tài chính và trái phiếu phát hành trong Trung tâm tài chính quốc tế.
Việc đề xuât tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực vào nhóm ưu tiên cho thấy định hướng phát triển sản phẩm mới không tách rời nền kinh tế thực. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, nguyên tắc đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới là xuất phát từ nhu cầu của nền kinh tế thực, tuân thủ các điều ước quốc tế và bảo đảm an ninh quốc gia.
Các sản phẩm đã có cơ sở pháp lí hoặc có mức độ rủi ro thấp sẽ được ưu tiên triển khai. Với những sản phẩm có rủi ro cao hơn, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ được áp dụng trước khi xem xét mở rộng.
Trong tình hình đó, RWA có thể được xem là một hướng tiếp cận đáng chú ý bởi bản chất của mô hình là đưa các tài sản trong thế giới thực lên môi trường số dưới dạng tài sản mã hóa. Những tài sản này có thể gắn với các quyền và lợi ích kinh tế cụ thể, qua đó mở ra khả năng giao dịch, huy động vốn hoặc phân bổ nguồn lực trên nền tảng công nghệ mới.
Điểm quan trọng là tài sản mã hóa không được định hướng như một thị trường đầu cơ tách biệt với nền kinh tế. Việc đặt RWA cùng quỹ đầu tư, tín chỉ carbon, hàng hóa và trái phiếu cho thấy mục tiêu lớn hơn là hình thành những sản phẩm có tài sản cơ sở, có nhu cầu giao dịch và có khả năng thu hút dòng vốn.
Đây cũng là lí do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu quá trình phát triển sản phẩm tài chính mới phải xác định rõ sản phẩm cụ thể, cơ sở pháp lí, cơ quan thực hiện, cơ chế vận hành, giám sát và thời hạn tổ chức thực hiện. Đặc biệt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu “ưu tiên các sản phẩm có khả năng tạo giao dịch thực chất”.
Từ sản phẩm ưu tiên đến những thương vụ đầu tiên
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng mục tiêu trước mắt là bảo đảm Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng vận hành thông suốt, có thành viên, có sản phẩm và sớm hình thành các thương vụ cụ thể.
Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với những sản phẩm mới như tài sản mã hóa. Một khung pháp lí được thiết kế đầy đủ nhưng không sớm tạo ra giao dịch, doanh nghiệp và dòng vốn thực tế sẽ khó giúp Trung tâm tài chính quốc tế nhanh chóng hình thành vị thế.
Theo định hướng của Chính phủ, trọng tâm trước mắt là thu hút nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ nền kinh tế. Điều này càng có ý nghĩa khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng đang ở mức cao, trong khi tín dụng ngân hàng cần được bổ trợ bằng sự phát triển mạnh hơn của thị trường vốn.
Trong 6 nhóm sản phẩm được đề xuất, tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực có thể trở thành một trong những lĩnh vực thể hiện rõ nhất tham vọng kết hợp giữa đổi mới tài chính và công nghệ. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành giao dịch thực tế, sản phẩm này cần một hệ thống quy định đủ rõ về tài sản cơ sở, quyền sở hữu, phát hành, giao dịch, lưu kí, định giá cũng như cơ chế giám sát và xử lí rủi ro.
Bộ Tài chính được giao khẩn trương nghiên cứu, thiết kế và phát triển các sản phẩm tài chính mới. Với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc còn vướng mắc, Bộ phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Song song đó, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao triển khai công tác thanh tra, giám sát trên cơ sở sử dụng các cơ quan hiện có, phân định rõ chức năng và thẩm quyền. Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ rà soát điều kiện tham gia làm thành viên Trung tâm tài chính quốc tế đối với các định chế tài chính trong và ngoài nước, đặc biệt là ngân hàng đầu tư.
Hai cơ quan điều hành tại TP.HCM và Đà Nẵng cũng được yêu cầu phân loại thành viên, tập trung thu hút các định chế tài chính lõi gắn với những sản phẩm, dịch vụ ưu tiên, đồng thời tăng cường kiểm soát rủi ro trong quá trình cấp phép và hoạt động.
Trong bức tranh chung đó, RWA không chỉ là câu chuyện về blockchain hay tài sản số. Nếu được thiết kế phù hợp, đây có thể là một lớp hạ tầng tài chính mới giúp số hóa quyền lợi kinh tế gắn với tài sản thực, mở rộng khả năng tiếp cận vốn và tạo thêm công cụ đầu tư.
Tuy nhiên, Chính phủ đang đặt ra một tiêu chí rõ ràng: sản phẩm mới phải phục vụ nhu cầu của nền kinh tế và tạo ra giao dịch thực chất. Vì vậy, với tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực, thước đo thành công sẽ không nằm ở số lượng token được phát hành, mà ở việc chúng có thể kết nối với tài sản, dòng vốn và những thương vụ thực tế như thế nào.
Nếu Trung tâm tài chính quốc tế có thể sớm đưa các sản phẩm này vào vận hành, tạo ra giao dịch và thu hút các định chế tài chính quốc tế, 6 nhóm sản phẩm ưu tiên, bao gồm tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực sẽ không chỉ là danh sách định hướng mà có thể trở thành những cấu phần đầu tiên tạo nên thị trường tài chính mới tại Việt Nam.