Quốc hội siết khoảng trống pháp lí với tài sản mã hóa để đáp ứng chuẩn FATF
Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Trong đó, nội dung liên quan đến tài sản mã hóa được xem là một trong những điểm nhấn quan trọng nhằm khắc phục khoảng trống pháp lí đối với các loại giao dịch mới.
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, việc sửa đổi luật không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ quản lí tiền tệ và ngân hàng, mà còn tạo nền tảng pháp lí cho các lĩnh vực đang phát triển như tài sản mã hóa, đồng thời đáp ứng các chuẩn mực của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF) để góp phần đưa Việt Nam ra khỏi Danh sách xám.
Hoàn thiện khung pháp lí cho tài sản mã hóa
Báo cáo giải trình của Chính phủ cho biết nhiều đại biểu Quốc hội thống nhất sự cần thiết phải bổ sung quy định đối với tài sản mã hóa và các loại giao dịch mới, khi đây là lĩnh vực phát triển nhanh nhưng vẫn còn thiếu cơ chế quản lí đầy đủ.
Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, việc sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền hướng tới xây dựng một hệ thống giám sát hiện đại hơn, trong đó các biện pháp quản lí sẽ được áp dụng tương ứng với mức độ rủi ro thay vì tạo thêm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp và người dùng.
Điểm đáng chú ý là các tổ chức có nghĩa vụ báo cáo sẽ được phép khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thay vì yêu cầu khách hàng cung cấp lại những thông tin đã tồn tại trong hệ thống. Cách tiếp cận này vừa giảm chi phí tuân thủ, vừa nâng cao hiệu quả phát hiện các giao dịch có dấu hiệu rửa tiền.
Đối với thị trường tài sản mã hóa, mục tiêu của dự luật không phải là cấm hay hạn chế giao dịch, mà là lấp đầy khoảng trống pháp lí trong hoạt động giám sát, đặc biệt khi Việt Nam đang thuộc nhóm quốc gia có tỉ lệ chấp nhận tài sản mã hóa cao trên thế giới.
Việc hoàn thiện quy định cũng được kì vọng giúp nâng cao uy tín của hệ thống tài chính Việt Nam trong mắt các tổ chức quốc tế, nhất là trong quá trình thực hiện các khuyến nghị của FATF về minh bạch tài sản số và phòng chống tài trợ khủng bố.
Quốc hội đồng tình với phương án chỉnh lí của Chính phủ
Thẩm tra dự thảo luật, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản đồng tình với phương án chỉnh lí của Chính phủ, nhưng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan trực tiếp đến tài sản mã hóa.
Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh cần quy định chi tiết các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, bởi đây là loại tài sản có đặc điểm khác biệt so với giao dịch tài chính truyền thống. Những hướng dẫn cụ thể sẽ giúp các đơn vị báo cáo nhận diện rủi ro và thực hiện nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền thống nhất hơn.
Bên cạnh đó, một yêu cầu quan trọng là phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lí. Dự thảo luật được đề nghị làm rõ cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực tài sản mã hóa, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống thẩm quyền giữa Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan.
Theo cơ quan thẩm tra, việc xác định rõ đầu mối giám sát là điều kiện cần để thị trường tài sản mã hóa phát triển minh bạch, đồng thời bảo đảm các doanh nghiệp và nền tảng giao dịch có cơ sở pháp lí rõ ràng khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo.
Ngoài các nội dung về tài sản mã hóa, dự luật cũng sửa đổi một số quy định liên quan đến quản lí ngoại hối, cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước và hoạt động của các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, những nội dung này chủ yếu nhằm hoàn thiện cơ chế vận hành của hệ thống ngân hàng và không phải trọng tâm của lần sửa đổi.
Theo kế hoạch, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng sẽ được Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 24/8 trong đợt 2 của Kì họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
.jpg)
