Ma trận phim ngắn triệu view trên mạng: Khoảng trống pháp lí là gì?
Sự xuất hiện của hàng loạt nền tảng chia sẻ video ngắn, ứng dụng giải trí xuyên biên giới và các kho ứng dụng OTT đã mở đường cho trào lưu phim ngắn phát triển rầm rộ.
Siết chặt quản lí phim ngắn trên mạng
Thời gian qua, phương thức cung cấp nội dung giải trí trực tuyến tại Việt Nam chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ. Sự xuất hiện của hàng loạt nền tảng chia sẻ video ngắn, ứng dụng giải trí xuyên biên giới và các kho ứng dụng OTT đã mở đường cho trào lưu phim ngắn phát triển rầm rộ.
Với đặc trưng dung lượng gọn nhẹ, kịch bản giật gân, đẩy cao trào nhanh và được tối ưu hóa cho thiết bị di động, các sản phẩm này dễ dàng thu hút hàng triệu lượt xem.
Tuy nhiên, sự bùng nổ quá nhanh về số lượng lại không đi kèm với sự tăng trưởng tương ứng về chất lượng và tính tuân thủ pháp luật. Qua công tác quản lí nhà nước, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhận thấy nhiều tổ chức, cá nhân đang phát hành phim trên mạng internet một cách tự phát.
Nhiều đơn vị ngang nhiên bỏ qua các điều kiện, thủ tục bắt buộc theo Luật Điện ảnh 2022. Các sai phạm phổ biến bao gồm:
Không đủ điều kiện về chủ thể: Cá nhân hoặc nhóm tự do phát hành phim thương mại mà không có đăng kí doanh nghiệp hoặc tổ chức đủ năng lực theo quy định.
Bỏ qua khâu phân loại và hiển thị cảnh báo: Phim không qua thẩm định hoặc không được tự phân loại theo tiêu chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; không hiển thị nhãn mức phân loại (P, K, T13, T16, T18, C) và cảnh báo nội dung cho người xem.
Không báo cáo cơ quan quản lí: Khai thác nội dung trước khi gửi thông báo danh sách phim và kết quả phân loại về Cục Điện ảnh.
Thực trạng này dẫn đến việc nhiều bộ phim ngắn chứa đựng nội dung nhảm nhí, bạo lực, giật gân, thậm chí vi phạm thuần phong mĩ tục hoặc lồng ghép quảng cáo trái phép vẫn tự do tiếp cận người tiêu dùng, đặc biệt là đối tượng thanh thiếu niên.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 21 Luật Điện ảnh năm 2022, chủ thể được phép phổ biến phim trên không gian mạng bắt buộc phải là doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp hoặc tổ chức thực hiện hoạt động phổ biến phim theo đúng quy định của Luật Điện ảnh và các văn bản pháp luật liên quan.
Điều này đồng nghĩa với việc các cá nhân tự phát không có tư cách pháp nhân sẽ không được tự ý kinh doanh hay phát hành phim trực tuyến nếu không thông qua các đơn vị có đủ thẩm quyền.
Cục Điện ảnh đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đang vận hành hoạt động phát hành phim trực tuyến khẩn trương tự rà soát toàn bộ quy trình. Đơn vị nào chưa đáp ứng đủ điều kiện về chủ thể, kĩ thuật và quy trình phân loại phải lập tức tạm dừng phổ biến để hoàn thiện thủ tục theo quy định.
Cục Điện ảnh khẳng định đang tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng để tiến hành kiểm tra, xác minh các trường hợp có dấu hiệu vi phạm.
Chính sách quản lí điện ảnh trên không gian mạng hiện nay áp dụng cơ chế "tiền kiểm kết hợp hậu kiểm". Việc chuyển từ tiền kiểm toàn bộ sang cho phép doanh nghiệp tự phân loại và hậu kiểm nhằm tạo điều kiện tối đa cho không gian sáng tạo và kinh tế số. Tuy nhiên, sự nới lỏng về thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lí.
Cục Điện ảnh đề nghị các đơn vị liên quan chủ động khắc phục sai phạm, phối hợp cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu khi có yêu cầu từ cơ quan thẩm quyền.
Việc siết chặt quản lí lần này là bước đi cần thiết nhằm làm sạch môi trường mạng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh cho các nhà làm phim và doanh nghiệp truyền thông tuân thủ đúng pháp luật tại Việt Nam.
