Tiền không thiếu, làm gì để dòng vốn chọn Việt Nam?
Thay vì đặt nặng câu hỏi “tiền ở đâu ra?”, điều quan trọng hơn với Việt Nam là làm thế nào nâng sức hấp dẫn và tạo đủ niềm tin để dòng vốn lựa chọn thị trường trong nước.
Chứng khoán Việt Nam đã bước vào nhóm thị trường mới nổi, nhưng khối ngoại vẫn bán ròng. Vì sao và bằng cách nào để thu hút dòng vốn ngoại?
Nâng hạng nhưng khối ngoại vẫn bán ròng
Ngày 28-9, thị trường chứng khoán trong nước bước vào phiên giao dịch đầu tuần trong trạng thái thận trọng, khi sắc đỏ bao phủ nhiều nhóm ngành chủ chốt như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, tài nguyên cơ bản, xây dựng và vật liệu.
Đáng chú ý, việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21-9 chưa tạo ra sự đảo chiều rõ rệt của dòng vốn ngoại. Trái lại, áp lực bán ròng vẫn tiếp diễn trong tuần đầu tiên sau khi quyết định nâng hạng có hiệu lực.
Chỉ riêng tuần vừa qua, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 2.765 tỷ đồng, mức cao nhất kể từ cuối tháng 7-2026. Tính từ đầu tháng 9, giá trị bán ròng đạt 3.143 tỷ đồng, đưa tổng giá trị bán ròng từ đầu năm lên 96.780 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,7 tỷ USD.
Áp lực rút vốn này nối dài xu hướng đã hình thành từ những năm trước. Trong năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục 135.329 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,2 tỷ USD. Đây là năm bán ròng thứ ba liên tiếp và là năm thứ năm trong sáu năm gần nhất dòng vốn ngoại ở trạng thái rút ròng khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam.
Diễn biến trên cho thấy nâng hạng chưa đồng nghĩa với dòng vốn ngoại lập tức đảo chiều. Việc Việt Nam gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế, song quy mô và thời điểm giải ngân còn phụ thuộc vào lộ trình cơ cấu danh mục của các quỹ, điều kiện thị trường cũng như khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu.
Theo Công ty Chứng khoán MBS, xét về yếu tố mùa vụ, tháng 9 thường là giai đoạn không thuận lợi đối với thị trường trong những năm gần đây. Tuy nhiên, diễn biến này cần được đặt trong bối cảnh hoạt động cơ cấu danh mục, chu kỳ công bố thông tin và sự thay đổi khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, thay vì xem như một quy luật tất yếu.
Hiệu suất của chứng khoán Việt Nam từ đầu năm cũng kém tích cực hơn đáng kể so với nhiều thị trường bên ngoài. VN-Index gần như đi ngang, trong khi chỉ số chứng khoán toàn cầu tăng 13,2%, một số thị trường Đông Nam Á như Thái Lan và Singapore lần lượt tăng 27,6% và 23%.
Trong bối cảnh đó, việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp tạo nền tảng hỗ trợ trong trung và dài hạn, nhưng chưa đủ để ngay lập tức đảo ngược các lực cản trong ngắn hạn.
Mặt bằng lãi suất quốc tế và diễn biến dòng vốn toàn cầu vẫn là những biến số quan trọng. Khi lãi suất tại các nền kinh tế lớn duy trì ở mức cao và lợi suất tài sản bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, dòng vốn quốc tế có xu hướng thận trọng hơn với tài sản rủi ro tại các thị trường mới nổi. Điều này có thể tiếp tục gây sức ép lên dòng vốn ngoại và hạn chế dư địa phục hồi của chứng khoán Việt Nam trong ngắn hạn.
Tiền không thiếu, làm gì để dòng vốn chọn Việt Nam?
Trao đổi về khả năng dòng vốn đầu tư trở nên khan hiếm trong bối cảnh mặt bằng lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam, cho rằng vấn đề không nằm ở việc thế giới thiếu tiền, mà ở khả năng mỗi thị trường tạo dựng niềm tin để thu hút dòng vốn.
Theo ông Quang, nguồn vốn của các nhà đầu tư và lượng tiền luân chuyển trên thị trường toàn cầu vẫn rất lớn. Vì vậy, thay vì đặt nặng câu hỏi “tiền ở đâu ra”, điều quan trọng hơn với Việt Nam là làm thế nào nâng sức hấp dẫn và tạo đủ niềm tin để dòng vốn lựa chọn thị trường trong nước.
“Vấn đề không phải là thế giới thiếu tiền, mà là chúng ta làm cách nào, sử dụng giải pháp nào để tạo dựng niềm tin và thu hút dòng vốn đó vào Việt Nam”, ông Quang nói.
Theo ông, một trong những yếu tố Việt Nam cần cải thiện để gia tăng sức hút với dòng vốn quốc tế là xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Sau khi thị trường chứng khoán được nâng hạng, bước tiếp theo cần được thúc đẩy tích cực và nhanh chóng là đưa xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên ngưỡng đầu tư (investment grade).
Hiện Việt Nam vẫn ở dưới ngưỡng này theo đánh giá của cả ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn. S&P Global Ratings và Fitch Ratings cùng xếp Việt Nam ở mức BB+, triển vọng ổn định; trong khi Moody’s duy trì mức Ba2 và hồi tháng 5 nâng triển vọng từ ổn định lên tích cực.
Theo ông Quang, nếu Việt Nam đạt mức xếp hạng đầu tư, khả năng tiếp cận và thu hút dòng vốn quốc tế sẽ được cải thiện đáng kể, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.
Ông dẫn trường hợp Indonesia để minh họa. Theo ông Quang, xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Indonesia hiện cao hơn Việt Nam hai bậc và dòng vốn hướng vào thị trường này cũng rất mạnh.
Từ đó, ông cho rằng nguồn vốn đầu tư trên thế giới không cạn kiệt mà vẫn rất dồi dào. Trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn này, Việt Nam có những lợi thế đáng kể, trong đó có sự ổn định về chính trị, xã hội.
Do đó, vấn đề đặt ra với Việt Nam không đơn thuần là “tìm tiền ở đâu”, mà là làm thế nào tạo ra sự khác biệt so với các thị trường cạnh tranh để dẫn dòng vốn vào.
“Chúng tôi không cần băn khoăn về câu hỏi tìm tiền ở đâu, bởi nguồn tiền sẵn sàng đầu tư vào các thị trường mới nổi vẫn đang rất lớn. Điều quan trọng là Việt Nam phải tạo được niềm tin và sự khác biệt để thu hút được dòng vốn đó”, ông Quang nhấn mạnh.
