Đại phẫu 9 tiếng, tái sinh đôi chân cho thiếu niên mắc bệnh lí não hiếm gặp
Ca phẫu thuật kéo dài 9 giờ đồng hồ đã giúp thiếu niên 14 tuổi mắc bệnh lí chất trắng ở não được nắn chỉnh khớp háng, giải phóng co rút và cải thiện rõ rệt khả năng vận động.
Thông tin trên được BSCKII Võ Hòa Khánh – Phó Giám đốc Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM chia sẻ vào chiều 21/8. Như vậy, sau 8 năm ròng rã sống chung với những cơn co rút khiến đôi chân ngày càng biến dạng và gần như mất hoàn toàn khả năng đi lại, cơ hội phục hồi vận động, bảo tồn khớp háng tự nhiên đã chính thức mở ra cho bệnh nhi.
8 năm cơ thể dần bị “giam cầm” bởi co rút
Suốt 8 năm qua, căn bệnh lí chất trắng ở não đã khiến đôi chân của em G.M.C.(14 tuổi, ngụ tại TP.HCM) ngày một co rút, biến dạng và mất dần chức năng. Khi những cơn đau háng dữ dội xuất hiện vào ban đêm, em gần như không thể tự đi lại được nữa.
BSCKII Võ Hòa Khánh cho biết, trường hợp của em C. là một thách thức rất lớn đối với đội ngũ phẫu thuật chỉnh hình. Do mắc bệnh lí não nguyên phát, sức cơ hai chân của em chỉ còn khoảng 4/5, dẫn đến tình trạng co rút nghiêm trọng tại nhiều khớp từ háng, gối cho đến cổ chân.
Đặc biệt, khoảng một năm trước khi nhập viện, các cơn đau háng bên phải khởi phát dữ dội về đêm đã tước đi hoàn toàn khả năng đi lại của C. “Đối với một thiếu niên đang trong độ tuổi phát triển, việc không thể vận động bình thường không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất mà còn đặt ra bài toán nan giải về khả năng duy trì chức năng vận động lâu dài”, bác sĩ Khánh chia sẻ.
Tại Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM, kết quả chụp X-quang cho thấy tình trạng tổn thương của bệnh nhân đã rất nghiêm trọng. Khớp háng của C. bị trật cả hai bên, đường Shenton mất liên tục, hai xương đùi biến dạng với góc cổ - thân lên tới 150 độ.
“Đây là những dấu hiệu minh chứng cho việc cấu trúc khớp háng đã thay đổi đáng kể, trong khi tình trạng co rút cơ gân vẫn tiếp tục cuốn cơ thể vào một vòng xoắn bệnh lí ngày càng phức tạp”, bác sĩ Khánh nói.
Thay vì mổ nhiều lần, chọn một cuộc “đại phẫu” toàn diện
Theo BSCKII Võ Hòa Khánh, đối với những trẻ mắc bệnh lí thần kinh tương tự, khó khăn thường gặp nhất là phải trải qua nhiều lần phẫu thuật riêng lẻ ở các khớp khác nhau. Phương án điều trị chia nhỏ này khiến trẻ phải nhập viện liên tục, chịu đựng nhiều lần đau đớn, đồng thời tạo ra gánh nặng lớn về thời gian, chi phí lẫn tâm lí cho gia đình.
Trước tình trạng đặc biệt của bệnh nhân, ê kíp phẫu thuật đã quyết định chọn một hướng tiếp cận đột phá: Thay vì chia nhỏ thành nhiều cuộc mổ, các bác sĩ tiến hành tái cấu trúc toàn diện đôi chân cho em chỉ trong một lần phẫu thuật duy nhất.
BSCKII Lê Viết Cẩn – Phẫu thuật viên chính của ca mổ – nhận định, đây là một lựa chọn đòi hỏi sự tính toán cực kì kĩ lưỡng. Bệnh nhân không chỉ bị trật khớp háng mà còn đồng thời bị co rút ở nhiều vị trí. Việc xử lí đồng thời các biến dạng giúp ê kíp cân bằng lại toàn bộ hệ thống cơ - xương - khớp ngay trong cùng một cuộc mổ.
“Cuộc đại phẫu kéo dài suốt 9 tiếng đồng hồ. Chúng tôi đã tiến hành giải phóng hàng loạt gân cơ bị co rút từ vùng háng, gối đến cổ chân. Riêng đối với khớp háng, ê kíp áp dụng phương pháp Colonna cải biên để nắn chỉnh tình trạng trật khớp, kết hợp doa ổ cối, chỉnh trục cổ xương đùi và khâu bao khớp. Kĩ thuật này đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối nhằm bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu nuôi khớp háng”, bác sĩ Cẩn chia sẻ.
Bảo tồn khớp háng, mở ra tương lai mới cho bệnh nhi
Sau ca đại phẫu, những tín hiệu vui đầu tiên đã xuất hiện. Hình ảnh phim chụp X-quang sau một tháng cho thấy khớp háng phải đã trở lại vị trí giải phẫu bình thường, quá trình liền xương diễn ra rất thuận lợi. Đáng mừng hơn, bệnh nhi không còn phải chịu đựng những cơn đau háng hành hạ vào ban đêm, chức năng vận động được cải thiện rõ rệt so với trước khi mổ.
BSCKII Võ Hòa Khánh đánh giá, thành công này là một bước tiến đáng kể trong lĩnh vực điều trị chỉnh hình cho trẻ em mắc các bệnh lí thần kinh. Phẫu thuật một thì (phẫu thuật một lần toàn diện) giúp bệnh nhi tránh được vòng lặp nhập viện – mổ xẻ nhiều lần, đồng thời việc kéo giãn, cân bằng các khớp được thực hiện đồng bộ và hiệu quả hơn.
Ý nghĩa nhân văn và lâu dài hơn cả là phương pháp này giúp bảo tồn nguyên vẹn khớp háng tự nhiên cho em. Với một thiếu niên mới 14 tuổi, đây là đích đến cốt lõi. Bởi lẽ, nếu phải thay khớp nhân tạo quá sớm, bệnh nhân sẽ phải đối mặt với giới hạn tuổi thọ của khớp nhân tạo và nguy cơ phải trải qua nhiều ca đại phẫu can thiệp lại trong tương lai.
Dù hành trình phía trước của em C. còn dài, vẫn cần tiếp tục theo dõi sát sao và kiên trì tập vật lí trị liệu phục hồi chức năng, nhưng việc khớp háng được đưa về vị trí giải phẫu, xương lành tốt và cơn đau biến mất đã thắp lên hi vọng to lớn cho gia đình em.
